Kurier  
j
Galicy ski  
Niezależne pismo Polaków na Ukrainie  
III „Spotkania  
Stefanykowskie”  
w Ossolineum  
Za nami XVII edycja konkursu  
„Znasz-li ten kraj?”  
› strona 8  
Ostatni dzwonek  
w liceum św. Marii  
Magdaleny  
Tegoroczne zmagania uro- młodzież zaprezentowała na sce-  
czyście zainaugurowano w pią- nie Polskiego Teatru Ludowego  
tek, 23 maja, w Konsulacie Ge- we Lwowie własne interpretacje  
neralnym RP we Lwowie, gdzie poszczególnych ksiąg narodowej  
W dniach 23–25 maja odbył się XVII Konkurs  
Wiedzy o Języku i Kulturze Polskiej „Znasz-li  
ten kraj?”, organizowany dla uczniów polskich  
szkół sobotnio-niedzielnych lwowskiego  
okręgu konsularnego. Tegoroczna edycja  
została poświęcona polskiemu romantyzmowi,  
twórczości Adama Mickiewicza oraz filmowej  
interpretacji „Pana Tadeusza” w reżyserii  
Andrzeja Wajdy.  
zgromadzoną młodzież i peda- epopei. Nie zabrakło kreatyw-  
gogów powitał Konsul Generalny nych pomysłów, humoru, ko-  
RP Marek Radziwon. Następnie stiumów i zaangażowania, które  
uczestnicy obejrzeli ekraniza- pokazały, że dzieło Mickiewi-  
cję „Pana Tadeusza”, która stała cza wciąż potrafi przemawiać do  
się inspiracją do dalszych zma- młodego pokolenia.  
› strona 7  
100-lecie śmierci  
Symona Petlury  
strona 4  
gań konkursowych. Później  
Ich pierwsza „malutka” matura  
Maj dla maluchów z polskiej  
grupy w przedszkolu nr  
48 przy ul. Metrologicznej  
we Lwowie był gorącym  
okresem – przygotowanie  
do występu przed  
rodzicami i pokazanie  
swoich umiejętności,  
› strona 16  
zdobytych przez lata  
„Kresowa  
spędzone w przedszkolu.  
Aż nadszedł dzień 27 maja.  
Atlantyda”  
profesora  
Dzień zaczął się pechowo – od  
alarmu. Dzieci ze swymi wycho-  
wawczyniami Jolą Szymańską  
i Wierą Bożenową przeszły do  
schronu w sąsiedniej willi Juliet-  
ka, by tam przetrwać zagrożenie.  
Alarm trwał prawie do planowa-  
nej godziny rozpoczęcia poranku.  
Zamiast jeszcze powtórzyć wier-  
szyki, piosenki czy spokojnie  
przebrać się w stroje, dzieci mu-  
siały spędzić czas w ciasnym po-  
mieszczeniu. Ale wcale nie wpły-  
Stanisława Niciei  
nęło to na ich występ.  
› strona 20  
› strona 4  
nr 10 (494) 20 maja–2 czerwca 2026  
2
Wydarzenia  
www.kuriergalicyjski.com  
Zabici i ranni po rosyjskich  
ostrzałach Pryłuk  
i Dniepru  
Memorandum o współpracy  
z Lwowskim Muzeum Historycznym  
Projekt badawczo-  
Chmelyk, dyrektor Lwowskiego Mu- Muzeum Historycznego, w tym 25 części  
zeum Historycznego; Katarzyna So- sześciu namiotów (jedno i wielomaszto-  
kołowska, dyrektorka Narodowego wych), pochodzących m.in. z historycz-  
Instytutu Polskiego Dziedzictwa Kul- nych zbiorów podhoreckich Sanguszków.  
konserwatorski poświęcony  
zespołowi namiotów  
osmańskich oraz tkanin  
orientalnych ze zbiorów  
Lwowskiego Muzeum  
Historycznego będzie  
realizowany w latach  
turowego za Granicą „Polonika”; Piotr  
Jednym z głównych założeń projek-  
Górajec, dyrektor Muzeum Pałacu Kró- tu jest czasowe wypożyczenie do Polski  
la Jana III w Wilanowie; Błażej Ostoja XVII-wiecznego namiotu osmańskiego  
Lniski, rektor Akademii Sztuk Pięknych ze zbiorów Lwowskiego Muzeum Histo-  
w Warszawie oraz Marcin Napiórkow- rycznego. Namiot, należący do kolekcji  
ski, dyrektor Muzeum Historii Polski. tkanin orientalnych, uznawany jest za  
W uroczystości wziął udział wicemini- jeden z najcenniejszych zachowanych  
W wyniku kolejnych  
na terenie gminy Baturyn. W wyniku ata- 2026-2029. Memorandum  
ku uszkodzono obiekt oraz zniszczono dotyczące przedsięwzięcia  
samochód osobowy. Jedna osoba została podpisano 25 maja br.  
ranna i otrzymała pomoc medyczną na w siedzibie Ministerstwa  
rosyjskich ataków na Ukrainę  
19 maja zginęło co najmniej  
sześć osób, a dziesiątki zostały  
ranne. Najpoważniejsze  
skutki odnotowano  
ster Marek Krawczyk.  
XVII-wieczny namiot osmański będzie go, związanych z historią odsieczy wie-  
prezentowany w Muzeum Historii Polski deńskiej, przechowywanych w muzeach  
zabytków sztuki i rzemiosła osmańskie-  
miejscu.  
Kultury i Dziedzictwa  
W rejonie czernihowskim, w przygra- Narodowego. W ramach  
nicznych wsiach, po atakach dronów wy- projektu zaplanowano m.in.  
buchły pożary. W samym Czernihowie konserwację, a następnie  
uszkodzone zostały dwa samochody oso- prezentację XVII-wiecznego  
bowe. Z kolei w rejonie koriukiwskim dron namiotu osmańskiego  
FPV trafił w teren leśnictwa w rejonie w Muzeum Historii Polski.  
Sniwszczyny oraz obiekt łączności.  
w obwodach czernihowskim  
i dniepropietrowskim.  
Uszkodzona została  
W ramach przygotowań do jubileuszu Europy Środkowej. Dwumasztowy, nie-  
350-lecia Bitwy pod Wiedniem (12 wrze- mal kompletny egzemplarz, składa się  
śnia 1683 r.) z inicjatywy Narodowego z dziewięciu elementów i tradycyjnie  
Instytutu Polskiego Dziedzictwa Kultu- wiązany jest ze zdobyczą wojenną króla  
rowego za Granicą „Polonika” powstał Jana III Sobieskiego po zwycięskiej bi-  
polsko-ukraiński projekt badawczo-kon- twie pod Wiedniem.  
infrastruktura cywilna,  
budynki mieszkalne oraz  
obiekty przemysłowe.  
O kolejnych ofiarach poinformował  
Memorandum  
o
współpracy serwatorski. Obejmuje on zespół tka-  
Podczas pobytu w Polsce namiot zo-  
Jak przekazały lokalne władze, rosyj- także szef Dniepropietrowskiej Obwodo- w ramach projektu podpisali: Roman nin orientalnych z kolekcji Lwowskiego stanie poddany specjalistycznym bada-  
skie wojska przeprowadziły rano 19 maja wej Administracji Wojskowej Oleksandr  
atak rakietą balistyczną na centrum Pry- Gandża. W nocnym ataku na Dniepr zgi-  
łuk w obwodzie czernihowskim. Przewod- nęły dwie osoby, a sześć zostało rannych.  
niczący Czernihowskiej Obwodowej Ad- Pięciu poszkodowanych trafiło do szpitali,  
ministracji Wojskowej Wiaczesław Czaus przy czym stan trzech określany jest jako  
poinformował, że w wyniku rosyjskiego ciężki.  
niom oraz kompleksowym pracom kon-  
serwatorskim. Projekt obejmuje również  
opracowanie bezpiecznej metody jego  
montażu i przyszłej ekspozycji w Muzeum  
Historii Polski.  
Koordynatorem przedsięwzięcia jest  
Narodowy Instytut Polskiego Dziedzic-  
twa Kulturowego za Granicą „Polonika”,  
odpowiedzialny za prowadzenie projektu  
oraz nadzór naukowy, konserwatorski  
i dokumentacyjny. Za realizację prac kon-  
serwatorskich i restauratorskich odpowia-  
da Muzeum Pałacu Króla Jana III w Wila-  
nowie we współpracy z Akademia Sztuk  
Pięknych w Warszawie.  
ataku rakietowego na Pryłuki zginęły  
W wyniku ostrzału w Dnieprze uszko-  
cztery osoby - dwóch mężczyzn, kobieta dzone zostały magazyny z żywnością.  
oraz 15-letni chłopiec. Rannych zostało  
30 osób.  
Rosyjskie ataki w nocy z 19 na 20 maja  
dotknęły również inne regiony Ukrainy.  
Według władz uszkodzone zostały W Odessie uszkodzone zostały budynki  
przedsiębiorstwa, centra handlowe, skle- mieszkalne i samochody, natomiast w ob-  
py, apteki, placówki edukacyjne, miesz- wodzie sumskim zginęła kobieta.  
kania i domy prywatne. Rosyjskie wojska  
zaatakowały również przy użyciu dronów  
typu „Gerań” infrastrukturę naftowo-ga-  
zową w rejonach pryłuckim i niżyńskim.  
20 maja rano rosyjski bezzałogowiec  
uderzył także w kompleks wypoczynkowy  
ŻRÓDŁO: TELEGRAM, CHERNIGIVSKA  
ODA/ TELEGRAM, DNIPROPETROVSKA  
ODA  
ŹRÓDŁO: MINISTERSTWO KULTURY  
I DZIEDZICTWA NARODOWEGO  
JEDEN Z XVII-WIECZNYCH NAMIOTÓW OSMAŃSKICH ZE ZBIORÓW  
ZAMKU KRÓLEWSKIEGO NA WAWELU  
Dostępność głównym celem  
Przedstawiciele Rady Miasta  
Lwowa wzięli udział w wizycie  
edukacyjnej w Gdańsku, gdzie  
zapoznali się z europejskim  
doświadczeniem w tworzeniu  
miasta dostępnego  
Program obejmuje wprowadzenie  
praktycznych zmian w mieście: bardziej  
dostępną przestrzeń dla osób z niepełno-  
sprawnościami, na wózkach inwalidzkich,  
wózków dziecięcych oraz dla osób w star-  
szym wieku, bardziej zrozumiałe usługi.  
Uczestnicy programu odwiedzili sze-  
reg instytucji i organizacji europejskich,  
w tym Związek Miast Bałtyckich, Eu-  
i zorientowanego na  
człowieka.  
Wizyta odbyła się w ramach progra- ropejskie Centrum Solidarności, Urząd  
mu edukacyjnego dotyczącego dostęp- Marszałkowski Województwa Pomor-  
ności, praw człowieka i integracji euro- skiego, a także organizacje działające  
pejskiej, realizowanego przez Lwowskie w obszarze integracji i wsparcia osób  
Biuro Integracji Europejskiej we współ- z niepełnosprawnościami.  
pracy z Uniwersytetem w Lund w Szwe-  
Kolejnym etapem programu będzie  
cji oraz Instytutem Praw Człowieka konferencja we Lwowie poświęcona pra-  
i Prawa Humanitarnego im. Raoula Wal- wom człowieka, dostępności i integracji  
lenberga. Członkowie Biura Integracji europejskiej na poziomie miejskim. Celem  
Europejskiej samodzielnie ubiegali się jest zjednoczenie ekspertów i społeczeń-  
o dofinansowanie szkolenia i je uzyskali. stwa wokół rozwoju inicjatywy Miasta  
W wyjeździe wzięło udział 30 przedsta- Praw Człowieka we Lwowie.  
wicieli różnych obszarów działalności  
miasta.  
ŹRÓDŁO: RADA MIASTA LWOWA  
nr 10 (494) 20 maja–2 czerwca 2026  
www.kuriergalicyjski.com  
3
Masowy rosyjski atak na Ukrainę.  
Kijów głównym celem ostrzału  
W nocy z 1 na 2 czerwca Rosja  
przeprowadziła zmasowany  
atak rakietowo-dronowy  
na Ukrainę. Głównym  
celem uderzenia był Kiów,  
jednak alarmy i eksplozje  
odnotowano również  
w wielu innych regionach  
kraju, m.in. w obwodach  
dniepropietrowskim,  
charkowskim i odeskim.  
Według ukraińskich władz  
zginęło co najmniej 10 osób,  
a dziesiątki zostały ranne.  
Do zniszczeń doszło praktycznie we  
wszystkich dzielnicach stolicy. W kilku  
miejscach wybuchły pożary po upadku  
odłamków dronów i rakiet. Uszkodzone  
zostały m.in. budynki mieszkalne, stacje  
paliw, obiekty komunalne oraz cztery  
placówki medyczne. W dzielnicy Hoło-  
sijiwskiej częściowo zniszczona została  
przychodnia, a w Podolskiej doszło do czę-  
ściowego zawalenia konstrukcji jednego  
z bloków mieszkalnych.  
Trudna sytuacja jest również w obwo-  
dzie dniepropietrowskim. Według władz  
regionalnych zginęło tam sześć osób, a 36  
zostało rannych. Wśród poszkodowanych  
Jak poinformował wicepremier Ukra- są dzieci. Zniszczeniu lub uszkodzeniu ule-  
iny ds. odbudowy i minister rozwoju gły domy mieszkalne, przedsiębiorstwa  
wspólnot oraz terytoriów Oleksij Kuleba, oraz budynki użyteczności publicznej.  
rosyjskie wojska wystrzeliły około 80 ra-  
W obwodzie odeskim rosyjskie siły  
kiet różnych typów oraz ponad 600 dro- uderzyły w szpital i oddział położniczy.  
nów. Największe zniszczenia odnotowano W momencie ataku w placówce znajdo-  
w stolicy Ukrainy.  
