nr 19 (503) 1–15 października 2026
6
Wydarzenia
www.kuriergalicyjski.com
możliwości uzyskania statusu insty-
w obwodzie wołyńskim oraz Lubelskiej
Wojewódzkiej Komendy Ochotniczych
Hufców Pracy w Mielnikach organizo-
wana jest akcja „Bieg Pokoju”.
Tegoroczny bieg poprzedziła wspól-
na modlitwa przy grobach poległych
oraz złożenie kwiatów i zniczy pod
tucji szkolnictwa średniego ogólno-
kształcącego mniejszości narodowej.
Instytucje takie będą mogły po-
wielać nazwiska, dokumenty indywi-
dualne, dokumentację urzędową i do-
kumenty edukacyjne w odpowiednim
Przegląd prasy
polskiej
języku. W programach edukacyjnych pomnikiem żołnierzy KOP, a także na
możliwe będzie również zapewnienie
możliwości studiowania historii, kul-
tury, tradycji, symboliki i zwyczajów
narodowych.
Podobne możliwości mają szkoły
posiadające status ogólnokształcącej
placówki szkolnictwa średniego rdzen-
położonej obok kwaterze wojskowej,
na której spoczywają polegli w wojnie
z Rosją ukraińscy obrońcy.
Następnie wszyscy chętni mieli
możliwość pokonania dystansu, który
ma symboliczną długość 1939 metrów.
Na zakończenie uroczystości uczest-
nicy posadzili nowe drzewa pamięci
na skwerze w centrum wsi. Odbyło się
na Ukrainie
OPRACOWAŁ
lata wojny. Pandemia nie zatrzyma-
ła tego projektu. Wojna również go nie
zatrzymała.
Z klubowych doświadczeń wyra- nej ludności Ukrainy.
stały własne inicjatywy. Ketrin Sko- W przypadku reorganizacji lub li-
KRZYSZTOF SZYMAŃSKI
czelas, tak opisuje: „Do PKP UA do- kwidacji takiej placówki założyciel, także wręczenie nagród zwycięzcom
Impuls polskości – kultura,
która nie chowa się przed
wojną
„Impuls Polskości” jest dowodem łączyłam w 2015 roku jako aktywna
na wniosek rodziców, ma obowiązek
i uczestnikom biegu.
tego, że kultura jest potrzebna – że ję-
zyk, muzyka, taniec, pamięć i wspólne
spotkanie mają znaczenie. Bo czasem
największą deklaracją nadziei jest po
prostu to, że mimo wszystko przygoto-
wujemy kolejne wydarzenie. Przyjeż-
dżamy. Zakładamy stroje. Wychodzimy
na scenę. Śpiewamy. Tańczymy. Spoty-
kamy się. I robimy to dalej. W Kijowie.
Na Ukrainie. W czasie wojny.
uczestniczka. Klub był dla mnie jed- zagwarantować możliwość kontynu-
nym z miejsc, dzięki którym bliżej po- owania nauki w innej szkole o odpo-
znałam środowisko osób polskiego
pochodzenia na Ukrainie, spotkałam
wielu ciekawych ludzi, nawiązałam
wartościowe kontakty oraz zdobyłam
doświadczenie w działalności zwią- ustawy ma na celu usprawnienie me-
zanej z językiem, kulturą i tradycjami chanizmów realizacji praw edukacyj-
polskimi. Z perspektywy lat postrze- nych mniejszości narodowych i lud-
gam PKP UA jako jedno ze środowisk,
które pomogło mi lepiej poznać życie
W wydarzeniu wzięli udział pra-
cownicy Konsulatu Generalnego RP
w Łucku, przy wsparciu którego od-
bywa się „Biegu Pokoju”, zastępca
przewodniczącego Wołyńskiej Rady
Obwodowej Hryhorij Pustowit, za-
stępczyni przewodniczącego Szackiej
Hromady Ludmyła Jerofiejewa, organi-
zatorzy „Biegu Pokoju”, straż graniczna
obu państw, duchowieństwo, studenci
polonistyki Wołyńskiego Uniwersyte-
tu Narodowego im. Łesi Ukrainki oraz
miejscowi mieszkańcy.
20 września br. Kijów znów usłyszał
polską muzykę, zobaczył polskie stro-
je i taniec. Za tym pięknym obrazem V
Jubileuszowej Edycji Festiwalu Kultu-
ry Polskiej „Impuls Polskości” kryje się
jednak rzeczywistość, którą nie zawsze
widać na zdjęciach. Kultura w Kijowie
podczas wojny nie odbywa się w ode-
rwaniu od rzeczywistości. Odbywa się
obok alarmów powietrznych, bom-
bardowań, schronów i niepewności.
