Modlitwa ekumeniczna i wspólne sprz徠anie na Cmentarzu ㄊczakowskim

Ocalmy przesz這嗆, zachowajmy przysz這嗆

 

Jurij Smirnow tekst

 
        W dniu 1 listopada czcimy Wszystkich 安i皻ych, odwiedzamy groby naszych zmar造ch, przynosimy kwiaty, zapalamy znicze, polecamy naszych bliskich mi這sierdziu Bo瞠mu. Przedtem porz康kujemy groby, równie te nieodwiedzane przez nikogo. Takich grobów na Cmentarzu ㄊczakowskim s tysi帷e, a nawet dziesi徠ki tysi璚y. Cmentarz ten, który zosta za這穎ny w 1786 roku, który obejmuje teren ponad 40 hektarów, na którym pogrzebano setki tysi璚y osób, poniek康 reprezentuje dawny Lwów, którego dzisiaj ju nie ma.

        Na tym cmentarzu znale幢i wieczny spoczynek dawni mieszka鎍y naszego miasta. W kwaterach, które powsta造 w ko鎍u XVIII, na pocz徠ku XIX wieku – widzimy obok siebie bardzo du穎 mogi austriackich i polskich. W ko鎍u XIX wieku przewa瘸j groby polskie, obok – ukrai雟kie, ormia雟kie. W latach 20-30 XX wieku zosta這 tu pogrzebanych wielu znanych, zas逝穎nych mieszka鎍ów Lwowa. W latach powojennych pochowano na tym cmentarzu równie wielu Rosjan, a tak瞠 osoby innych narodowo軼i, które przyjecha造 do Lwowa. To w pewien sposób ukazuje, jakim by Lwów w ko鎍u XVIII wieku, w XIX wieku, w pierwszej po這wie XX wieku. Mogi造, pomniki, napisy mówi same o sobie.

Bardzo cieszy to, 瞠 w dniu 24 pa寮ziernika, na tydzie przed Dniem Wszystkich 安i皻ych, przysz這 na Cmentarz ㄊczakowski oko這 czterdziestu osób, aby wspólnie uporz康kowa mogi造 na tym cmentarzu. Oczywi軼ie, osoby te nie mog sprz徠n望 wszystkich grobów. Na apel lwowskiej historyczno-spo貫cznej organizacji „Sumienie” odpowiedzieli wierni Apostolskiego ko軼io豉 ormia雟kiego we Lwowie.

Administracja Cmentarza ㄊczakowskiego umo磧iwi豉 realizacj prac porz康kowych, pomaga sprz皻em i rad. Nie sposób te nie zauwa篡 prac, które zosta造 wykonane w ci庵u ostatniego roku przy odnawianiu tej nekropolii. Dla przyk豉du, w鈔ód grobów ormia雟kich, odnowiono kaplic sióstr benedyktynek, która przez wiele dziesi璚ioleci by豉 prawdziw ruin – mia豉 ca趾owicie zniszczony dach. Zosta odnowiony nagrobek arcybiskupa Szymonowicza. W latach siedemdziesi徠ych wandale roztrzaskali g這w postaci, przedstawiaj帷ej arcybiskupa.

W roku ubieg造m, w Dniu Wszystkich 安i皻ych Konsulat Rzeczypospolitej Polskiej we Lwowie zorganizowa wspania陰 akcj na Cmentarzu ㄊczakowskim – dostarczy oko這 30 tys. zniczy, które zap這n窸y na wszystkich grobach, nawet w najdalszych zak徠kach cmentarza. Po raz pierwszy w calym okresie powojennym, na tym cmentarzu panowa豉 niezwyk豉 atmosfera, taka, która powinna mie miejsce na cmentarzach katolickich. Równie w tym roku Konsulat stara si o znicze na Cmentarz ㄊczakowski.

        By這by dobrze, gdyby w takie akcje, które zorganizowa豉 organizacja „Sumienie” i ko軼ió ormia雟ki zaanga穎wa造 si równie organizacje polskie Lwowa. Pocz徠ki by造 dobre, przedstawiciele Polskiego Towarzystwa Opieki nad Grobami Wojskowymi przed kilkoma laty aktywnie w陰czali si w porz康kowanie Cmentarza ㄊczakowskiego. Zach璚amy czytelników naszej gazety, aby w陰czyli si w prace porz康kowe na tym cmentarzu.

Przy grobie dr Józefa Torosiewicza i ks. Kajetana Kajetanowicza na wspólnej modlitwie ekumenicznej zgromadzili si kap豉ni i wierni ko軼io豉 ormia雟kiego, greckokatolickiego, prawos豉wnego oraz pastor ko軼io豉 ewangelickiego. Proboszcz ko軼io豉 ormia雟kiego ks. Tadeos Geworgian, przed rozpocz璚iem modlitwy ekumenicznej oznajmi: „Jeste鄉y bardzo wdzi璚zni naszym przodkom za ich wielki wk豉d w 篡cie spo貫czne, w kultur, w gospodark, w polityk tego kraju, tego miasta. Wyrazem naszej wdzi璚zno軼i niech b璠zie opiek nad ich mogi豉mi oraz modlitwa za nich”. Ks. Tadeos rozpocz掖 modlitw w j瞛yku ormia雟kim, nast瘼nie kap豉ni ko軼io豉 greckokatolickiego i prawos豉wnego modlili si w j瞛yku ukrai雟kim.