W Kijowie zginęły co najmniej czte- lokalnych władz nikt nie odniósł obrażeń.  
ry osoby, a ponad 50 zostało rannych, Ukraińskie Siły Powietrzne poinformo-  
wały się kobiety z noworodkami. Według  
w tym dzieci. Uszkodzone zostały budynki wały, że Rosja użyła łącznie 729 środków  
mieszkalne, przychodnia oraz obiekty in- napadu powietrznego, w tym 73 rakiet  
frastruktury cywilnej. Mer miasta Witalij i 656 bezzałogowców różnych typów. wano trafienia rakiet i dronów w 38 loka- nalne przez całą noc prowadziły akcje ga-  
Kliczko przekazał później, że liczba po- Obrona przeciwlotnicza zestrzeliła lub lizacjach. Odłamki zestrzelonych bezza- śnicze oraz usuwały skutki ostrzału. Trwa  
szkodowanych wzrosła do 65 osób, z cze- unieszkodliwiła 642 cele - 40 rakiet oraz łogowców spadły także w co najmniej 15 szacowanie strat i pomoc dla poszkodowa-  
Według wstępnych danych odnoto-  
Ukraińskie służby ratunkowe i komu-  
ŹRÓDŁO: TELEGRAM, OLEKSII KULEBA/  
FACEBOOK, VITALIY KLYCHKO/  
FACEBOOK, KPSZSU  
go 38 trafiło do szpitali.  
602 drony.  
miejscach.  
nych mieszkańców.  
Pickup z Łotwy dla ZSU  
Ukraina wydała zgody na  
ekshumacje polskich żołnierzy  
i ofiar zbrodni wołyńskiej  
SERHIJ GRABSKI, WIKTOR TKACZENKO, IGOR MARYNIUK,  
WOLONTARIUSZE Z ŁOTWY LAURA GOLDSTREMA I WIKTOR  
KENNE, ORAZ WOLONTARIUSZE ZE LWOWA.  
W marcu tego roku  
uczestnik misji w Iraku, doradca ukra-  
iński przy NATO, także komentator na  
YouTube, którego można łatwo znaleźć na  
portalach informacyjnych.  
Pieniądze na ten pickup zebrała fun-  
dacja z Łotwy, która pomaga Ukrainie od  
początku wojny z Rosją. Ten samochód  
będzie ratował życie żołnierzy ZSU. To  
jest główny cel tej misji wspomnianych  
osób.  
wolontariusze Wiktor  
Tkaczenko oraz Witali  
Ostrowski, Polak z Kiowa,  
który należy do Federacji  
Organizacji Polskich na  
Ukrainie udali się do Lwowa,  
gdzie odebrali i przywieźli  
pickup Nissan Navarra 2004  
roku i później przekazali  
go do jednostki Brygady  
Ukraiński Instytut Pamięci  
Narodowej poinformował  
o decyzjach Państwowej  
Międzyresortowej Komisji  
ds. Upamiętnienia Ofiar  
Wojny i Represji Politycznych  
dotyczących kolejnych  
prac ekshumacyjnych  
na terytorium Ukrainy.  
Posiedzenie komisji  
odbyło się 4 czerwca pod  
przewodnictwem szefa  
ukraińskiego IPN, Ołeksandra  
Ałfiorowa.  
Jak przekazano w oficjalnym komunika- Wojska Polskiego, których ponownie po-  
cie, komisja wydała zgodę na przeprowa- chowano w latach 2015–2016 na cmenta-  
dzenie ekshumacji żołnierzy Wojska Pol- rzu w Mościskach w obwodzie lwowskim.  
skiego, którzy polegli w 1939 roku i zostali  
pochowani na terenie dawnej miejscowości  
Hołosko Wielkie, znajdującej się obecnie w sprawie badań ekshumacyjnych pochów-  
w granicach Lwowa. ków radzieckich żołnierzy z okresu II wojny  
Pozytywną decyzję podjęto również  
Podziękowaliśmy gościom z Łotwy,  
Terytorialnej, gdzie służy Igor przekazałem dla nich naszywki polskiej  
Mariniuk.  
organizacji oraz flagi Polski i Ukrainy.  
Zgoda dotyczy również prac ekshuma- światowej na terenie miejscowości Olijiw  
cyjnych w miejscach pochówku mieszkań- w obwodzie tarnopolskim.  
Zgłosił tę potrzebę też Polak ze Lwo-  
wa, Serhij Grabski, były wojskowy ZSU,  
WITALIJ OSTROWSKI  
ców dawnych wsi Ostrówki i Wola Ostro-  
wiecka, którzy zginęli tragicznie w sierpniu fiorow podkreślił, że decyzje mają istotne  
1943 roku podczas zbrodni wołyńskiej. znaczenie dla relacji polsko-ukraińskich.  
Szef ukraińskiego IPN Ołeksandr Ał-  
Komisja poparła także przeprowadze- Jak zaznaczył, są one kontynuacją dialogu  
nie badań DNA szczątków 60 żołnierzy dotyczącego wzajemnego wydawania zgód  
na badania i ekshumacje miejsc pochów-  
ków na terytorium Ukrainy i Polski.  
Według strony ukraińskiej proces ten  
został zapoczątkowany na szczeblu rządo-  
wym w 2024 roku, a następnie był konty-  
nuowany po spotkaniu prezydenta Ukrainy  
Wołodymyra Zełenskiego z prezydentem  
Polski Karolem Nawrockim w grudniu 2025  
roku.  
ŹRÓDŁO: NA PODSTAWIE UKRAIŃSKI  
INSTYTUT PAMIĘCI NARODOWEJ  
Z DYREKTOREM ZAMKU W DUBNO LEONIDEM KICZATYM  
nr 10 (494) 20 maja–2 czerwca 2026  
4
www.kuriergalicyjski.com  
dokończenie ze strony 1  
Ich pierwsza „malutka” matura  
TROCHĘ RUCHU NAM NIE ZASZKODZI  
Wspólne tańce, wręczenie dyplomów, wzruszające pożegnania i symboliczna  
podróż w wakacje – tak przedszkolaki świętowały zakończenie kolejnego  
etapu swojej edukacyjnej przygody.  
TEKST I ZDJĘCIA  
KRZYSZTOF SZYMAŃSKI  
wtórowali rodzice zebrani na terenie spaceruje ja-  
sali. Dalej żeby ostudzić roz- kiś starszy mężczyzna.  
palone tańcem emocje nastą- Wyszłam do niego. Po-  
tym roku była to je- piły wierszowane życzenia od wiedział mi, że właśnie  
dyna impreza przed młodszych przedszkolaków dla tu przebiegły jego naj-  
W
rodzicami.  
Zabra- tegorocznych „maturzystów” szczęśliwsze lata, chodził  
kło w przedszkolu muzykolo- oraz wspólne recytacje.  
ga, umiejącego poprowadzić  
do tego przedszkola i teraz  
chciał znów zobaczyć to miej-  
sce. Zapytał, czy może sfoto-  
grafować gałązkę kwitnącej ja-  
zabawę  
ją w stosowna muzykę i do- pożegnania  
brać elementy choreograficz-  
z
dziećmi, oprawić Dyplomy i wzruszające  
Następnie w imieniu nie- błoni – tej samej, która rosła tu  
PŁYNIEMY NA WAKACJE  
ne. Wszystko to spadło na obie obecnej pani dyrektor dyplo- w jego dzieciństwie. Przyjechał  
wychowawczynie, ale znalazły my ukończenia przedszkola z zagranicy tysiące kilometrów,  
wyjście z tej sytuacji i posta- „abiturientom” wręczyła Ulia- by znów odżyły w nim te wspo-  
nowiły przynajmniej zabawą na Samczuk. Jak przystało na mnienia z dzieciństwa. Życie rodzicom, że mnie wspierali, udało się okiełznać ten żywioł  
uświetnić „malutką maturę” prawdziwych absolwentów, nas formuje, ale zawsze stara- pracując z dziećmi w domu.  
swoich pociech. Jak zawsze każde z dzieci miało na gło- my się wracać tam, gdzie było  
i sprowadzić dzieci do grupy na  
obiad.  
tryskająca pomysłami Jola wie charakterystyczny biret nam dobrze – zakończyła pani Konkurs dla mam  
Szymańska przygotowała spe- z pomponem.  
cjalne dekoracje – statek, na - Idźcie śmiało przez życie  
którym dzieci miały wyruszyć i bądźcie odważni, a wszyst- chowanków pani Jola Szymań- wali piosenkę o wakacjach i na  
w podróż wakacyjną. ko wam się uda – powiedzia- ska podkreśliła: stylizowanym statku udali się o kilka słów Jolę Szymańską.  
Zabawa zaczęła się od tań- ła, zwracając się do nich pani - Czas zabaw w przedszko- w podróż wakacyjną. Asysto-  
Uliana.  
i wakacyjna podróż  
Remonty, wakacje i plany na  
Zwracając się do swoich wy-  
Nasi „absolwenci” zaśpie- nowy rok  
W chwili spokoju poprosiłem  
ca, podpatrzonego na YouTu- Uliana. – Coś może wam się lu dla was się zakończył. Te- wały im młodsze dzieci, ro- W tym roku połowa dzieci idzie  
bie. Oprawą muzyczną i pusz- udać, a coś nie, ale niczego się raz czeka was szkoła i nauka. biąc fale przed okrętem. A po- do szkoły.  
czaniem kolejnych melodii nie obawiajcie. Pamiętajcie, że Życzę wam celujących stopni, tem wszyscy razem zaśpiewali Tak, mamy ośmioro „absolwentów”.  
zajęła się metodystka przed- w tym przedszkolu zawsze na serdecznych kolegów i miłego piosenkę, której nauczyły się Dzieci idą do różnych szkół – ktoś do  
szkola Uliana Samczuk. Dzie- was czekają, o was pamięta- otoczenia. Ale narazie na was z siostrą Lidia. Naturalnie sio- nr 10, ktoś do nr 24, a ktoś do innych.  
ci wysiedziały się w schronie ją i są wam radzi. Niech wasze czekają wakacje, więc życzę stra akompaniowała im osobi- W przedszkolu nadal pozostaje ósem-  
i z radością odtańczyły żwa- życie będzie szczęśliwe. Przy- wam słonecznej pogody, pach- ście na gitarze.  
wy taniec, pełen podskoków, pomina się mi taka sytuacja: nących poziomek i miłych wra- Ponieważ poprzedniego wy-  
ka młodszych dzieci.  
ukłonów i klaskania. Dzieciom powiedziano mi, że po naszym żeń. Dziękuję przede wszystkim padał Dzień matki, nie mogło Czy są już zgłoszenia na na-  
zabraknąć konkursu z udzia- stępny rok?  
łem ukochanych mam. Polegał Prawdopodobnie mamy już jedno  
on na tym, że dzieci stały od- zgłoszenie, ale tak naprawdę prze-  
wrócone, a mamy wołały swe ważnie rodzice zgłaszają się dopiero  
pociechy tak, jak nazywają je w lecie – w lipcu, sierpniu.  
w domu. Trafnych odpowiedzi  
było 100%, każde z dzieci wie- Jakie są plany na lato?  
działo, kto wołał „Żabkę”, „Mi- Czy  
przedszkole  
będzie  
sia”, „Puszynkę” czy „Lalunię”. funkcjonować?  
Na zakończenie tradycyjne W czerwcu przedszkole będzie za-  
wspólne pamiątkowe zdjęcie mknięte całkowicie i nie będzie łą-  
i zdjęcie dzieci z wychowaw- czonych grup. Będą u nas remonty  
czyniami. Dalej sytuacja wy- i różne naprawy. Potem się zobaczy,  
mknęła się spod kontroli, bo- czy będą grupy łączone. Zdecyduje  
wiem skoczne melodie nadal o tym dyrekcja. Zależy to od zgłoszeń  
brzmiały z głośników i dzieci rodziców. Od końca sierpnia ruszamy  
zorganizowały improwizo- już z pełną działalnością.  
waną dyskotekę, do której do-  
OSTATNIE WSPÓLNE ZDJĘCIE  
łączyły również mamy. Wy- Dziękuję i życzę dobrego wypo-  
chowawczyniom  
z
trudem czynku, bo wam też się należy.  
nr 10 (494) 20 maja–2 czerwca 2026  
www.kuriergalicyjski.com  
5
dokończenie ze strony 1  
ZZa nnamiaXVsII ezdyc-jalkionkturesun kraj?  
SPEKTAKL OPARTY NA FINAŁOWEJ, XII KSIĘDZE „PANA TADEUSZA”  
Konkurs „Znasz-li ten kraj?”  
Organizowany jest od 2008 roku dla  
uczniów polskich szkół sobotnio-  
-niedzielnych działających w lwow-  
skim okręgu konsularnym. Jego celem  
jest popularyzacja języka polskiego,  
historii i kultury oraz integracja mło-  
dzieży uczącej się języka polskiego  
na Ukrainie. Każda edycja poświęco-  
na jest innemu zagadnieniu z zakresu  
polskiego dziedzictwa narodowego.  
geografię. W tym roku quiz sprawdzał  
wiedzę ogólną, a test skupiał się przede  
wszystkim na gramatyce.  
O
przygotowaniach do konkursu  
opowiedziała Ewelina Fryzowska, na-  
uczycielka skierowana do pracy za gra-  
nicę przez ORPEG:  
– Pracujemy w warunkach online, więc  
przygotowanie scenki teatralnej było du-  
żym wyzwaniem. Mieliśmy jednak spe-  
cjalne zajęcia dwa razy w tygodniu, po  
trzy–cztery godziny lekcyjne. Dziewczęta  
przyjeżdżają na konkurs co roku, dzięki  
czemu czują się coraz pewniej i swobodniej.  