A mimo to – się odbywa.
wiednim statusie, w której kształce-
nie prowadzone jest w odpowiednim
języku.
Zgodnie z notą wyjaśniającą projekt
ności rdzennej oraz powinien zapewnić
połączenie edukacji w języku państwo-
ŁESIA JERMAK
DZIENNIK KIJOWSKI
społeczności polskiej na Ukrainie, roz- wym z możliwością zachowania tożsa-
winąć własną aktywność społeczną mości językowej i kulturowej.
15 lat PKP UA –
oraz realizować inicjatywy na rzecz
osób polskiego pochodzenia i wszyst- zobowiązań Ukrainy w dziedzinie in-
kich miłośników języka, kultury oraz tegracji europejskiej.
Dokument dotyczy wypełniania
MONITOR WOŁYŃSKI
Tegoroczny „Impuls Polskości” roz- Pierwszego Klubu Polskiego
począł się jeszcze zanim podniosła się
kurtyna. Ulicami Kijowa przeszła Para- nym stole w Kijowie. Dziś uczestni-
da Polskiej Kultury – barwny korowód ków dzielą granice i strefy czasowe,
Zaczęło się od kilku osób przy jed-
Na spotkaniu klubu
książkowego w Łucku
tradycji polskich”.
SŁOWO POLSKIE
Z klubowych znajomości powsta-
wały przyjaźnie, pary i rodziny. Wikto- Kieleckie Solarisy jednak
rozmawiano o powieści Olgi
Tokarczuk
W księgarni „Je” w Łucku odbyło się
kolejne spotkanie klubu książkowego.
Tym razem jego uczestnicy omawiali
powieść polskiej pisarki, laureatki li-
terackiej Nagrody Nobla, Olgi Tokar-
artystów, zespołów i uczestników w tra- ale nadal łączy język polski. W paź-
dycyjnych strojach, z polskimi symbola- dzierniku 2026 roku PKP UA świętuje
mi i muzyką. Było to coś więcej niż wido-
wisko. Była to obecność i wyraźny znak,
że polska kultura jest tutaj – w Kijowie,
na Ukrainie – także w czasie wojny.
ria Gonczarenko stworzyła miejsce, do
którego można wracać z daleka – także
będą jeździć w Winnicy
piętnastolecie.
Po skandalu w Kielcach z udzia-
Wiktoria Gonczarenko założyła po piętnastu latach.
Pierwszy Klub Polskiego w 2011 roku
łem lokalnych działaczy, protestują-
ANDŻELIKA PŁAKSINA cych przeciwko przekazaniu miastu
i pozostaje jego liderką. Zasada była
DZIENNIK KIJOWSKI
partnerskiemu Winnicy wycofanych
Ważnym elementem jubileuszowej
edycji była również sesja fotograficzna
„Twarze Polskości”, której bohaterami
prosta: przyjść może każdy, a udział jest
bezpłatny. Sobotnie rozmowy pomagały
przełamać nieśmiałość. Z czasem wy-
autobusów komunikacji miejskiej czuk pt. „Prowadź swój pług przez kości
Nowa ustawa o rozszerzeniu
praw edukacyjnych
mniejszości narodowych
Na początku października do Rady
Najwyższej wpłynął projekt ustawy,
z powodu pojawienia się tam ulicy Ban-
dery, wspomniane autobusy jednak się
w Winnicy pojawiły. Zadziało się to za
sprawą fundacji „Sikorki na Ukrainie”.
Latem do zbiórki pieniędzy na
umarłych”.
– Takie spotkania klubu książkowe-
stali się ludzie tworzący polskie śro- rosła z nich społeczność, której historia
go odbywają się już od trzech lat. Organi-
zujemy różne dyskusje: klub dla nasto-
latków, klub książkowy „Własna Półka”,
w ramach którego czytamy współcze-
sną literaturę ukraińską, oraz nasz klub
książkowy o różnorodnej formule, na
którym pod koniec każdego miesiąca
dowisko – artyści, młodzież, działacze
i uczestnicy Festiwalu. Bo za kulturą
zawsze stoją ludzie – ich historie, praca,
pasja i codzienna determinacja.
Kolejny etap wydarzenia przeniósł
się do Kijowskiego Miejskiego Akade-
mickiego Teatru Opery i Baletu. Jednak
Festiwal rozpoczął się tam jeszcze przed
sięga poza naukę języka.
