Wolanie z Wolynia nr 4 (179)

Lipiec-Sierpień 2024 r.

str. 5

miast i miasteczek kontrolowanych przez

są odznaczani medalami Virtus et Frater-

wojsko niemieckie. Wielu z nich zostalo

nitas (Męstwo i Braterstwo) przyznawa-

wywiezionych na roboty przymusowe do

nymi przez prezydenta RP, na wniosek In-

Niemiec.

stytutu Pileckiego.

Określenie zbrodnia wolyńska doty-

Wedlug szacunków polskich history-

czy nie tylko masowych mordów doko-

ków ukraińscy nacjonaliści zamordowa-

nanych na terenach Wolynia, czyli byle-

li kilkadziesiąt tysięcy Polaków. Wedlug

go województwa wolyńskiego, ale tak-

badań Wladyslawa i Ewy Siemaszków na

że w bylych województwach: lwowskim,

Wolyniu wymordowano okolo 60 tysięcy

tarnopolskim i stanislawowskim (Gali-

Polaków, 20-40 tys. w Galicji Wschod-

cja Wschodnia), a także województwach

niej, co najmniej 4 tysiące na terenie dzi-

lubelskim i poleskim. ,,Akcja antypolska

siejszej Polski. Terror UPA spowodowal,

miala tu mieć ŤlagodniejsząČ formę niż na

że setki tysięcy Polaków opuścily swo-

Wolyniu. Planowano mordować wszyst-

je domy, uciekając do centralnej Polski.

kich mężczyzn lub dokonać Ťmordów po-

Oddzialy banderowców mordowaly tak-

kazowychČ, polegających na zamordowa-

że przedstawicieli innych narodowości

niu siekierami kilku lub kilkunastu męż-

­ Żydów, Czechów, Rosjan. Liczba ofiar

czyzn na oczach pozostalych. Pozostalych

wśród tych grup narodowych może sięgać

ostrzegano, że jeśli nie wyjadą na ziemie

wedlug badań Grzegorza Hryciuka okolo

etnicznie polskie, to podzielą los zamor-

2 tysięcy osób. Zbrodnia Wolyńska spo-

dowanych. W większości przypadków wy-

wodowala polski odwet, w wyniku które-

darzenia w Galicji Wschodniej mialy jed-

go wedlug Grzegorza Motyki zginęlo kil-

nak również dramatyczny i brutalny prze-

ka tysięcy Ukraińców, w tym 3-5 tys. na

bieg co na Wolyniu kilka miesięcy wcze-

Wolyniu i w Galicji Wschodniej.

śniej" ­ mówil w rozmowie z PAP dr Da-

W opinii znawcy problematyki pol-

mian Markowski, autor książki ,,W cieniu

sko-ukraińskiej, historyka prof. Grzego-

Wolynia. Antypolska akcja OUN i UPA

rza Motyki, ,,choć akcja antypolska byla

w Galicji Wschodniej 1943-1945". Ma-

czystką etniczną, to jednocześnie spelnia

ona definicję ludobójstwa". Celem bylo

sowych mordów dokonano m.in. w Pod-

kamieniu (100-150 zabitych), Bryńcach

bowiem zniszczenie na Wolyniu w calo-

Zagórnych (100-145) Berezowicy Ma-

ści, a na innych terenach w części, pol-

lej (130-135 ofiar). W zbrodniach oprócz

skiej grupy etnicznej.

UPA wzięli udzial ukraińscy żolnierze,

Zbrodnie dokonywane przez ukraiń-

ochotnicy do dywizji SS ,,Galizien" (Huta

skich nacjonalistów przez kilkadziesiąt lat

Pieniacka, 600-900 zabitych).

byly niemal nieobecne w historiografii. W

Z rąk nacjonalistów ukraińskich ginę-

PRL bardzo rzadko dopuszczano wspomi-

ly także rodziny polsko-ukraińskie, Ukra-

nanie ofiar ukraińskich nacjonalistów. W

ińcy odmawiający wzięcia udzialu w

ZSRS wykorzystywano mordy popelnia-

zbrodniczej akcji oraz ratujący Polaków.

ne przez nacjonalistów ukraińskich do po-

Wydana przez Instytut Pamięci Narodo-

tępienia idei niepodleglej Ukrainy i poglę-

wej ,,Kresowa Księga Sprawiedliwych",

bienia sowietyzacji tego kraju. W niektó-

opracowana przez Romualda Niedzielkę

rych miejscach zbrodni popelnianych na

podaje, że Ukraińcy uratowali 2527 Pola-

Polakach wznoszono pomniki z czerwoną

ków. Za tę pomoc 384 Ukraińców zapla-

gwiazdą, których tablice najczęściej nie

cilo życiem. Od 2017 r. ratujący Polaków

informowaly o narodowości pomordowa-