str. 4

Lipiec-Sierpień 2024 r.

Wolanie z Wolynia nr 4 (179)

fii ,,Od rzezi wolyńskiej do akcji ŤWislaČ.

kle wyrachowany. Dowódcy UPA przeko-

Konflikt polsko-ukraiński 1943-1947" za-

nali mieszkańców wsi, że powinni dać się

związać, bo to przekona Niemców, że go-

mordowano wówczas ok. 10-11 tysięcy

ścili partyzantów pod przymusem. ,,Uza-

Polaków w 150 miejscowościach w po-

sadnienie takie bylo przekonujące. W tym

wiatach wlodzimierskim, horochowskim,

czasie, gdy operujący w pobliskich lasach

kowelskim oraz luckim. Wykorzystano

partyzanci sowieccy zakladali miny, przy-

fakt gromadzenia się w niedzielę 11 lip-

wiązywali do drzew wartowników, który-

ca ludzi w kościolach. Doszlo do mor-

mi byli mieszkańcy wsi wyznaczeni przez

dów w świątyniach m.in. w Porycku (dziś

Niemców do pilnowania lasów w pobliżu

Pawliwka) i Kisielinie. Okolo 50 kościo-

torów kolejowych. Wobec tak obezwlad-

lów katolickich na Wolyniu zostalo spa-

nionych wartowników Niemcy nie wycią-

lonych i zburzonych. Zbrodni na Pola-

gali konsekwencji za sowieckie dywer-

kach dokonano w 1865 miejscach na Wo-

sje. Dlatego też mieszkańcy Parośli przy-

lyniu. Największych masakr dokonano

jęli za naturalne wiązanie ich przez Ťgo-

w Woli Ostrowieckiej, gdzie zamordo-

ściČ" ­ wyjaśniają Ewa i Wladyslaw Sie-

wanych zostalo 628 Polaków, w kolonii

maszko w monografii ,,Ludobójstwo do-

Gaj ­ 600, w Ostrówkach ­ 521, Kolod-

konane przez nacjonalistów ukraińskich

nie ­ 516. ,,Okrutny charakter tej zbrod-

na ludności polskiej Wolynia 1939-1945".

ni zostal starannie zaplanowany przez jej

organizatorów. Dokonanie mordów za po-

Wplyw na nasilenie się fali zbrod-

mocą siekier czy widel bylo z jednej strony

ni mialo porzucenie w marcu i kwietniu

technicznie latwiejsze, bo broni i amunicji

1943 roku przez policjantów ukraińskich

UPA nie miala zbyt wiele. A z drugiej stro-

slużby na rzecz Niemiec i przejście w sze-

ny w ten sposób tworzono wrażenie, jako-

regi UPA. Wielu z tych policjantów bra-

by zbrodnie byly efektem buntu zniewo-

lo wcześniej udzial w zagladzie Żydów. W

lonej ludności ukraińskiej wobec swoich

nocy z 22 na 23 kwietnia 1943 roku UPA

polskich sąsiadów. Dzięki temu Ťprzykry-

spalila osadę Janowa Dolina i zamordo-

wanoČ zorganizowany charakter dzialań

wala ok. 600 Polaków. Również tam mor-

UPA" ­ mówil w rozmowie z PAP prof.

du dokonano w sposób niezwykle brutal-

ny. ,,Ludzie ginęli w plomieniach bądź byli

Grzegorz Motyka.

zabijani, gdy ratowali się ucieczką z plo-

Zbrodnie na Polakach dokonywane

nących zabudowań. (...) Zlapani byli przy-

byly niejednokrotnie z niebywalym okru-

wiązywani do drzew i podpalani lub po-

cieństwem, palono żywcem, wrzucano do

zbawieni różnych części ciala. Niektórzy

studni, używano siekier i widel, wymyśl-

zostali powieszeni. Do ofiar nie strzelano

nie torturowano ofiary przed śmiercią a

­ ludzie byli mordowani siekierami, widla-

także gwalcono kobiety.

mi a niemowlęta brano za nogi i rozbijano

UPA atakowala bazy samoobrony pol-

glowy o ściany" ­ pisali na podstawie re-

skiej na Wolyniu, w których chronila się

lacji ocalalych Ewa i Wladyslaw Siemasz-

ludność, m.in. Przebraże, w którym urato-

kowie w książce ,,Ludobójstwo dokonane

walo się ok. 10 tys. Polaków. Tylko część

przez nacjonalistów ukraińskich na lud-

baz samoobrony przetrwala. Pomocy ba-

ności polskiej Wolynia 1939-1945".

zom samoobrony udzielala partyzant-

Szczególne nasilenie zbrodni nastąpi-

ka sowiecka, a także żolnierze niemiec-

lo 11 i 12 lipca 1943 r. Wedlug szacun-

cy i węgierscy sprzedając amunicję i gra-

ków prof. Grzegorza Motyki w monogra-

naty. Polacy szukali ratunku uciekając do