OFICJALNE WYNIKI  
KONKURSU  
Test językowy (klasyfikacja  
indywidualna)  
Grupa 1:  
księdze „Pana Tadeusza”. Uczniowie wła-  
snoręcznie tworzyli z kartonu, folii i farb  
elementy scenografii, w tym kolumny  
zamku oraz herby rodów Sopliców i Ho-  
reszków. Finałem wspólnej pracy było  
przedstawienie XII księgi epopei oraz  
wspólnie odtańczony polonez.  
Pięćdziesięcioro sześcioro  
uczniów, trzy dni zmagań i jeden  
literacki bohater – „Pan Tadeusz”.  
Tegoroczna edycja konkursu  
„Znasz-li ten kraj?” udowodniła,  
że polski romantyzm może być  
inspiracją nie tylko do nauki, ale  
także do wspólnej zabawy, pracy  
twórczej i budowania szkolnych  
przyjaźni.  
I Miejsce: Krystyna Lepesewycz  
(Szkoła Polskiej Mniejszości Naro-  
dowej w Stryju)  
II Miejsce: Augustyn Łuczkiewicz  
(Centrum Kulturalno-Oświatowe  
Polskiej Mniejszości Narodowej m.  
Sambora im. św. Jana Pawła II)  
III Miejsce: Katarzyna Romaniuk  
(Szkoła Polskiej Mniejszości Naro-  
dowej w Stryju)  
Nie tylko rywalizacja  
W
konkursie uczestniczyło 56  
uczniów z jedenastu szkół. Organizato-  
rzy zaprosili również młodzież z lwow-  
skich liceów, dzięki czemu wydarzenie  
stało się okazją do budowania wspól-  
noty młodych ludzi uczących się języka  
polskiego.  
W klasyfikacji drużynowej zwycię-  
żyła Polska Szkoła Sobotnio-Niedzielna  
im. gen. Stanisława Maczka w Szczer-  
cu. Drugie miejsce zajęła Szkoła Pol-  
skiej Mniejszości Narodowej w Stryju,  
a trzecie – Sobotnio-Niedzielna Szko-  
ła przy parafii NMP w Dolinie. Wśród  
laureatów testu językowego znaleźli się  
uczniowie ze Stryja, Szczerca, Sambora,  
Doliny i Żółkwi.  
Projekt od lat wspiera Podkarpackie  
Centrum Edukacji Nauczycieli (Oddział  
w Przemyślu). Dyrektor instytucji Zbi-  
gniew Chamelec podkreśla długofalowe  
znaczenie tej inicjatywy:  
– Wspieramy nauczycieli uczących  
języka polskiego na Ukrainie. Chęć na-  
uki wśród młodych ludzi wynika z fak-  
tu, że wiążą oni z językiem polskim swoją  
przyszłość – studia w Polsce czy możli-  
wości edukacyjne i zawodowe w Europie.  
Mimo trudnej rzeczywistości ostat-  
nich lat konkurs niezmiennie udowad-  
nia, że klasyka polskiej literatury potra-  
fi łączyć, inspirować i dawać młodemu  
pokoleniu wiele radości.  
Jak podkreślała organizatorka  
konkursu Diana Graczyk  
z Konsulatu Generalnego RP we  
Lwowie, tegoroczna formuła  
wydarzenia została zmieniona  
tak, aby większy nacisk położyć  
na współpracę, integrację  
i wspólne odkrywanie polskiego  
dziedzictwa kulturowego.  
Uczniowie pracowali nie  
TEKST I ZDJĘCIA  
ALEKSANDER KUŚNIERZ  
Grupa 2:  
I
Miejsce: Irena Pepryk (Polska  
olejne etapy konkursu odbywały  
się w Brzuchowicach. Uczestni-  
Szkoła Sobotnio-Niedzielna im. gen.  
Stanisława Maczka w Szczercu)  
II Miejsce: Olga Łucka (Sobotnio-  
-Niedzielna Szkoła przy parafii  
NMP w Dolinie)  
K
cy wysłuchali tam wykładu Mar-  
ty Bonarek-Sochy (I LO w Dębicy, PCEN  
w Rzeszowie) pt. „Z Panem Tadeuszem  
tylko na własny sukces, ale  
również na sukces szkoły, którą  
reprezentowali.  
spotkanie przyjemne  
i
pożyteczne”.  
III Miejsce: Krystyna Biszko (So-  
botnia Szkoła Języka Polskiego przy  
Delegaturze zgromadzenia Sióstr  
św. Dominika w Żółkwi)  
Prelegentka przybliżyła barwne osobo-  
wości bohaterów mickiewiczowskiego  
dzieła oraz ich ponadczasowy charakter.  
Następnie młodzież zmierzyła się  
– Zajęłam pierwsze miejsce i w ogóle  
z testem językowym obejmującym za- się tego nie spodziewałam. To był nowy  
gadnienia z zakresu języka polskiego, sposób prowadzenia konkursu – był te-  
romantyzmu oraz twórczości Adama atr, zadania plastyczne, test gramatycz-  
Finał grupowy (klasyfikacja  
szkół)  
Mickiewicza.  
ny i quiz. Towarzyszył mi prawdziwy  
wulkan emocji! – relacjonowała wzru-  
szona Krystyna Lepesewycz ze Stryja.  
I Miejsce: Polska Szkoła Sobotnio-  
-Niedzielna im. gen. Stanisława  
Maczka w Szczercu  
II Miejsce: Szkoła Polskiej Mniej-  
szości Narodowej w Stryju  
III Miejsce: Sobotnio-Niedzielna  
Szkoła przy parafii NMP w Dolinie  
Nauka przez teatr i współpracę  
Niezwykle ważnym elementem kon-  
Z
kolei Augustyn Łuczkiewicz  
kursu były zintegrowane warsztaty ar- z Sambora, zdobywca drugiego miejsca,  
tystyczne. Pod okiem Ilony Lasoty (teatr), zauważył:  
– Jestem na tym konkursie już czwar-  
Sosulskiego (taniec) młodzież przygoto- ty raz i ten był dla mnie najłatwiejszy.  
Beaty Rak (scenografia) oraz Edwarda  
wała spektakl oparty na finałowej, XII Wcześniej pytano o wszystko – historię,  
nr 10 (494) 20 maja–2 czerwca 2026  
6
Wydarzenia  
www.kuriergalicyjski.com  
Prośba padła podczas spotkania na publicznym i w efekcie narażało nas  
Kremlu i pokazuje rosnącą skalę pro- w kolejnych latach na wyższe koszty  
blemów rosyjskiego przemysłu po se- obsługi zadłużenia albo na koniecz-  
rii ukraińskich ataków dalekiego ność podnoszenia podatków - pisali-  
Prasa polska  
o Ukrainie  
zasięgu.  
Szef Rosyjskiego Związku Przemy- Ponadto rosnąca liczba pracowników  
słowców Przedsiębiorców (RSPP) zagranicy podtrzymuje potencjał  
śmy w WNP.  
i
z
Aleksandr Szogin, reprezentują- wzrostu polskiej gospodarki w sytu-  
cy najbogatszych rosyjskich biz- acji, w której krajowa populacja w wie-  
nesmenów i oligarchów, ostrzegł, że ku produkcyjnym już od pewnego cza-  
dotychczasowe środki ochrony są su maleje.  
niewystarczające.  
Problemy mogą się zacząć, gdy skoń-  
– Duże przedsiębiorstwa oczywiście czy się wojna w Ukrainie i obywatele  
dbają o ochronę swoich obiektów i te- tego kraju zaczną zastanawiać się nad  
rytoriów, na których działają firmy. Ale powrotem do ojczyzny. Jaką decyzję  
niektóre kwestie wymagają regulacji – mogą podjąć?  
OPRACOWAŁ  
nią inwestycja w zakład przetwarza- Péter Magyar chce spotkania  
KRZYSZTOF SZYMAŃSKI  
nia odpadów, weszła na kolejny etap. z Zełenskim. „Nowy rozdział” powiedział Szogin podczas spotkania Jak informuje Personnel Service plany  
Mer Lwowa przedstawia radnym mia- w relacjach Węgier i Ukrainy  
Członkostwo bez prawa głosu sta obraz nierzetelnego wykonawcy  
jest niesprawiedliwe i argumentuje, dlaczego zerwał umo-  
z Putinem, cytowany przez kremlow- Ukraińców dotyczące powrotu do kra-  
ską służbę prasową. Jak relacjonuje ju po zakończeniu wojny są zróżnico-  
Premier Węgier Péter „The Moscow Times”, rosyjski biznes wane - 38 proc. osób przebywających  
wę. Właściwy dla kontraktów mię- Magyar zaproponował spotkanie z pre- domaga się dostępu nie tylko do lek- w Polsce deklaruje, że nie planuje po-  
Niesprawiedliwe byłoby, dzynarodowych sąd arbitrażowy zydentem Ukrainy Wołodymyrem Ze- kiej broni kalibru 7,62 mm, ale także wrotu do ojczyzny.  
gdyby Ukraina była obecna w Paryżu ma na ten temat całkowicie łenskim. Celem rozmów ma być „otwar- do cięższych systemów uzbrojenia. - Jednocześnie znacząca grupa do-  
w Unii Europejskiej, a jednocześnie po- odmienne zdanie. W obliczu wyroków cie nowego rozdziału”  
w
relacjach Wśród oczekiwanych rozwiązań zna- puszcza taki scenariusz. 17 proc.  
zostawała bez głosu” – napisał Zełenski sądowych swoje zaskakujące stano- dwustronnych oraz podjęcie próby roz- lazły się systemy walki elektronicznej, chciałoby wrócić możliwie szybko po  
w liście skierowanym do przywódców wisko tłumaczy finansujący projekt wiązania sporu dotyczącego praw instalacje laserowe oraz inny sprzęt zakończeniu wojny, a kolejne 16 proc.  
Unii Europejskiej. Odniósł się w taki EBOiR.  
mniejszości węgierskiej na Ukrainie.  
przeznaczony do zwalczania dronów.  
rozważa powrót w perspektywie 1-2 lat  
sposób do przedstawionej przez Niem- Zakład jest gotowy w 95 proc., do uru- - Inicjuję spotkanie z prezydentem Tylko w ubiegłym roku rosyjskie kon- – czytamy. Krzysztof Inglot z Person-  
cy propozycji przyznania Ukrainie chomienia brak tylko prac po stronie Ukrainy Wołodymyrem Zełenskim na cerny naftowe miały ponieść stra- nel Service uważa, że perspektywa 1-2  
„członkostwa stowarzyszonego”, po- miasta. To jednak kontrakt zerwało początku czerwca, symbolicznie w Be- ty sięgające około biliona rubli, czyli lat to dla Polski realna szansa, żeby za-  
nieważ pozbawiałaby Kijów prawa gło- i chce wprowadzić „w ciągu dwóch ty- rehowem, gdzie większość mieszkań- około 11 mld dolarów, po wyłączeniu walczyć o zatrzymanie tych pracow-  
su we Wspólnocie – podał Reuters. godni” na budowę swojego wykonawcę. ców stanowią Węgrzy – napisał Ma- z działania dziesiątek rafinerii. Wio- ników na stałe.  
Nadszedł właściwy czas, aby w pełni Tak zadeklarował pod koniec kwietnia gyar w mediach społecznościowych.  
sną 2026 roku ukraińskie drony mia- - To często osoby z wieloletnim do-  
i znacząco posunąć naprzód sprawę mer Lwowa Andrij Sadowy. Jak podkreślił, celem spotkania ma być ły objąć zasięgiem już jedną czwartą świadczeniem na polskim rynku, zna-  
członkostwa Ukrainy – dodał. List zo- Miasto uruchomiło już gwarancję na poprawa sytuacji Węgrów mieszkają- terytorium Rosji. Ataki coraz częściej jące język i kulturę, zajmujące coraz  
stał skierowany w piątek do przewod- 3,6 mln euro, która została wypłaco- cych na Zakarpaciu oraz stworzenie docierają głęboko za Ural, uderzając częściej stanowiska średniego i wyż-  
niczącego Rady Europejskiej Antonia na zanim sąd zdążył wypowiedzieć warunków, które pozwolą im pozostać w strategiczną infrastrukturę w mia- szego szczebla. Wypełniają kluczowe  
Costy, przewodniczącej Komisji Euro- się w tej sprawie. Taka jest praktyka, w swojej ojczyźnie.  
pejskiej Ursuli von der Leyen i prezy- polska spółka nie była w stanie tego Relacje między Budapesztem a Kijo- rynburg czy Perm.  
denta Cypru Nikosa Christodulidisa zatrzymać. Lwów próbuje uruchomić wem pogorszyły się po 2017 roku, gdy Narastająca frustracja na Kremlu inwestować w ich integrację już teraz,  
Wcześniej do tych samych osób jeszcze jedną gwarancję na 1 mln euro. Ukraina przyjęła ustawę wzmacniają- miała już doprowadzić do zmian ka- zanim decyzja o powrocie stanie się  
skierował swoją propozycję kanc- To gwarancje należytego wykonania. cą rolę języka ukraińskiego jako głów- drowych rosyjskim dowództwie ostateczna – wyjaśnia.  
stach takich jak Czelabińsk, Jekate- luki kadrowe, których nie jesteśmy  
w stanie zapełnić w inny sposób. Warto  
w
lerz Niemiec Friedrich Merz. Zasu- Polska spółka dowodzi, że wykona- nego języka nauczania w szkołach wojskowym. Na początku maja, po ko- Decyzje o pozostaniu w Polsce w dłuż-  
gerował on umożliwienie Ukrainie ła wszystko zgodnie z umową i tylko średnich. Węgry uznały, że przepisy lejnej fali ataków dronowych i ogra- szej perspektywie są silnie uzależnio-  
udziału w posiedzeniach instytucji prac po stronie ukraińskiej trzeba, żeby te ograniczyły prawa dziesiątek ty- niczeniu skali moskiewskiej para- ne od konkretnych warunków pracy  
UE bez prawa głosu jako krok przej- można zakład uruchomić.  
