str. 8

Lipiec-Sierpień 2024 r.

Wolanie z Wolynia nr 4 (179)

rowo wyrównanym, byla bezwzględnie

dzie byl pulk krakowski. Ogromne masy

najpiękniejszą chwilą mojego życia. [...]

kawalerii szarżowaly na siebie wzajem-

Noc szybko zapadla, świecil księżyc jasny

nie. Budionny rzucal do ataku cale dywizje.

przed pelnią.

Dlugi bój byl bardzo wyczerpujący. Pod

Wydawalo się, że to wszystko stalo się

koniec dnia niektóre szwadrony polskie

w ciągu kilku minut, a musiala minąć chy-

szly już do szarży wolnym stępem, bo ko-

ba godzina od wyruszenia szarży" ­ pi-

nie nie mialy sily galopować. Wieczorem

na tyly oddzialów polskich wyszla 6 dywi-

sal z kolei po latach K. Krzeczunowicz w

swojej książce ,,Ostatnia kampania kon-

zja Budionnego. Grozilo to zepchnięciem

na". Za swe zaslugi wojenne otrzymal

wykrwawionych, przemęczonych pulków

polskich w bagna, otaczające z trzech stron

krzyż Virtuti Militari, ulani śpiewali zaś o

nim piosenkę do melodii starego ,,Marsza

wyżynę, na której toczyl się bój. Pulkow-

Krakusów" z 1831 r., który stal się mar-

nik Brzezowski jako swój ostatni atut rzu-

cil do walki pulk Krzeczunowicza.

szem pulkowym zwycięskiego oddzialu:

,,Na pólnocne skrzydlo zwalily się [...]

,,Pod Komarowem, miasteczkiem, batalija

duże, zwarte oddzialy. [...] Ostatnią na-

wielka" (...). Tam na przedzie na dereszu,

szą nadzieję pokladaliśmy w 8 Pulku Ula-

Krzeczunowicz leci./ Komenderuje, rozka-

nów, który już podchodzil. 8 Pulk Ulanów

zuje: ČTrzymajcie się, dzieci!Ť".

szedl klusem w linii kolumn, uporządko-

wany i wyrównany jak na placu ćwiczeń.

SLUŻBA I OBOWIĄZEK

Dowódca pulku, rotmistrz Krzeczunowicz,

Po II wojnie światowej bohater spod

rozważyl wszystko. Idzie klusem, oszczę-

Komarowa znalazl się na emigracji w An-

dzając sily koni. [...] Przychodzi moment

glii, utrzymując kontakt z kolegami pul-

decydujący. Wszystko dolącza do 8 Pul-

kowymi i pisząc historię pulku pt. ,,Ula-

ku Ulanów; wszyscy wyciągnęli szable

ni Księcia Józefa". W latach 80. odwiedzal

i pistolety; sztab dywizji i sztab bryga-

Kraków. Tu studiowal potem jego wnuk

dy; maly oddzial 1 Pulku Ulanów, liczą-

Pawel, syn Andrzeja, wieloletniego redak-

cy może 30 jeźdźców. [...] pada jak grom

tora Rozglośni Polskiej Radia Wolna Euro-

komenda: Črozwiniętym galopem, hur-

pa, a później polskiego ambasadora w Bel-

ra!Ť. Jadący w roli szperacza przed pra-

gii i przy NATO. W powojennym Krako-

wym skrzydlem pulku (grzbietem wyżyny)

wie zamieszkal inny bohater komarowski

adiutant pulku ppor. Aleksander Krzeczu-

­ plk Brzezowski (1879-1964). Jego grób

nowicz oddaje szereg strzalów z pistole-

znajduje się na cmentarzu Salwatorskim.

tu, rotmistrz Krzeczunowicz plazem sza-

­ W moim posiadaniu znajduje się teka

bli wprowadza swego przemęczonego de-

ze zbiorem unikatowych materialów do-

resza w cwal i już pulk calym impetem ru-

tyczących bitwy pod Komarowem, które

sza do szarży i w mgnieniu oka pokrywa

pulkownik gromadzil jeszcze przed woj-

odleglość kilkudziesięciu zaledwie kro-

ną, przygotowując w 1934 r. swój arty-

ków, dzielącą go jeszcze od wroga. Tej

kul o Komarowie do ,,Przeglądu Kawale-

niezwyklej szarży nie wytrzymal nieprzy-

ryjskiego", a potem uzupelnial po wojnie.

jaciel. Przyjąl ją salwą z pistoletów, le-

Nie byly one od tej pory wykorzystywane

dwie slyszalną wśród naszych gromkich

ani udostępniane. Są tam przede wszyst-

ČhurraŤ i natychmiast podal tyly" ­ wspo-

kim relacje oficerów VII Brygady Jazdy.

minal w 1934 r. dowódca brygady na la-

To bardzo znane dziś nazwiska, m.in. póź-

mach ,,Przeglądu Kawaleryjskiego". ,,Nie

niejsi generalowie: Tadeusz Komorow-

potrzebuję zapewniać, że szarża na czele

ski (w następnej wojnie dowódca Armii

calego pulku w rozwiniętym szyku, wzo-

Krajowej), Stefan Dembiński i Aleksan-