str. 18

Lipiec-Sierpień 2024 r.

Wolanie z Wolynia nr 4 (179)

nie kaplanów, którzy stopniowo zmieniają

zwykle brutalnych represji glos zabral ks.

uklad etniczny duchowieństwa na Bialoru-

abp Tadeusz Kondrusiewicz. Nie zlożyl,

si. Jest to tym latwiejsze, że sprzyja temu

jak to bylo dotychczas w zwyczaju, gra-

polityka wladz lukaszenkowskich, któ-

tulacji z osiągniętego wyniku wyborcze-

re konsekwentnie starają się nie przedlu-

go, ale wystąpil z wezwaniem do dialogu,

żać wiz księżom narodowości polskiej. W

do zaprzestania przelewu krwi. Przyzwy-

efekcie bialorutenizacja Kościola jest zróż-

czajone do powtarzającego się już wielo-

nicowana przestrzennie i spolecznie. Naj-

krotnie rytualu, w którym glowy poszcze-

slabszy jej poziom zaobserwować moż-

gólnych wyznań skladaly w przeszlości

jedynie gratulacje z osiągniętego ,,wyniku"

na w zachodnich powiatach Grodzieńsz-

czyzny, gdzie postawa księży ,,wyprzedza"

wyborczego, wladze w Mińsku odebraly

często przemiany wśród wiernych narodo-

postawę ks. abp. Kondrusiewicza zdecy-

wości polskiej, a najdalej posunięta jest na

dowanie wrogo. Zaowocowalo to zaka-

Witebszczyźnie i w stolecznym Mińsku.

zem powrotu hierarchy na Bialoruś, po-

Na tym tle latwiej zrozumieć można

mimo iż posiadal on obywatelstwo bia-

kolejny etap prześladowania katolickiego

loruskie. Spór zostal częściowo zażegna-

duchowieństwa, a także księży innych wy-

ny. Ksiądz abp Kondrusiewicz otrzymal

znań, z którym mamy do czynienia po wy-

pozwolenie na powrót z Polski na Bialo-

borach prezydenckich i brutalnie stlumio-

ruś, zrezygnowal jednak z przewodnic-

nych protestach spolecznych, jakie mialy

twa Konferencji Episkopatu. W efekcie

miejsce w 2020 roku.

Kościól katolicki na Bialorusi odbiera-

ny byl w okresie nasilenia protestów spo-

REPRESJE WOBEC KSIĘŻY

lecznych wręcz jako symbol oporu jedno-

PO WYBORACH 2020 R.

czący wiernych również innych wyznań.

Wybory prezydenckie przeprowadzo-

Wymuszone usunięcie ks. abp. Kondru-

ne na Bialorusi w 2020 r., podobnie jak

siewicza, preferującego od lat stosunko-

poprzednie, stanowiące swoistą, opartą

wo kompromisową postawę, dalo pole dla

na falszerstwie farsę, mialy po raz kolej-

trwalego wejścia w życie spoleczne mlo-

ny dać wątpliwą legitymizację dla sprawo-

dego, bialoruskojęzycznego pokolenia

wania wladzy przez Alaksandra Lukaszen-

hierarchów i księży, zdecydowanie bar-

kę. Jednak tym razem skala represji w sto-

dziej radykalnych w porównaniu ze swy-

sunku do kontrkandydatów, a szczególnie

mi starszymi braćmi w kaplaństwie, wy-

brutalna przemoc sil porządkowych tlu-

chowanymi jeszcze w okresie prześlado-

miących uliczne protesty byla o wiele wyż-

wań i katakumb.

sza niż w przeszlości. Równocześnie nastą-

Wybuch wojny ukraińsko-rosyjskiej

pilo niespodziewane na tle doświadczeń z

wzmocnil poczucie zagrożenia wśród lu-

poprzednich kampanii prezydenckich glę-

kaszenkowskiego establishmentu, zlikwi-

bokie i powszechne zaangażowanie spole-

dowal kruche podstawy chwilowego ro-

czeństwa bialoruskiego w sam proces wy-

zejmu pomiędzy wladzą a Kościolem.

borczy. Do tych dzialań wlączyla się silą

Doprowadzilo to do aktualnej eskalacji re-

rzeczy część nastawionego już narodowo,

presji wymierzanych w księży katolickich

probialorusko mlodego pokolenia ducho-

oraz duchownych innych wyznań, oskar-

żanych o ,,ekstremizm", wspieranie opo-

wieństwa katolickiego uksztaltowanego w

zycji, ,,zdradę", a nawet próbę ,,obalenia

ramach procesu bialorutenizacji.

wladzy". W obecnej chwili Bialoruś jest

W obliczu narastającej konfrontacji

pomiędzy wladzą a spoleczeństwem i nie-

drugim, po Nikaragui, państwem na świe-