sięcy etnicznych Węgrów mieszkają- dy z okazji Dnia Zwycięstwa, Putin i życia. Największe znaczenie mają  
ściowy do pełnego członkostwa. Jego A tymczasem kolejne sądy wydają wy- cych głównie w zachodniej Ukrainie, odwołał generała Wiktora Afzałowa, wyższe zarobki (54 proc.), a także sta-  
zdaniem ułatwiłoby to zawarcie po- roki, ale zupełnie nie po linii rozumo- w obwodzie zakarpackim. Region ten dowódcę rosyjskich Sił Powietrzno- bilna forma zatrudnienia i możliwość  
rozumienia pokojowego, które za- wania mera Lwowa. Pisaliśmy już, że do końca I wojny światowej należał do -Kosmicznych odpowiedzialnego za legalizacji pobytu oraz pracy na dłużej  
kończyłoby rozpętaną przez Rosję przed arbitrażem inżynierskim FIDIC Królestwa Węgier.  
obronę przeciwlotniczą. Zastąpił go (po 33 proc.).  
wojnę przeciw Ukrainie. (Międzynarodowa Federacja Inży- Spór o prawa mniejszości węgierskiej generał pułkownik Aleksandr Czajko,  
Zełenski podziękował europejskim nierów Konsultantów) i DAB (Dispute przez lata pozostawał jednym z głów- były dowódca Wschodniego Okręgu  
przywódcom za wspieranie jego kraju Adjudication Board) polska firma wy- nych punktów napięcia między oboma Wojskowego.  
w czasie wojny i powiedział, że Ukraina grała już siedem postępowań i zapadło państwami. Przed kwietniowymi wy-  
Koniec azylu dla ukraińskich  
mężczyzn.  
stanowi bastion przeciwko rosyjskiej 75 decyzji korzystnych dla Polaków, borami parlamentarnymi na Węgrzech  
agresji wobec UE. – Bronimy Europy po czym mogła zwrócić się do arbitra- stosunki  
– w pełni i bez półśrodków – napisał. żu „ostatecznego” w Paryżu, czyli Mię- w szczególnie trudnym momencie. Vik- problem dla Polski  
Dodał, że „Ukraina zasługuje na spra- dzynarodowej Izby Handlowej (ICC). tor Orbán, który rządził krajem przez  
z
Ukrainą znajdowały się Ukraińcy nie chcą wracać –  
Państwa członkowskie  
Unii Europejskiej omawiają wprowa-  
dzenie ograniczeń dla ukraińskich  
wiedliwe podejście  
w Europie”.  
i
równe prawa Ten ekspresowo wydał w maju wy- 16 lat, wielokrotnie korzystał z prawa  
rok w sprawie wymówienia umowy weta, blokując unijną pomoc finansową Ukraińców przebywających w Polsce formuje Specjalna Przedstawicielka  
nie planuje powrotu do swojej ojczy- UE ds. Ukraińców Ylva Johansson.  
- Nadszedł czas, aby Ukraina zniosła zny. Jednocześnie znaczna część re- Mowa o braku możliwości otrzymania  
akcesyjnych, ale w obecnej sytuacji nie – Próby przesunięcia jurysdykcji nad obowiązujące od ponad dekady ogra- spondentów dopuszcza taki scena- prawa do azylu.  
ma szans na zakończenie procesu ak- kontraktem na arbitraż kijowski przez niczenia prawne, a Węgrzy na Zakar- riusz przyszłości, 17 proc. O możliwych zmianach dla ukraiń-  
Z badań wynika, że 38 proc. mężczyzn w wieku poborowym - in-  
Niemiecki kanclerz argumentował, że i prób przeniesienia arbitrażu do sądu dla Ukrainy oraz sankcje wobec Rosji.  
Ukraina robi postępy w negocjacjach w Kijowie.  
w
a
cesyjnego. Dlatego zapowiedział, że za- miasto Lwów po wypowiedzeniu umo- paciu odzyskali wszystkie swoje prawa deklaruje chęć szybkiego powrotu po skich mężczyzn w wieku poborowym,  
proponuje rozmowę w UE o „koncepcji wy są bezprawne. Samo wypowiedze- kulturalne, językowe, administracyjne zakończeniu wojny. Taki potencjalny którzy wyjeżdżają do krajów UE, Ylva  
członkostwa stowarzyszonego”. – Nie nie też jest niezgodne z treścią umowy i związane ze szkolnictwem wyższym, odpływ pracowników może stanowić Johansson mówiła w wywiadzie dla  
byłoby to członkostwo w wersji „light”, — ocenił sędzia ICC.  
ale wykraczałoby daleko poza obowią-  
zującą umowę stowarzyszeniową i do-  
aby mogli ponownie stać się równo- istotne wyzwanie dla polskiej Deutsche Welle. Specjalna Przedsta-  
prawnymi i szanowanymi obywatela- gospodarki. wicielka Unii Europejskiej ds. Ukra-  
mi Ukrainy – oświadczył Magyar. Ponad 880 tys. obywateli Ukrainy jest ińców przyznała, że obecnie omawia-  
datkowo przyspieszyło proces akcesyj- Magyar zaostrza kurs wobec Przyszły premier Węgier zaznaczył, że już zarejestrowanych w ZUS, stano- ne są różne opcje ograniczeń.  
ny – argumentował.  
Ukrainy  
rozwiązanie tych problemów mogłoby wią ok. 2/3 wszystkich cudzoziemców - Nie wydaje się do końca logiczne, że  
otworzyć drogę do poprawy stosun- odprowadzających składki. W sumie wielu powołanych do wojska mężczyzn,  
Merz dodał, że taki model włączałby  
Ukrainę bezpośrednio w struktury UE,  
bo kraj, choć bez prawa głosu, mógłby  
Zakaz importu znacznej ków między Kijowem a Budapesztem.  
składki emerytalne opłaca 1,316 mln którym nie wolno opuszczać Ukrainy,  
części produktów rol- - Jeśli zdołamy rozwiązać te kwestie, pracowników z zagranicy. W przy- po prostu przekracza granicę, być może  
brać udział w posiedzeniach Rady Eu- nych i mięsa z Ukrainy ogłosił premier naprawdę będziemy mogli otworzyć szłości kluczowe może być to, ilu Ukra- nawet nielegalnie, i od razu otrzymuje  
ropejskiej i Rady UE. Państwa człon- Węgier Peter Magyar. nowy rozdział w dwustronnych rela- ińców zdecyduje się wrócić po ojczy- tymczasową ochronę – mówiła, nad-  
kowskie miałyby się z kolei zobowią- – Nie pozwolimy, aby ukraińskie to- cjach Ukrainy i Węgier – dodał.  
zać do przestrzegania wobec Ukrainy wary zagrażały źródłom utrzymania  
zny. Nadchodzi zmiana, która może mieniając, iż wykorzystywanie ta-  
mieć poważne skutki dla Polski kiego prawa to „sprzeczny sygnał, jaki  
art. 42 ust. 7 traktatu unijnego, czyli węgierskich rolników – oznajmił nowy  
Dzięki zagranicznym pracownikom Europa wysyła Ukrainie”.  
klauzuli o wzajemnej obronie. Jedno- minister rolnictwa Szabolcs Bona.  
cześnie toczyłby się zwykły proces Zakaz importu ukraińskich towarów proszą Putina o broń przeciw nadal rośnie, mimo że od paru już lat ście popiera wprowadzenie pewnych  
Rosyjscy oligarchowie  
liczba osób płacących składki do ZUS Johansson poinformowała, że osobi-  
akcesyjny.  
obejmuje wołowinę, wieprzowinę, ukraińskim dronom  
mięso baranie i kozie, mięso drobiowe,  
liczba robiących to Polaków maleje. wyjątków w obecnie funkcjonującym  
W tym kontekście rosnąca liczba imi- statusie uchodźcy. Zaznaczyła jedno-  
jaja, miód, warzywa, pszenicę, żyto,  
jęczmień, kukurydzę, grykę, mąkę, we zaapelowały do Władimira Putina wspiera funkcjonowanie polskiego susu, wśród krajów członkowskich  
nasiona słonecznika, olej jadalny o przekazanie ciężkiego uzbrojenia, systemu emerytalnego. UE, co do ostatecznych zmian. We-  
i wino. systemów walki elektronicznej oraz Bez nich bowiem dotacje do ZUS z bu- dług Przedstawicielki Unii Europej-  
Rosyjskie elity bizneso- grantów na naszym rynku znacząco cześnie, że nie ma obecnie konsen-  
Lwów kontra polska firma.  
Sąd w Paryżu podjął decyzję  
Afera we Lwo- Dopuszczony będzie tranzyt towarów wojskowych rezerwistów do ochrony dżetu państwa musiałyby być znaczą- skiej ds. Ukraińców należy spodzie-  
wie, której ofiarą jest polska firma przez Węgry, jednak zostanie on suro- prywatnych zakładów przemysło- co większe, co dodatkowo powiększa- wać się, że ograniczenia będą „bardzo  
Control Process i wykonywana przez wo obwarowany.  
wych przed ukraińskimi dronami. łoby i tak zbyt duży deficyt w sektorze niewielkie”.  
nr 10 (494) 20 maja–2 czerwca 2026  
www.kuriergalicyjski.com  
7
Żyjemy w trudnych czasach  
wojennych, są alarmy i ostrzały.  
Bywa tak, że lekcje odbywają się  
w schronie szkolnym. Po noc-  
nych alarmach dzieci i nauczy-  
ciele przychodzą niewyspani.  
Z początkiem wojny dużo rodzin  
wyjechało. Ze szkoły z różnych  
klas wyjechało 50-70 uczniów.  
Jednak mamy też nowe dzieci.  
Ostatnie rok-dwa z Polski wra-  
cają ukraińskie rodziny, które  
wyjechały na początku pełno-  
skalowej fazy wojny. Dzieci na-  
uczyły się tam języka polskiego,  
rodzice mający polskie pocho-  
dzenie oddają dzieci tu we Lwo-  
wie do polskiej szkoły. W ten  
sposób dodało się nam trochę  
uczniów do różnych klas.  
Ostatni dzwonek  
w liceum św. Marii  
Magdaleny  
W 2026 roku mamy też suk-  
cesy i wyróżnienia na różnych  
olimpiadach szkolnych. Nasi  
uczniowie przywieźli z War-  
szawy zwycięstwo w olimpia-  
dzie z języka polskiego, z historii  
Polski też będziemy mieli dobre  
miejsce. Mamy dobre grono pe-  
dagogiczne. Są starsi nauczy-  
ciele, którzy pielęgnują trady-  
cje szkolne, a wśród nich Irena  
Słobodiana, Irena Sereda (to ona  
była kiedyś klasową kierow-  
niczką klasy syna piszącego te  
słowa), Marta Andruszko, Ur-  
szula Libruch, Rozalia Barto-  
szewska, Switłana Pańciuchowa,  
wróciła do szkoły Ela Dąbrow-  
ska (nauczycielka WF). Są też  
młodzi nauczyciele, absolwenci  
naszej szkoły, na przykład Julia  
Grzegocka. Bardzo pomaga dy-  
rektorowi komitet rodzicielski.  
Bez pomocy i inicjatywy rodzi-  
ców trudno wyobrazić sobie na-  
szą szkołę. Komitet rodzicielski  
na czele z Bożeną Domaradzką  
działa naprawdę bardzo prężnie.  
W imieniu całej szkoły bardzo  
też dziękuje Konsulatowi Gene-  
ralnemu RP za pomoc w organi-  
zacji wielu imprez, w realizacji  
wielu naszych zamiarów, po-  
mysłów. Udało się bardzo sym-  
patycznie organizować „Dzień  
Matki i Ojca”. Przy wsparciu  
Konsulatu organizowaliśmy  
konkurs imienia Zbigniewa  
Herberta, czy też Dzień patronki  
naszej szkoły św. Marii Magda-  
leny. Obecnie też mamy dofinan-  
sowanie na kolonie dla naszej  
młodzieży. Nasza szkoła aktyw-  
Ostatnie dni maja i tradycyjne zakończenie kolejnego roku szkolnego  
w szkołach lwowskich. Również w Liceum nr 10 im. św. Marii Magdaleny  
z polskim językiem nauczania – najstarszej szkole lwowskiej, z historią od  
1816 roku, z piękną tradycją, którą pielęgnuje też współczesne pokolenie  
nauczycieli i uczniów. Chyba najważniejszym dla życia szkoły jest stała więź  
i owocna współpraca z polskimi organizacjami działającymi we Lwowie,  
z parafią rzymskokatolicką pw. św. Marii Magdaleny – patronki szkoły,  
z Konsulatem Generalnym RP we Lwowie.  
SZKOŁA NA ZAWSZE  
ZOSTANIE TYM  
MIEJSCEM, GDZIE  
KAŻDY I PO WIELU  
LATACH CZUJE SIĘ  
U SIEBIE  
TEKST I ZDJĘCIA  
JURIJ SMIRNOW  
w
życiu każdego człowieka  
mają doświadczenia z lat szkol-  
nych, każdy odczuwał, a obecne  
a uroczystości zakończe- pokolenie odczuwa codzien-  
nia roku szkolnego, na nie ogromną siłę środowiska  
tradycyjnym ostatnim szkolnego.  
N
dzwonku zobaczyliśmy przed-  
stawicieli wszystkich tych or-  
ganizacji. Do szkoły przychodzą  
nie tylko z obowiązku – prawie  
dla wszystkich jest to miejsce  
szczególne, związane z ich ży-  
ciem codziennym i z ich wspo-  
mnieniami. Szkoła św. Marii  
Magdaleny zawsze była i jest  
bardzo ważną placówką pol-  
skości i wychowania młodszego  
pokolenia lwowskich Polaków.  