Tę otwartość zapamiętał Jan Kali-
nowski, kierownik Wydziału Politycz-
nego Ambasady RP w Kijowie. Wspo-
minając spotkania prowadzone przez
Wiktorię, mówi: „Do klubu języka pol-
która przewiduje rozszerzenie praw zakup tych autobusów dla Winni-
edukacyjnych przedstawicieli mniej-
szości narodowych na Ukrainie. W do-
kumencie zaproponowano szersze wy-
cy przyłączyło się prawie 7200 chęt-
nych. Łącznie zebrali 624 000 złotych,
za co „Sikorki na Ukrainie” wykupiły
skiego prowadzonego przez Wiktorię korzystanie ich języków w procesie
Gonczarenko trafiłem po raz pierwszy
wszystkie 15 kieleckich autobusów omawiamy literaturę światową, klasy-
kę ukraińskiej literatury i wiele innych
edukacyjnym obok języka państwowe- dla ukraińskiego miasta. Pierwsze trzy
koncertem. W foyer teatru odbywa- ponad 10 lat temu – bardzo pozytyw-
go. Wygląda na to, że dzięki staraniom
Węgier udogodnienia odczują także inne
wspólnoty narodowe, w tym – polska.
Projekt ustawy proponuje m.in.
już dotarły. Reszta będzie dostarczana
stopniowo. Uzupełnią one miejski park
transportowy Winnicy, co jest szcze-
dzieł – powiedziała managerka Oksana
Poliszczuk. Zapowiedzi spotkań można
śledzić w mediach społecznościowych
księgarni „Je” w Łucku.
Podczas dyskusji członkowie klubu
książkowego dzielili się wrażeniami
na temat powieści, stylu autorki oraz
specyfiki utworu. Zwrócili uwagę na
wielowymiarowy charakter posta-
ci głównej bohaterki powieści, Janiny
Duszejko oraz poruszyli temat trakto-
wania starszych kobiet przez społe-
czeństwo, który pojawia się również
ły się warsztaty, spotkania, rozmowy,
tańce i przygotowania do występów.
Uczestnicy nie tylko prezentowali
swoje umiejętności, ale mieli również
nie zaskoczyło mnie, że tak wiele osób
autentycznie chce się uczyć języka
polskiego. Klub stworzył trwałą spo-
gólnie ważne
w
przypadku przerw
łeczność ludzi promujących polską zmienić ustawy „O oświacie”, „O zapew-
w dostawie prądu.
możliwość spotkania, wymiany do- kulturę, wiem, że niektórzy do tej pory
nieniu funkcjonowania języka ukra-
ińskiego jako państwowego” i „O peł-
nym ogólnokształcącym szkolnictwie
średnim”.
Jakie zmiany mogą nastąpić:
– Zezwolić na używanie w proce-
sie edukacyjnym, obok języka pań-
SŁOWO POLSKIE
świadczeń i wspólnego tworzenia at-
mosfery jubileuszowego wydarzenia.
aktywnie działają w kijowskich orga-
nizacjach. Ze spotkań klubu (również
Uczestnicy „Biegu Pokoju”
w Mielnikach pokonali 1939
metrów
We wsi Mielniki odbyła się trady-
cyjna ukraińsko-polska akcja „Bieg Po-
Towarzyszyła temu wystawa po- tych w plenerze) pamiętam atmosferę
kazująca przygotowania i drogę do Fe-
stiwalu – przypomnienie, że to, co widz
ogląda przez kilka minut na scenie,
jest efektem wielu godzin prób, pracy
i zaangażowania.
świetnej zabawy. Z mojej perspektywy
największą wartością klubu było jego
szerokie otwarcie na zwykłych ludzi,
nie mających wcześniej kontaktów ze
środowiskami polskimi”.
stwowego, języków ludności rdzennej koju” upamiętniająca polskich żołnierzy
i mniejszości narodowych, które są ję- zamordowanych przez bolszewików – w innych dziełach Olgi Tokarczuk.
Na scenie teatru spotkali się arty-
ści i zespoły z różnych części Ukrainy.
Muzyka, polskie tańce, śpiew, poezja,
muzyka fortepianowa i taniec współ- żeniu dwóch godzin w każdą sobotę od
czesny stworzyły program pokazujący
różnorodność i żywotność polskiej kul-
Skala rosła: na sobotnie spotkania
przychodziło po 70 osób, a do 2021 roku
klub odwiedziło 12 600 osób. Przy zało-
zykami urzędowymi UE;
informują władze gminy Szack.