        Ks. Tadeos Geworgian, który jest jednym z organizatorów obecnej akcji, zapytany o sposób zorganizowania tego przedsi瞝zi璚ia, odpowiedzia: „To nie by豉 nasza idea, chocia kiedy mieli鄉y taki zamiar. Urzeczywistni ten zamiar uda這 si dopiero wówczas, gdy po陰czyli鄉y nasz wysi貫k z organizacj „Sumienie”. Zadecydowali鄉y, 瞠 powinni鄉y zacz望. Wspólnie opracowali鄉y zasady dzia豉nia i nasze spotkania zaowocowa造. My郵, 瞠 do nas przy陰cza si równie inne osoby, które s zainteresowane ocaleniem pami徠ek architektonicznych Lwowa i b璠ziemy razem odnawiali to pi瘯ne miasto”.

Niko豉j Koczarian, wiceprezes Stowarzyszenia Ormian Ukrainy powiedzia: „Chcemy si przyczyni do ukazania wk豉du Ormian w budowanie naszego miasta, w budownictwo, handel, polityk, sztuk”.

Inna Ba豉jan, prezes ormia雟kiej m這dzie穎wej organizacji „Ajkazunk” zaznaczy豉, i „jest to pierwsza wspólna akcja m這dzie篡 ormia雟kiej i ukrai雟kiej, ale nie ostatnia”.

Marian Wachu豉, prezes organizacji „Sumienie” powiedzia: „Rozpoczynamy wszechstronn akcj, która nosi nazw Ocalmy przesz這嗆, zachowajmy przysz這嗆. I w豉郾ie dzisiaj rozpoczyna si pierwszy etap tego przedsi瞝zi璚ia. Najwa積iejsze jest to, 瞠 mamy mo磧iwo嗆 pokazania spo貫czno軼i naszego miasta i nie tylko naszego miasta – jak ze wzgl璠u na wspólny cel, mog po陰czy si ró積i ludzie, ró積e organizacje, ró積e wyznania”.

„Zachowuj帷 nasze dziedzictwo duchowe, mo瞠my przyczyni si do tego, aby w warunkach totalnej globalizacji spo貫cze雟twa, ludzie, naród nie straci tego, co w ci庵u wieków 陰czy這 ich z przodkami i czyni這 ich lud幟i z wielkiej litery” – podkre郵i prezes organizacji „Sumienie”. Nast瘼nie Marian Wachu豉 powiedzia o swoim pragnieniu uporz康kowania miejsca walk Wojska Polskiego we wrze郾iu 1939 roku z okupantami niemieckimi i sowieckimi: „畝dnych dokumentów nie posiadamy, ale, wed逝g 鈍iadcze mieszka鎍ów, byli to u豉ni, podporz康kowani bezpo鈔ednio genera這wi Sosnkowskiemu. To miejsce znajduje si w lesie Brzuchowickim (niedaleko Lwowa)”. Jednak formalno軼i, zwi您ane z t kwesti jeszcze s w toku za豉twiania. „Zosta造 wys豉ne listy do Konsulatu Generalnego RP we Lwowie, do Muzeum Wojska Polskiego w Warszawie” – zaznaczy nasz rozmówca. „Na wiosn zamierzamy rozpocz望 poszukiwania dokumentacji, dotycz帷ej miejsca mo磧iwego cmentarza w Brzuchowicach” – doda.

Obecny na wspólnej modlitwie doradca mera Lwowa pan Igor O篡jiwskyj powiedzia: „W imieniu mera miasta Lwowa, dzi瘯uj wspólnocie ko軼io豉 ormia雟kiego, m這dzie篡, wszystkim tym, którzy si tu zgromadzili, aby uczci pogrzebanych tu przedstawicieli narodu ormia雟kiego”. Przedmówca wspomnia tak瞠 o przedstawicielach innych narodowo軼i, którzy spoczywaj na tym cmentarzu. Do akcji do陰czy si równie doradca mera Lwowa pan Andrij Saluk. Jako zawodowy konserwator zabytków, pokaza pracuj帷ym fachowe sposoby oczyszczenia i sprz徠ania kamiennych pomników i nagrobków.

W pierwszym dniu akcji „Ocalmy przesz這嗆, zachowajmy przysz這嗆” uporz康kowano oko這 czterdziestu mogi ormia雟kich. Z pewno軼i, wiele osób we w豉snym zakresie uporz康kowa這 groby swoich bliskich, aby w Dniu Wszystkich 安i皻ych zapali znicze, przynie嗆 kwiaty, pomodli si. Migaj帷e 鈍iate趾a, szeleszcz帷e pod nogami li軼ie sk豉niaj do refleksji i zadumy nad przemijaniem. Niech ten czas b璠zie dla nas zach皻, aby „酥ieszy si kocha ludzi, bo tak szybko odchodz”.




Wró do strony gównej