Otóż na uroczystość zawitali  
konsul Konsulatu Generalnego  
Rzeczypospolitej Polskiej we  
Lwowie Diana Graczyk, pre-  
zes Towarzystwa Kultury Pol-  
Uczniowie i zespół  
pedagogiczny  
już są częścią pięknej  
tradycji, pięknej historii  
tej szkoły. Przed nami –  
mamy nadzieję – spokojne  
wakacje, oby we wrześniu  
zdrowi i wypoczęci  
spotkaliśmy się znów na  
tej sali  
WIERA SZERSZNIOWA I ALEKSANDER GUŁY  
ŻYCZYŁA PANI KONSUL  
DIANA GRACZYK  
za troskę, opiekę i wychowanie dyrektor, zaś od roku 2026 znów nie współpracuje z klubem spor-  
dzieci. Ze łzą w oczach mówi- jako wicedyrektor. Wychowa- towym „Pogoń”. W sumie na czele  
ła kierowniczka klasowa jede- ła niejedno pokolenie uczniów klubu są nasi absolwenci Marek  
skiej Ziemi Lwowskiej (TKPZL) Pierwszy i ostatni dzwonek  
Emil Legowicz, księża z parafii  
św. Marii Magdaleny o. Artur TKPZL, zwrócił się do matu- nauczycielka języka i literatu- ców i młodych nauczycieli są jej trenuje w naszych murach, a nasi  
Stronczewski i o. Paweł Szla- rzystów przekonany, że dzi- ry ukraińskiej. Młodzież w mi- dawnymi uczniami. uczniowie uczęszczają do sekcji  
cheta OMI, prezes Fundacji siejsze wydarzenie zapamiętają łych słowach podziękowała za – Skończył się kolejny szkol- tego klubu – podsumowała Wie-  
„Poland-Help” Vito Nadaszkie- na całe swoje życie. – Pierw- wszystkie lata nauki i wycho- ny rok, w którym jak to jest za- ra Szerszniowa.  
wicz, Bronisław Zaydel z klubu szy dzwonek i ostatni dzwonek wania w szkole. wsze – było coś dobrego, a coś Liceum nr 10 im. św. Ma-  
„Pogoń” Lwów, przedstawiciele to są wydarzenia najpiękniej- Dyrektor Aleksander Guły negatywnego powiedziała rii Magdaleny z polskim języ-  
prasy polskiej we Lwowie. szego okresu życia – dzieciń- wręczył najlepszym uczniom Wiera Szerszniowa. – Ale dla kiem nauczania żyje bardzo  
Emil Legowicz, prezes nastej klasy Oksana Jakymiw, i niejeden z obecnych rodzi- Horbań i Bronek Zaydel. „Pogoń”  
Ostatni dzwonek zorganizo- stwa i młodości. Każdy z matu- podziękowania za wysokie wy- nas najważniejsze jest to, że ciekawym, bogatym życiem we-  
wano na sali szkolnej – w świą- rzystów już zaplanował dalszą niki w nauce i sporcie. Wszyst- szkoła działa, młodzież mamy wnętrznym i jest bardzo ważną  
tecznym nastroju uczniowie drogę życiową, lecz szkoła na kich odznaczonych cała szkoła bardzo sympatyczną, lubimy placówką kontynuującą najlep-  
od pierwszej do maturalnej, je- zawsze zostanie tym miejscem, witała bardzo głośnie i serdecz- ich wszystkich, zaś oni mam sze lwowskie tradycje szkolne.  
denastej klasy ze swoimi wy- gdzie każdy i po wielu latach nie. Maturzystom poświęcił nadzieje lubią swoją szkołę. Że- Szkoła w ciągu wszystkich lat  
chowawcami, rodzice, goście, czuje się u siebie – powiedział. swój występ taneczny zespół gnamy maturzystów, życzymy istnienia jest cenionym miej-  
dyrekcja szkoły. Uroczystość Prezes Legowicz podziękował „Batiarów z czwartej klasy”.  
im sukcesów w dalszej drodze scem wychowania młodzieży  
poprowadził dyrektor liceum też dyrektor Wierze Szersznio- W naszych trudnych wojen- życiowej. A my, jak to w szko- pochodzenia polskiego w miło-  
Aleksander Guły. Na począ- wej, która tak dużo zrobiła i robi nych latach było to naprawdę le, mamy już nowe dzieci, no- ści do ojczystego języka, kultury,  
tek – dźwięki hymnów Polski dla tej szkoły i złożył życzenia bardzo światłe, radosne święto wych wychowanków, pierwszą tradycji.  
i Ukrainy, wszyscy śpiewają, owocnej pracy nowemu dyrek- dla wszystkich – uczniów, ro- klasę, do której wpisało się na  
bardzo miło, patriotycznie. Mi- torowi Aleksandrowi Gułemu. dziców, nauczycieli. O swoich razie dziesięcioro dzieci. Ma- nemu i młodzieży uczniowskiej  
nutą ciszy uczczono poległych Wzruszające słowa podzię- emocjach dla „Nowego Kurie- turzystów mamy w tym roku wszystkiego dobrego no-  
żołnierzy Sił Zbrojnych Ukra- kowania wygłosił w imieniu ra Galicyjskiego” opowiedziała 18. Niestety wszystkie klasy wym roku szkolnym 2026/27,  
iny – wielu ma łzy w oczach. rodziców maturzystów Paweł Wiera Szerszniowa, która już od są niewielkie, tylko po 10-15 zaś tegorocznym absolwentom  
Konsul Diana Graczyk pod- Kowalski. Podziękował drogim wielu lat pracuje w tej szkole jako osób. Razem w liceum mamy 216 wszystkiego dobrego w ich ży-  
kreśliła, że ogromne znaczenie nauczycielom i wychowawcom nauczycielka, wicedyrektor, uczniów. ciu dorosłym.  
Życzymy gronu pedagogicz-  
w
nr 10 (494) 20 maja–2 czerwca 2026  
8
www.kuriergalicyjski.com  
III „Spotkania Stefanykowskie” w Ossolineum.  
O przyszłości relacji polsko-ukraińskich i myśli Giedroycia  
Rozmowa o wspólnej  
przyszłości  
21 maja w Zakładzie Narodowym  
im. Ossolińskich we Wrocławiu  
odbyło się III Spotkanie  
Stefanykowskie – kolejna odsłona  
cyklu debat organizowanych  
wspólnie przez Ossolineum  
oraz Lwowską Narodową  
Naukową Bibliotekę Ukrainy im.  
Wasyla Stefanyka. Tegoroczne  
wydarzenie poświęcono  
aktualności myśli politycznej  
środowiska paryskiej „Kultury”  
wobec współczesnych wyzwań  
stojących przed Polską, Ukrainą  
i Europą Środkowo-Wschodnią.  
TEKST I ZDJĘCIA  
EUGENIUSZ SAŁO  
unktem wyjścia do rozmowy  
był dorobek Jerzego Giedroy-  
P
cia  
i
Juliusza Mieroszewskiego  
- autorów koncepcji politycznej, któ-  
ra przez dziesięciolecia wpływała na  
sposób myślenia Polski o relacjach z jej  
wschodnimi sąsiadami. Podczas panelu  
zwracano uwagę, że idea partnerskiego  
dialogu, uznania podmiotowości naro-  
dów Europy Wschodniej oraz budowa-  
nia bezpieczeństwa regionu w oparciu  
OD LEWEJ: WASYL FERSZTEJ, DYREKTOR BIBLIOTEKI STEFANYKA WE LWOWIE, MYKOŁA KNIAŻYCKI, DEPUTOWANY RADY  
NAJWYŻSZEJ UKRAINY, PAWEŁ KOWAL, PRZEWODNICZĄCY KOMISJI SPRAW ZAGRANICZNYCH SEJMU RP I RADY DO SPRAW  
WSPÓŁPRACY Z UKRAINĄ ORAZ DR ŁUKASZ KAMIŃSKI, DYREKTOR OSSOLINEUM  
W wydarzeniu wzięli udział m.in.  
o współpracę pozostaje nadal aktualna, Taras Tokarski, konsul generalny Ukra-  
zwłaszcza w kontekście trwającej wojny iny we Wrocławiu, ojciec Włodzimierz  
Rosji przeciwko Ukrainie.  
debacie udział wzięli Mykoła tolickiego, Jurij Piwowarow, zastępca  
Juszczak, władyka Kościoła greckoka-  
W
Kniażycki, deputowany Rady Najwyż- mera Mariupola, Krystyna Fogel, dyrek-  
szej Ukrainy i współprzewodniczący tor Fundacji Ukraińskiego Uniwersyte-  
grupy ds. relacji międzyparlamentar- tu Katolickiego w Polsce, dr Wiktoria  
nych Ukraina-Polska oraz Paweł Ko- Malicka, pełnomocnik ds. współpracy  
wal, przewodniczący Komisji Spraw Za- z zagranicą Ossolineum, a także przed-  
granicznych Sejmu RP i Rady do spraw stawiciele środowisk naukowych, kul-  
Współpracy z Ukrainą. Spotkanie po- turalnych oraz organizacji społecznych  
prowadzili dr Łukasz Kamiński, dyrek- z Polski i Ukrainy.  
tor Ossolineum oraz Wasyl Fersztej, dy-  
rektor Biblioteki Stefanyka we Lwowie.  
Bezpieczeństwo i współpraca  
Mykoła Kniażycki podkreślił, że  
przesłanie Jerzego Giedroycia pozostaje  
jednym z fundamentów współczesnego  
myślenia o bezpieczeństwie regionu.  
Kim był Jerzy Giedroyc?  
Jerzy  
(1906–2000) był  
publicystą, polity-  
kiem emigracyj-  
nym i twórcą pa-  
ryskiej „Kultury”  
– jednego z naj-  
ważniejszych pol-  
Giedroyc  
Główne, co musimy  
zapamiętać z tego,  
o czym mówił Giedroyc, to to, że  
niepodległość Polski nie będzie  
możliwa bez prawdziwej, silnej  
niepodległości ukraińskiej,  
litewskiej i białoruskiej. Wspierał  
przyjaźń między tymi narodami  
i wierzył, że każdy z nich musi  
mieć silne państwo –  
skich ośrodków  
intelektualnych  
po II wojnie światowej. Wraz z Ju-  
liuszem Mieroszewskim stworzył  
koncepcję polityczną zakładającą  
wspieranie niepodległości Ukra-  
iny, Litwy i Białorusi jako warun-  
ku trwałego bezpieczeństwa Pol-  
ski. Idee te po 1989 roku wywarły  
znaczący wpływ na polską politykę  
wschodnią.  
MÓWIŁ UKRAIŃSKI DEPUTOWANY  
MYKOŁA KNIAŻYCKI.  
Jak zaznaczył, Ukraina walczy dziś  
nie tylko o własną przyszłość, ale rów-  
nież o bezpieczeństwo całej Europy. –  
Ukraińcy teraz walczą na froncie nie  
nr 10 (494) 20 maja–2 czerwca 2026  
www.kuriergalicyjski.com  
9
tylko o swoje losy, ale o przyszłość  
całej Europy. Giedroyc mówił też,  
że współpraca w naszym regionie  
Europy Środkowej jest bardzo waż-  
na, bo łączą nas wspólne wartości  
– podkreślił.  
Mykoła Kniażycki odniósł się  
również do relacji społecznych  
między Polakami  
i
Ukraińca-  
mi po rosyjskiej inwazji z 2022  
roku. – Większość społeczeństwa  
polskiego wspiera Ukrainę. Wielu  
Ukraińców od początku pełnoska-  
lowej wojny znalazło schronienie  
w polskich domach. Oczywiście  
Rosja robi wszystko poprzez pro-  
pagandę, żeby nasze narody skłó-  
cić, a środowiska ultraprawicowe  
próbują budować na tym kapitał  
polityczny. Jednak odpowiedzialni  
politycy rozumieją, że sukces na-  
szej przyszłości jest możliwy tyl-  
ko wtedy, kiedy będziemy razem  
– zaznaczył.  
Historyczna szansa  
Paweł Kowal ocenił z kolei,  
że współczesne relacje polsko-  
-ukraińskie rozwijają się dobrze,  
mimo pojawiających się napięć  
i incydentów. – Rozmawialiśmy  
przede wszystkim o współczesno-  
ści, czyli o dzisiejszych relacjach  
polsko-ukraińskich. Uważam, że  
nie są one takie złe i stoimy przed  
wyjątkową historyczną okazją  
– mówił.  
Jak podkreślił, najważniejsze  
idee Jerzego Giedroycia pozostają  
aktualne również dziś. – Dwie fun-  
damentalne rzeczy z Giedroycia są  
nadal aktualne: to, że Polska i Ukra-  
ina muszą być razem w strukturach  
Zachodu oraz że naszym głównym  
przeciwnikiem pozostaje rosyjski  
imperializm. Z tego punktu widze-  
nia Giedroyc jest dobrą podstawą  
do rozmowy o współczesności – po-  
wiedział Paweł Kowal.  
Poseł na Sejm RP zwracał uwa-  
gę, że współpraca polsko-ukra-  
ińska rozwija się obecnie w wielu  
obszarach, od polityki i gospodar-  
ki po naukę oraz kulturę. – To są  
bardzo szerokie relacje, właściwie  
w każdej dziedzinie się rozwijają.  
Organizujemy wspólnie najwięk-  
sze wydarzenie polityczno-gospo-  
darcze tego roku, czyli Konferencję  
Odbudowy Ukrainy w Gdańsku.  
Przygotowywane są instrumen-  
ty finansowe dla inwestorów, pro-  
jekty infrastrukturalne i działania  
wspierające handel oraz współpra-  
cę naukową. Trudno wskazać dzie-  
dzinę, w której nic się dziś nie dzieje  
na rzecz relacji polsko-ukraińskich  
– zaznaczył.  