Uczestnicy klubu dyskutowali rów-
nież o specyfice ukraińskich przekładów
utworu. Na Ukrainie powieść Olgi To-
karczuk „Prowadź swój pług przez kości
umarłych” ukazała się w dwóch przekła-
dach: w 2011 r. w wydawnictwie „Urbi-
no” w tłumaczeniu Bożeny Antoniak oraz
w 2026 r. w wydawnictwie „Tempora”
w tłumaczeniu Ołeny Szeremet.
– Członkowie klubu czytali róż-
ne ukraińskie edycje tej powieści. Co
ciekawe, każdy z nas pozytywnie oce-
nił przeczytany przez siebie przekład,
a kiedy po omówieniu książki zaczę-
–
Zezwolić na używanie odpo-
– W 1939 r. wierni przysiędze pol-
scy żołnierze stoczyli w pobliżu wsi
Mielniki nierówną walkę z okupan-
tami z 52 Dywizji Strzeleckiej Armii
Czerwonej. Podczas bitwy zginęło
wielu polskich żołnierzy i oficerów.
Część szczątków poległych Polaków
została odnaleziona przez miejscowych
mieszkańców i pochowana na wiejskim
cmentarzu – podano na stronie inter-
netowej gminy Szack. 27 września we
wsi Mielniki k. Szacka przy pomniku
poległych oficerów Korpusu Ochrony
wiednich języków podczas innych
form komunikacji pomiędzy ucznia-
mi a uczestnikami procesu edukacyj-
nego na terenie i na terenie placówki
oświatowej;
– Umożliwienie uczniom, którzy
kształcili się w języku ludności rdzennej
lub mniejszości narodowej, otrzymania
zadań oceny zewnętrznej i innych za-
dań w tłumaczeniu na odpowiedni ję-
zyk, z wyjątkiem zadań z przedmiotów
językowych i literackich;
jesieni 2011 to około 780 spotkań i po-
nad 1500 godzin bezpłatnej praktyki
tury. Były momenty pełne energii i ra- konwersacyjnej. Od 2020 roku spotka-
dości, były też chwile wzruszenia.
Po zakończeniu koncertu, podczas
wręczania dyplomów i statuetek, kiedy
wszyscy uczestnicy byli jeszcze razem
na scenie, rozległ się alarm. Zamiast po- i Ameryki.
zostać na scenie, wszyscy musieli zejść
do schronu.
nia online pozwalają podtrzymywać
więzi także po przeprowadzce. Dziś
dołączają do nich uczestnicy z Ukra-
iny, Polski, innych krajów Europy, Azji
Pierwszy Klub Polskiego organizo-
wał seanse filmowe, wyjścia do teatru,
grille, wyprawy za miasto, noclegi pod
Kilka minut wcześniej była muzyka,
–
Wprowadzić możliwość nada- Pogranicza uczczono pamięć polskich liśmy porównywać wybrane akapity
światła, oklaski i taniec. Chwilę póź- namiotami i żeglarstwo. PKP UA orga-
nia szkołom statusu placówek oświa-
towych mniejszości narodowej lub
rdzennej ludności Ukrainy.
Dla szkół, w których ponad 50 proc.
uczniów uczy się języka mniejszości
narodowej który jest językiem urzę-
dowym UE, proponuje się zapewnienie
funkcjonariuszy straży granicznej po-
ległych w bitwie pod Szackiem, a także
rozstrzelanych przez sowietów pod ko-
niec września 1939 r.
z obu przekładów, okazało się, że brzmią
one inaczej, choć język jest piękny
w obu tłumaczeniach – zauważyła Ok-
sana Poliszczuk.
niej – schron. To właśnie jest dzisiejszy
Kijów.
nizował także wspólne obchody uro-
dzin klubu, Bożego Narodzenia, No-
V
Jubileuszowa Edycja „Impul- wego Roku, Dnia Polonii i Polaków za
su Polskości” była kontynuacją drogi
rozpoczętej jeszcze przed pandemią,
a następnie prowadzonej przez kolejne
Granicą, Dnia Flagi RP, Święta Konsty-
tucji 3 Maja oraz Narodowego Święta
Niepodległości.
Co roku, zaczynając od 2016 r.,
CHRYSTYNA KAŁAUR
ANHELINA STRYŻEUS
MONITOR WOŁYŃSKI
z
inicjatywy organizacji społecznej
„Forum Dziennikarzy Ukraińskich”