International Economic Forum 2026 & Lviv  
Summer Jazz Fest · 26–27 czerwca 2026,  
Lwów, BARVY EVENT HALL  
Dialog ponad granicami  
III Spotkanie Stefanykowskie  
odbyło się w ramach Międzyna-  
rodowej Interdyscyplinarnej Kon-  
ferencji Naukowej „Przyszłość już  
tu jest. Polska-Ukraina-Europa:  
nowy paradygmat”, inaugurujący  
działalność Centrum Współpracy  
Polsko-Ukraińskiej Uniwersytetu  
Wrocławskiego.  
Jako partner International  
Jaka będzie gospodarka Ukrainy  
w najbliższych 10–20 latach i kto  
stanie się jej architektem?  
Jako partnerzy wydarzenia mamy i Ukrainy.  
możliwość otworzyć dostęp do udzia-  
muzycy z Francji, Holandii, Izraela, Gru-  
zji i innych krajów. Tegoroczny program  
przedstawi nowe nazwiska z Polski, USA  
Economic Forum 2026, w swoim  
imieniu zapraszamy Państwa do  
udziału w jednym z kluczowych  
wydarzeń gospodarczych roku.  
łu dla naszej publiczności: rejestracja Lviv Summer Jazz Fest  
Forum łączy przedstawicieli Rządu dla gości forum jest bezpłatna. Liczba  
Program oraz bilety na wieczorne  
Cykl Spotkań Stefanykowskich  
jest wspólną inicjatywą Ossoli-  
neum i Biblioteki Stefanyka, kon-  
tynuującą wieloletnią współpracę  
obu instytucji. Analogiczny cykl  
„Spotkań Ossolińskich” organizo-  
wany jest we Lwowie od 2006 roku  
i ma na celu wspieranie dialogu  
polsko-ukraińskiego. Wydarzenie  
odbyło się pod patronatem Kon-  
sulatu Generalnego Ukrainy we  
Wrocławiu.  
i samorządu lokalnego, partnerów mię- miejsc jest ograniczona, dlatego zale- koncerty można sprawdzić i kupić na  
dzynarodowych i korpus dyplomatycz- camy wcześniejszą rejestrację, aby za- oficjalnej stronie: https://lvivsummerja-  
ny, wielki biznes i inwestorów, liderów pewnić sobie miejsce na sali.  
branżowych oraz przedstawicieli sekto-  
zzfest.info  
rów produkcyjnych.  
Jazz wraca do Lwowa  
Co roku forum staje się przestrzenią  
W ramach International Economic  
dla ekskluzywnych wywiadów z Prezy- Forum odbywa się także Lviv Sum-  
dentami Ukrainy, wpływowymi mężami mer Jazz Fest — międzynarodowy fe-  
stanu oraz czołowymi przedstawiciela- stiwal jazzowy, który łączy czołowych  
Strona forum  
i rejestracja  
mi biznesu. To właśnie tutaj koncentrują przedstawicieli światowej  
się decyzje, wpływy i kapitał wokół klu- skiej sceny jazzowej. Na przestrzeni lat  
czowego pytania: na scenie festiwalu występowali znani  
i
ukraiń-  
nr 10 (494) 20 maja–2 czerwca 2026  
10  
Okruchy historii  
www.kuriergalicyjski.com  
Życie religijne w Lwowskich Wiadomościach  
Parafialnych  
Arcybiskup Twardowski do- jest uczestniczenie świadome  
konał konsekracji nowego oł- i rozumne w ofierze Mszy św.,  
tarza głównego, projektu inż. która jest przecież także ofiarą  
Witolda Minkiewicza, profeso- wiernych. Być może, że dzięki  
Czym żyły parafie  
lwowskie i cały świat  
katolicki w maju 1929  
r. możemy przeczytać  
ra Politechniki. Poprzedniego wzmożonemu zainteresowa-  
w Lwowskich  
dnia wieczorem, przeniesiono niu się liturgją także i u nas,  
uroczyście relikwje z plebanji niedaleką jest chwila, kiedy  
do kościoła. Procesję prowadził wierni, zwłaszcza wykształ-  
Najdostojniejszy Arcypasterz, ceni, uczestniczyć będą we  
w towarzystwie Ks. Infułata Mszy św. z mszalikiem w ręku,  
Wiadomościach  
Parafialnych, ukazujących  
się w Drukarni Tow.  
„Bibljoteka Religina”  
pod zarządem Jana  
Przyszlaka we Lwowie,  
przy ul. Ormiańskiej  
13. Kierownikiem  
Czajkowskiego  
i
miejscowe- co się i dzisiaj trafia, ale rzad-  
go duchowieństwa. Czterech ko, tego by w każdym razie go-  
kapłanów niosło relikwje na rąco życzyć sobie należało, bo  
ozdobnych marach. Złożono je lepsze zrozumienie tekstu na-  
na ołtarzu Matki Boskiej Ró- tchnionej modlitwy Kościoła  
żańcowej, poczem duchowień- może być zbawienne dla życia  
stwo odmówiło brewiarz a lud chrześcijańskiego.  
pisma i redaktorem  
odpowiedzialnym był X.  
Di. Teofil Długosz.  
odśpiewał cząstkę różańca.  
We czwartek uroczystość czasie Mszy św. u wielu? Naj-  
rozpoczęła się godz. 9-ej, dostojniejszy Arcypasterz upo-  
A jakiem jest zachowanie  
OPRACOWAŁ  
o
KRZYSZTOF SZYMAŃSKI  
trwała długo, ale wszyscy minał tych, którzy wchodzą do  
w głębokiem skupieniu uczest- kościoła na Mszę św. z sercem  
niczyli w tych obrzędach tak zupełnie nie przygotowanem,  
podniosłych i pełnych głębo- powiedział, że podobni są do  
O konsekracji ołtarza  
w kościele św. Marii  
Magdaleny pismo donosi:  
Konsekracja głównego oł-  
KOŚCIÓŁ ŚW. MARCINA BISKUPA NA PODZAMCZU  
kiej treści.  
tych, którzy w chwili ukrzy-  
bluźnili  
Po dokonaniu poświęce- żowania szydzili  
i
tarza  
Magdaleny  
Ołtarz jest sercem kościo- nie pełne głębokich wskazań głęboko do dusz słuchaczy.  
ła. Tam bowiem bije źródło i myśli miało za temat Mszę św.  
w
kościele św. Marji nia J. E. Ks. Arcybiskup prze- Chrystusowi. Słowa Najdostoj-  
Wiele jest jeszcze jednak do amarantowem ma wyobrażenia  
mówił z ambony. Przemówie- niejszego Arcypasterza trafiły zrobienia, a na pierwszy plan św. Józefa i św. Marcina biskupa,  
wysuwa się jako konieczność ręcznie malowane.  
Poświęcenia  
Na koniec Ksiądz Arcybi- wykonanie nowego pokrycia  
dopełnił  
Krwi Jezusowej, ożywiającej i sposób uczestniczenia w niej. skup podziękował serdecznie dachu, gdyż stare z blachy żela- i w podniosłych przemówił sło-  
tę cząstkę mistycznego Ciała Sprawa to w obecnych czasach wszystkim, którzy przyczy- znej jest już rdzą przegryzione wach NP. ks. Infułat, Dziekan  
Chrystusowego, jaką jest pa- szczególnie ważna, a tak nie- nili się do wspaniałego odno- i nie chroni świątyni należy- Kapituły Metropol. Wincenty  
rafja. Stąd konsekracja ołtarza, stety nie zrozumiana lub nawet wienia kościoła pracą swo- cie od deszczu. Musi to być po- Czajkowski. Kościół nie mógł  
złożenie w nim relikwij św. jest lekceważona przez wielu.  
ją i ofiarami pieniężnemi. Po krycie blachą miedzianą, jako pomieścić uczestników uro-  
dla parafji uroczystością wiel-  
kiej doniosłości.  
Utarte  
i
przyjęte po- kazaniu odbyła się uroczysta piękniejsze i najtrwalsze i je- czystości, która na długie lata  
wszechnie wyrażania się Suma, którą odprawił ks. dr. dynie godne naszej świątyni.  
pozostanie w miłej pamięci.  
Dnia 9 bm., w dzień Wniebo- „słuchać Mszy św.” najlepiej Gerard Szmyd.  
wstąpienia Pańskiego, święci- może oddaje cały ogrom nie-  
W czasie konsekracji chór  
Ciekawe, po co zamieszczano  
takie informacje, jakie  
niżej przytaczam. Czy  
ła parafia św. Marji Magdale- porozumienia, jakie się na- kleryków odśpiewał psalmy Rubryka „Kronika lwowska”  
ny taką właśnie uroczystość. motało z czasem dokoła tego i antyfony ze współudziałem ks. publikuje interesujący  
J. E. Najprzewielebniejszy Ks. ważnego obowiązku, jakim dr. Szmyda i kleryka Poplatka.  
materiał:  
żeby wywołać ostracyzm  
Z parafji św. Marcina. Po- społeczny tych osób i ich  
święcenie sztandaru. W uroczy- rodzin?  
stość Wniebowstąpienia Pań-  
Wystąpili z Kościoła katolic-  
skiego dnia 9 maja odbyło się kiego: 1) Rozalja Ullman zamęż-  
poświęcenie sztandaru Bractwa na Wrzeciono, rodem z Winnik  
Dobrej Śmierci. Bractwo to nie- 21. IX. 1897, zamieszk. Lwów,  
gdyś przy kościele św. Marcina Ormiańska 15. 2) Józef Gnes-  
założone, przez kilkanaście lat sel, ur. 28. V. 1889 w Jonsdorf,  
było nieczynne. Powołane na pow. Decin w Czechosłowacji. 3)  
nowo do życia w r. 1926 pomyśl- Władysław Smolnicki, funkcjo-  
nie się rozwija, licząc obecnie narjusz pocztowy, żonaty — za-  
około 400 członków. Prezesem mieszkały ul. Kordeckiego 42.  
jest p. Kremer, kuratorem ks.  
Józef Sowiński. Sztandar na tle  
ZOSTAŁA ZACHOWANA ORYGINALNA  
PISOWNIA  
PROCESJA BRACTWA DOBREJ ŚMIERCI W WIELKI PIĄTEK  
W KRAKOWIE  
OŁTARZ GŁÓWNY W KOŚCIELE ŚW. MARII MAGDALENY (STAN OBECNY)  
nr 10 (494) 20 maja–2 czerwca 2026  
www.kuriergalicyjski.com  
11  
Pielgrzymka do „św. Jana  
Nepomucena pod lipą”  
Każdego roku w Zielone Święta w Mościskach pod Lwowem wyrusza procesja  
„Szlakiem Wiary ks. E. Saletnika. Tym szlakiem podążał proboszcz mościski ks.  
Saletnik przed aresztowaniem i zsyłką do łagrów Workuty. Po powrocie kroczył od  
św. Jana Nepomucena do św. Mikołaja w Czyszkach, do cudownego źródełka i kaplicy.  
W tym roku również, w dniu 24 maja wyruszyła pielgrzymka od figury św. Jana  
Nepomucena koło klasztoru do miejsca kultu św. Jana Nepomucena za miastem.  
starą lipą i stała się jego nieod- Nieustającej Pomocy w Mo-  
łącznym elementem tak bardzo, ściskach wyruszyła procesja  
że mało kto zastanawiał się nad do miejsca przygotowanego dla  
jej przeszłością i nazwą ,,koło figury św. Jana Nepomucena,  
lipy” lub ,,koło św. Jana”. Po- która na nowo została umiesz-  
stać św. Jana została umiesz- czona na kamiennym cokole na  
czona na cokole i spoglądała na szlaku do Czyszek i Trzcieńca.  
przechodniów  
i
wędrowców. To okolicznościowe nabożeń-  
KS. WŁADYSŁAW DERUNOW  
RZYMSKOKATOLICKA PARAFIA P.W.  
NARODZENIA ŚW. JANA CHRZCICIELA  
– MOŚCISKA  
od pięciu gwiazd. Najstarszą Święty Jan na mościskiej  
Dlaczego jednak jego figurę na stwo ku czci św. Jana Nepomu-  
szlaku do Czyszek ustawiono cena, w Uroczystość Zesłania  
figurą św. Jana jest rzeźba na ziemi  
moście Karola w Pradze. Na po-  
Figura św. Jana Nepomuce- właśnie pod lipą, skoro przez Ducha Świętego, było błagalną  
czątku XVIII wieku podobne fi- na wrosła także w pejzaż ziemi Mościska przepływa szersza modlitwą, by  
gury powstały na mostach tak- mościskiej. Stanęła też na szla- rzeczka i od dawna istnieją  
odlono się  
o
ustanie że w innych miejscach.  
ku do Czyszek i Trzcieńca, pod większe mosty? Może kiedyś „Duch Święty odnowił  
wojny, o obronę od nie-  
przyjaciół, za Mościska  
uda się odkryć tę tajemnicę.  
oblicze mościskiej  
M
Wiosną do figury św. Jana  
Nepomucena schodzili się  
wierni na modlitwy, a święty  
ziemi i kult św. Jana  
Nepomucena”.  
(święty jest patronem mostów,  
zaś nazwa miasta wywodzi  
sie właśnie od od rzeczowni-  
ka mosty). Przez miasto płynie  
rzeka Siczna, stoi na niej kilka  
mostów: most od strony Lwo-  
wa, mosty na Rudniki i Zawa-  
dę, z Zakościela na Rzadkowice,  
z miasta na Zagrody, na Hody-  
niach na Zadworze oraz z Par-  
celacji do miasta.  
jako opiekun mostów i orędow-  
nik w czasie powodzi chro- nie  
Okolicznościowe  
kaza-  
i
modlitwę poprowadził  
nił miasteczko i okolice przed ks. dr Jan Szczych. Byli obec-  
wielką wodą. ni proboszcz i kapłani parafii  
Zawsze też mieszkańcy do- św. Jana Chrzciciela w Mości-  
mów położonych na szlaku św. skach z licznie zgromadzonymi  
Jana, a szczególnie ci z najbliż- parafianami.  
szych domostw, troszczyli się  
Rzymskokatolicka Para-  
o figurkę świętego i jej otocze- fia p.w. Narodzenia św. Jana  
nie. Przed II wojną światową Chrzciciela – Mościska  
była to rodzina Domagalskich.  
Kiedy wybuchła wojna i wkro-  
czyli Sowieci, nakazali oni ro-  
zebrać wszystkie pomniki, ka-  
pliczki i figurki świętych, które  
były bliskie mieszkańcom tej  
Patron mostów i dobrej sławy  
Kilka słów o kulcie św. Jana  
Nepomucenie na ziemi Mościc-  
kiej i odrodzeniu jego kultu oraz  
ku upamiętnieniu szlaku księ-  
dza Edwarda Saletnika:  
Jan Nepomucen żył w latach  
1348-1393 w Czechach. Uro-  
dził się w miejscowości Pomuk  
niedaleko Pragi. Był kapła-  
nem, który dzięki wrodzonym  
zdolnościom i zdobytej wiedzy  
na uniwersytetach w Pradze  
i w Padwie piastował wysokie  
stanowiska w hierarchii ko-  
ścielnej. Jan Nepomucen pró-  
bował zażegnać spór pomiędzy  
porywczym czeskim królem  
Wacławem IV a arcybiskupem  
praskim, za co król kazał go  
torturować i następnie utopić  
w Wełtawie. Legenda mówi, że  
Jan Nepomucen został zgładzo-  
ny przez króla, ponieważ nie  
chciał zdradzić tajemnicy spo-  
wiedzi królowej.  
Z czasem kult Jana Nepomu-  
cena stawał się coraz żywszy.  
Figury św. Jana umieszczano na  
wysokich cokołach. Ustawia-  
no je na mostach, w miejscach  
przepraw przez rzeki, przy źró-  
dłach, strumykach, czasami  
przed kościołami. Święty był  
przedstawiany jako kanonik  
w birecie na głowie, w czarnej  
sutannie, białej komży obszy-  
tej koronką i krótkiej pelerynce  
z gronostajowego futra zwanej  
rokietą. W ręku trzymał krzyż  
odpustowy na godzinę śmierci,  
na który skierowane było jego  
spojrzenie oraz palmę – sym-  
bol męczeństwa. Głowę święte-  
go wieńczy aureola z pięcioma  
gwiazdami, gdyż według le-  
gendy, nad miejscem, w którym  
utonął Jan Nepomucen, pojawiła  
się dziwna jasność pochodząca  
ziemi.  
Szlakiem księdza Saletnika  
Według wspomnień para-  
fian, ks. Edward Saletnik,  
proboszcz mościski let-  
nią porą chętnie space-  
rował do starej lipy i św.  
Jana w stronę Czyszek,  
udając się do źródła  
i kapliczki św. Mikołaja  
w Czyszeckim lesie. Za  
te wojaże został aresz-  
towany w 1949 roku  
i zesłany do łagrów. Po  
powrocie nie zapo-  
mniał o św. Janie. Boso,  
z butami na plecach,  
w
kufajce więźnia  
odbywał swoje piel-  
grzymowanie do tego  
miejsca.  
W 2017 roku za-  
inicjowano  
dzenie kultu św. Jana  
Nepomucena.  
„Święty Jan Nepo-  
mucen pod lipą” znowu  
w Mościskach.  
20 maja 2017 r. podczas  
Mszy świętej odbyło się  
poświęcenie figury w ko-  
ściele parafialnym. Późnym  
odro-  
popołudniem  
arium Matki Bożej  
z
Sanktu-  
nr 10 (494) 20 maja–2 czerwca 2026  
12  
www.kuriergalicyjski.com  
25. rocznica wizyty papież  
JAN PAWEŁ II Z WIZYTĄ WE LWOWIE  
Przez cały czerwiec Lwów obchodzi 25. rocznicę  
historycznej wizyty papieża Jana Pawła II na Ukrainie.  
W dniach 25-27 czerwca 2001 roku Lwów stał się  
miejscem jednego z najważniejszych wydarzeń  
duchowych w historii niepodległej Ukrainy. Na tę  
pamiątkową datę miasto przygotowało prawie sto  
wydarzeń o charakterze duchowym, kulturalnym,  
artystycznym i młodzieżowym, w tym nabożeństwa,  
pokazy filmowe, procesja rowerową, wydarzenie  
publiczne „Papież Młodzieży”, wystawy fotograficzne  
oraz emisję pamiątkowego znaczka pocztowego.  
duchowieństwa,  
gólności Kościoła Rzymsko- opracowaliśmy znaczek pocz- pież odwiedził Kijów i Lwów  
katolickiego na Ukrainie, towy, który został zatwierdzo- dniach 25-27 czerwca,  
Ukraińskiego Kościoła Grec- ny przez Watykan i oficjalnie gdzie spotkał się z młodzieżą  
kokatolickiego i Ormiańskiego zostanie skasowany w ramach w pobliżu kościoła Narodze-  
Kościoła Apostolskiego, a tak- obchodów. Odbędzie się wiele nia Najświętszej Marii Pan-  
że Ukraińskiego Uniwersyte- uroczystych akademii, wystaw ny na Sichowie, a także od-  
tu Katolickiego. W ten sposób fotograficznych, odwiedzi nas prawił liturgię w obrządku  
wszyscy wspólnie opracowali wielu znamienitych gości – po- łacińskim i bizantyjskim na  
w
szcze- na ten temat, a także specjalnie katolickiego na Ukrainie. Pa-  
w
program obchodów.  
– Ojciec Święty odwiedził naj- wodniczący komitetu wyko- czas której beatyfikował 28  
ważniejsze kościoły we Lwowie, nawczego Rady Miasta Lwowa. męczenników Ukraińskiego  
więc każda z tych wspólnot re- Papież Jan Paweł II złożył Kościoła Greckokatolickiego  
ligijnych ma własne wydarzenia oficjalną wizytę na Ukra- oraz dwóch duchownych Ko-  
rocznicowych. z okazji rocznicy. Posadzimy pa- inie w czerwcu 2001 roku. ścioła Rzymskokatolickiego.  
wiedział Jewhen Bojko, prze- lwowskim hipodromie, pod-  
rganizacją  
obcho- obchodów  
dów zajął się komi- W jego skład weszli przedsta- miątkowe drzewa, umieściliśmy Była to pierwsza oficjal-  
tet ds. przygotowania wiciele władz miasta i obwodu, już ponad 50 reklam społecznych na wizyta Głowy Kościoła  
O
ŹRÓDŁO: RADA MIASTA LWOWA  
TABLICA  
POŚWIĘCONA  
JANOWI  
PAWŁOWI II,  
UPAMIĘTNIAJĄ-  
CA JEGO WIZYTĘ  
W KOŚCIELE  
NARODZENIA  
NMP WE  
LWOWIE  
MŁODZIEŻ OCZEKUJĄCA  
PAPIEŻA JANA PAWŁA II NA  
SICHOWIE  
nr 10 (494) 20 maja–2 czerwca 2026  
www.kuriergalicyjski.com  
13  
ża Jana Pawła II we Lwowie  
Program obchodów rocznicowych we Lwowie  
13 czerwca (sobota)  
14:00 – Koncert muzyki sakralnej i duchowej poświęcony św. Janowi Pawłowi  
19:30 – Modlitwa różańcowa oraz procesja z figurą Matki Bożej Fatimskiej do II. Wystąpią: orkiestra dęta Lwowskiej Szkoły Sztuk Pięknych nr 5, chór „Gloria”  
skweru św. Jana Pawła II. (kościół Narodzenia NMP oraz skwer św. Jana Pawła II)  
Lwowskiej Szkoły Muzycznej nr 8, chór „Dudaryk” Lwowskiej Szkoły Chóralnej  
„Dudaryk”. (Centrum im. Dowżenki, ul. Czerwonej Kaliny 81)  
20 czerwca (sobota)  
18:00 – Msza św. oraz czytanie przesłań i encyklik św. Jana Pawła II. (bazylika  
12:00 – Rowerowa pielgrzymka „Szlakiem św. Jana Pawła II”. (początek przy ko- archikatedralna św. Jura)  
ściele Narodzenia NMP, zakończenie przy bazylice archikatedralnej św. Jura)  
18:00 – Czuwanie modlitewne dla młodzieży. Transmisja na żywo oraz most te-  
lewizyjny: „Żywa Telewizja” (kościół Narodzenia NMP, Patriarsza Komisja UKGK  
ds. Młodzieży)  
21 czerwca (niedziela) – Dzień Ojca na Ukrainie  
08:00 – Adoracja obrazu św. Jana Pawła II i jego relikwii.  
19:30 – Koncert poświęcony pamięci papieża Jana Pawła II. (Lwowska Archika-  
19:00 – Msza św. oraz pierwsza konferencja rekolekcyjna transmitowana online. tedra Metropolitalna obrządku łacińskiego pw. Wniebowzięcia NMP)  
(kościół Narodzenia NMP)  
20:00 – IRMOS „Raduj się!”. Projekt muzyczny, w którym wykonywane są dawne  
pieśni duchowe. Powstał jako przestrzeń żywego głosu, modlitwy i tradycji, gdzie  
poprzez śpiew i słowo na nowo odkrywana jest ukraińska kultura duchowa. (Plac  
Dominikański)  
22 czerwca (poniedziałek)  
10:00 – Otwarcie wystawy fotograficznej „Papież i Sycylia”.  
10:00 – Msza św. oraz czytania przesłań i encyklik św. Jana Pawła II. (bazylika  
archikatedralna św. Jura)  
27 czerwca (sobota)  
18:00 – Msza św. oraz druga konferencja rekolekcyjna transmitowana online. 07:30 – Msza św. oraz czytanie przesłań i encyklik św. Jana Pawła II. (bazylika  
(kościół Narodzenia NMP)  
18:00 – Uroczysta akademia w Narodowej Filharmonii Ukrainy. (Kijów, Woło- 09:00 – Msza św. za dusze poległych żołnierzy o wolność Ukrainy. (kościół Na-  
dymyrski Uzviz 2) rodzenia NMP)  
archikatedralna św. Jura)  
18:00 – Msza św. oraz czytanie przesłań i encyklik św. Jana Pawła II. Wysta- 09:00 – Bieg charytatywny Ukraińskiego Uniwersytetu Katolickiego (UKU).  
wienie i poświęcenie ikony św. Jana Pawła II. (bazylika archikatedralna św. Jura) (Plac Świętej Zofii, Kampus UKU nr 1, Centrum Szeptyckiego)  
09:00 – Nabożeństwo modlitewne do św. Jana Pawła II, program duchowo-arty-  
23 czerwca (wtorek)  
styczny z udziałem Wyższego Kolegium Muzycznego im. Stanisława Ludkiewi-  
10:00 – Msza św. oraz czytanie przesłań i encyklik św. Jana Pawła II. (bazylika cza. (bazylika archikatedralna św. Jura)  
archikatedralna św. Jura)  
10:30 – Wykład biskupa Borysa Gudziaka „Nie lękajcie się. 25 lat później”. (Plac  
18:00 – Msza św. oraz czytanie przesłań i encyklik św. Jana Pawła II: nabożeń- Świętej Zofii, Kampus UKU nr 1, Centrum Szeptyckiego)  
stwo modlitewne do św. Jana Pawła II, program duchowo-artystyczny w Ogro- 09:00 – 11:00 – Program duchowy. (Kościół św. Jana Pawła II, Lwów-Sokolniki)  
dach Metropolitalnych z udziałem Lwowskiej Państwowej Akademickiej Mę- 11:00 – Msza św. celebrowana prez arcybiskupa Renato Boccardo, który w 2001  
skiej Kapeli Chóralnej „Dudaryk”. (bazylika archikatedralna św. Jura)  
roku organizował wizytę Jana Pawła II na Ukrainie. Koncert i festyn parafialny.  
18:00 – Msza św. oraz trzecia konferencja rekolekcyjna transmitowana online. (Kościół św. Jana Pawła II, Lwów-Sokolniki)  
(kościół Narodzenia NMP)  
14:00 – Program artystyczny poświęcony papieżowi Janowi Pawłowi II. (Lwow-  
ski Narodowy Akademicki Teatr Opery i Baletu im. Salomei Kruszelnickiej)  
24 czerwca (środa)  
19:00 – Nieszpory pod przewodnictwem arcybiskupa i metropolity lwowskiego.  
10:00 – Msza św. oraz czytanie przesłań i encyklik św. Jana Pawła II. (bazylika Transmisja na żywo: „Żywa Telewizja” (kościół Narodzenia NMP)  
archikatedralna św. Jura)  
20:00 – Różaniec oraz procesja z figurą Matki Bożej Fatimskiej do skweru św.  
18:00 – Msza św. oraz czytanie przesłań i encyklik św. Jana Pawła II. Nabożeń- Jana Pawła II. Transmisja na żywo: „Żywa Telewizja” (kościół Narodzenia NMP  
stwo modlitewne do św. Jana Pawła II. (bazylika archikatedralna św. Jura)  
oraz skwer św. Jana Pawła II)  
25 czerwca (czwartek)  
28 czerwca (niedziela) – kościół Narodzenia NMP  
09:00 – Konferencja poświęcona wizycie Świętego Jana Pawła II na Ukrainie 10:00 – Nabożeństwo do Chrystusa Zbawiciela oraz program duchowy.  
z udziałem byłego Najwyższego Rycerza Kolumba, profesora Carla Andersona 10:45 – Procesja.  
z USA. (Muzeum Historii Religii we Lwowie)  
10:00 – Msza św. oraz czytanie przesłań i encyklik Świętego Jana Pawła II. (ba- Światosława, Zwierzchnika Ukraińskiego Kościoła Greckokatolickiego. Trans-  
zylika archikatedralna św. Jura) misja na żywo: „Żywa Telewizja”  
11:00 – Konferencja na Kijowskim Narodowym Uniwersytecie im. Tarasa Szew- 13:00 – Adoracja przed obrazem św. Jana Pawła II, relikwiami bł. Grzegorza Ła-  
czenki. (Kijów, ul. Wołodymyrska 60) koty i bł. Jozafaty Hordaszewskiej.  
11:00 – Uroczysta Msza św. na placu przed świątynią, celebrowana przez JE abpa  
13:00 – Wirtualny portret „Człowiek, pasterz i poeta”. Prezentacja-opowieść (bazylika archikatedralna św. Jura)  
o Janie Pawle II, jego posłudze oraz o Watykanie jako Stolicy Apostolskiej z uni- 07:30 – Msza św. oraz czytania przesłań i encyklik św. Jana Pawła II.  
katową biblioteką i arcydziełami sztuki. (Centralna Biblioteka Dziecięca Lwow- 09:00 – Msza św.oraz czytania przesłań i encyklik św. Jana Pawła II.  
skiej Biblioteki Miejskiej, ul. T. Okunewskiego 3)  
11:00 – Msza św. oraz czytania przesłań i encyklik św. Jana Pawła II. Poczęstu-  
16:00 – „Światło nadziei. W 25. rocznicę wizyty Świętego Jana Pawła II we nek ciastkiem „kremówka” – ulubionym deserem św. Jana Pawła II.  
Lwowie”. Wykład o. Andrzeja; koncert zespołu wokalnego „Spiwanoczky” oraz 16:00 – Oratorium Mirosława Wołyńskiego TOTUS TUUS na solistów, chór, or-  
uczniów i nauczycieli Lwowskiej Szkoły Muzycznej nr 8. (Miasteczko Moduło- kiestrę i lektora. Teksty Jana Pawła II, wiersze Anny Wołyńskiej. Autor koncepcji  
we na Sichowie, prospekt Czerwonej Kaliny 72A)  
i realizacji: Mychajło Perun.  
18:00 – Msza św. oraz czytanie przesłań i encyklik św. Jana Pawła II. Nabożeń- 16:30 – Modlitwa różańcowa.  
stwo modlitewne do Świętego Jana Pawła II. Poświęcenie i odsłonięcie na Pałacu 17:00 – Uroczyste nieszpory z adoracją do św. apostołów Piotra i Pawła.  
Metropolitalnym tablicy pamiątkowej poświęconej wizycie na Górze Świętojur- 18:00 – Koncert świąteczny.  
skiej św. Jana Pawła II. (Archikatedralna Bazylika św. Jura)  
Transmisja na żywo: „Żywa Telewizja”  
18:00 – Konferencja „Wizyta Papieża Jana Pawła II na Ukrainie: historia, świa-  
dectwa, obfite owoce”. (Budynek Wydziału Filozoficzno-Teologicznego UKU,  
Lwów, al. św. Jana Pawła II 35a)  
19:00 – Flash mob „Papież – młodzieży”. (Patriarsza Komisja UKGK ds. Młodzieży)  
26 czerwca (piątek)  
10:00 – Msza św. oraz czytanie przesłań i encyklik św. Jana Pawła II. (bazylika  
archikatedralna św. Jura)  
10:00 – Ogólnoukraińska pielgrzymka do Stradcza na polu modlitewnym u pod-  
nóża Góry Stradeckiej, pod przewodnictwem JE abpa Światosława, Zwierzchni-  
ka UKGK, uczczenie relikwii błogosławionych kapłanów-męczenników Mykoły  
Konrada i Wołodymyra Pryjmy w kościele parafialnym, przyrzeczenie trzeź-  
wości, wspólna Droga Krzyżowa. Transmisja na żywo: „Żywa Telewizja” (obwód  
lwowski, rejon jaworowski, wieś Stradcz)  
10:00 – Msza Św. dziękczynna za beatyfikację przez papieża Jana Pawła II Józefa  
Bilczewskiego i Zygmunta Gorazdowskiego, celebrowana przez abpa Visvaldasa  
Kulbokasa, nuncjusza apostolskiego na Ukrainie. Po Mszy – otwarcie wystawy  
tematycznej przy Katedrze Metropolitalnej. (Lwowska Archikatedra Metropoli-  
talna obrządku łacińskiego pw. Wniebowzięcia NMP)  
nr 10 (494) 20 maja–2 czerwca 2026  
14  
www.kuriergalicyjski.com  
Przedmieście Lwowa  
Osiedle Lewandówka: minione  
czasy, ludzie i wydarzenia  
(cz. 2)  
DAWNA POLSKA SZKOŁA  
Z OKRESU MIĘDZYWOJENNEGO  
Kontynuujemy opowieść  
o zachodnich przedmieściach  
Lwowa. Przedstawiamy  
Czytelnikom kolejną część  
historii dotyczącej Lewandówki,  
Biłohorszczy i Zimnej Wody  
ANDRIJ KORDIJAK  
latach  
międzywojennych  
ludność polska Lewandówki  
mogła poszczycić się działal-  
nością czytelni Towarzystwa Szkoły  
Ludowej – TSL (prezes zarządu – Jan  
Szczepański). Do tego dochodziła rów-  
nież działalność 7-klasowej szkoły,  
kółka rolniczego, gminnej Kasy wza-  
jemnej pomocy oraz ochotniczej stra-  
W
ży pożarnej. Działacze tych ośrodków  
organizowali obchody doniosłych  
wydarzeń historycznych – Powsta-  
nia Listopadowego, Powstania Stycz-  
niowego, Bitwy pod Grunwaldem, oraz  
imprezy kulturalne, jak rocznice uro-  
dzin Juliusza Słowackiego. Z drugiej  
strony, symbolizm corocznych uro-  
czystości z okazji rocznicy Konstytucji  
3-go Maja polegał na tym, że w trakcie  
obchodów 100. rocznicy Konstytucji oraz cudownym ogrodem księdza kano-  
w 1891 r. na terenie Galicji powsta- nika Jana Pokrywki. Architektem oraz  
ło TSL. Inicjatorem utworzenia towa- inżynierem budownictwa tego kościoła  
rzystwa i jego pierwszym prezesem był Henryk Mikołaj Zaremba. Naprze-  
był uczestnik powstania styczniowe- ciw – dwa nowe domy Szkoły Powszech-  
go Adam Asnyk, uważany za jednego nej. Trochę dalej – dom spółdzielczy dom  
z najwybitniejszych poetów pozyty- kółka rolniczego, a także siedziba orga-  
wizmu. Organizacja przetrwała do 1 nizacji „Strzelec”, która powstała w 1910  
sierpnia 1940 r., kiedy to zarządzeniem r. we Lwowie.  
niemieckich władz okupacyjnych zli-  
kwidowano wszystkie polskie funda- Sport, kultura i lwowska gwara  
cje i stowarzyszenia, działające na te-  
renie Generalnego Gubernatorstwa.  
W 1929 r. PKS „Amatorzy” zmieni-  
li swoją nazwę na Towarzystwo Szkoły  
Ludowej (TSL). Kierownik polskiej dru-  
żyny piłkarskiej TSL Michał Szymański  
był urzędnikiem na Głównym dworcu  
Polskie życie społeczne na  
Lewandówce  
WSPÓŁCZENA LEWANDÓWKA  
Z TSL-owcami na niektóre mecze języka ukraińskiego, niemieckiego  
W samym centrum ówczesnej Le- kolejowym. Drużyna piłki nożnej klubu  
wandówki, przy skrzyżowaniu ulic TSL była swego czasu mistrzem klasy  
Szerokiej i Miejskiej, mieściły się pol- A Okręgu Lwowskiego. Michał Szymań- wyjazdowe, zwłaszcza do Przemyśla, i żydowskiego.  
skie społeczne i państwowe instytucje, ski razem z kapitanem drużyny dołożyli wyjeżdżał czasem i ksiądz Władysław  
w tym – placówka Towarzystwa Polski wszelkich starań, żeby zrobić z niej sil- Smereka. Ks. Smereka (tłumacz Biblii Ty- Wielki Lwów i Biłohorszcza  
Klub Sportowy „Amatorzy”. W pobliżu nego i groźnego lokalnego rywala Ro- siąclecia, a w latach 1960–62 i 1966–73  
Po wydaniu rozporządzeniem Rady  
zbudowano w latach 1922 –1923 kościół botniczego Klubu Sportowego z siedzibą – prezes Polskiego Towarzystwa Teo- Ministrów z dnia 11 kwietnia 1930  
drewniany Matki Boskiej Nieustającej na sąsiedniej Bogdanówce.  
Pomocy z dużym domem parafialnym  
logicznego w Krakowie) zajmował się r. o rozszerzeniu granic miasta Lwo-  
w sposób szczególny młodzieżą sportową wa, gmina wiejska Biłohorszcza została  
Lewandówki i włączył się w pracę TSL.  
w części włączona do miasta. Do mia-  
Można jeszcze dodać, że polski malarz sta włączono 9 gmin wiejskich, w tym  
i grafik impresjonistyczny pochodzenia pobliską Sygniówkę oraz części gmin  
żydowskiego Marcin Kitz był autorem Biłohorszcza (wraz z Lewandówką). Te-  
obrazu „Lewandówka”.  
reny te stopniowo zagospodarowywa-  
Lewandówkę wspomina się również no na dzielnice miasta i powstał tzw.  
w „Kolędzie lwowskiej” Marian Hemar:  
Wielki Lwów, który stał się trzecim co  
do wielkości miastem Rzeczypospoli-  
tej. Warto podkreślić, że od 1910 r. aż do  
czasu przyłączenia tych terenów w 1931  
r. ludność Lewandówki urosła prawie  
trzykrotnie – z 3680 do 10100 osób.  
Od 1936 r. w Biłohorszczy wyzna-  
czono osobną parafię. Kościół Świętego  
Antoniego został parafialnym dzielnicy  
Biłohorszcza w 1937 r., a przy nim zbu-  
dowano nowy dom parafialny. W Bi-  
łohorszczy w 1939 roku zamieszkiwa-  
Na Lewandówce, w cichej  
kołyscy  
Dziecko maleńkie jak ptaszyna  
kwili.  
Chodźci na palcach, patrzci si  
wszyscy,  
Lwowski Pan Jezus narodził si  
w tej chwili.  
Lewandówka była jednym z ośrod- ło 820 osób, z których 95% stanowili  
ków powstania oraz rozpowszech- Polacy.  
nienia „gwary lwowskiej” – lokalnej  
Dzisiaj Biłohorszcza – dzielnica Lwo-  
odmiany języka polskiego, wyodręb- wa. Dawna wieś, włączona w 1984 w gra-  
nionej z dialektu południowo kreso- nice miasta, posiada niską zabudowę jed-  
wego, charakteryzującej się wpływami norodzinną. Jest położona na zachód od  
PROF. LESZEK ILEWICZ W KRĘGU WSPÓŁPRACOWNIKÓW  
nr 10 (494) 20 maja–2 czerwca 2026  
www.kuriergalicyjski.com  
15  
Lewandówki, obie dzielnice dzieli park le-  
śny, tzw. „Piąty Park”. Główna ulica rów-  
nież posiada nazwę Biłohorszcza. Lewan-  
dówka została rozbudowana z wsi w osiedle  
mieszkaniowe na zachodniej okolicy Lwo-  
wa. We wrześniu 2020 roku na Lewan-  
dówce, przy ulicy Szerokiej, we wzniesio-  
nej kaplicy p.w. Matki Bożej Cudownego  
Medalika, została wznowiona działalność  
ewangelizacyjna księży-misjonarzy św.  
Wincentego a`Paulo, którą ich poprzedni-  
cy rozpoczęli we Lwowie przed 150 laty. Do  
północnej i północno-zachodniej części Le-  
wandówki przylega lokalny rezerwat kra-  
jobrazowy „Torfowisko Biłohorszcza”.  
Zimna Woda – wieś z bogatą historią  
Zimna Woda – to teraz wieś w obwo-  
dzie lwowskim, nad rzeką o tej samej  
nazwie, przy trasie międzynarodowej  
Lwów–Medyka (ok. 15 km od centrum,  
poza obwodnicą miasta). Miejscowość,  
według oficjalnych danych z 2001 r., li-  
czy 9985 mieszkańców. We wsi znajduje  
się poświęcony w 2020 r. nowy kościół  
rzymskokatolicki parafii Matki Bożej  
Fatimskiej, znajdującej się w archidiece-  
zji lwowskiej w dekanacie Gródek.  
W 1607 r. właścicielami wsi Zimna  
Woda zostali lwowscy jezuici, którzy po-  
siadali ją przez 167 lat. Od 1612 r. jezuici  
kontynuowali budowę kościoła ufundo-  
wanego wcześniej przez właściciela tej  
wsi Szarzyńskiego, a w 1625 roku abp. Jan  
Andrzej Próchnicki konsekrował kościół  
pw. św. Katarzyny. W latach 1682, 1821,  
1860 i 1925 kościół był remontowany.  
Przed 1939 r. parafia św. Katarzyny  
liczyła prawie 5 tys. wiernych z Zimnej  
Wody i okolicznych wiosek. Udział Po-  
laków w ludności gminy Zimna Woda na  
1 stycznia 1939 r. wynosił 68,25% (przy  
ludności 9670 osób). W 1946 r. kościół  
pw. św. Katarzyny w Zimnej Wodzie zo-  
stał zamknięty przez władze sowieckie,  
popadał w ruinę, a jego wyposażenie ule-  
gło zniszczeniu.  
Apel Przewodniczącej KRRiT  
w sprawie przyszłości mediów  
polonijnych  
Z dużym niepokojem przyjmuję informacje dotyczące sytuacji polskich mediów działających poza  
granicami kraju, w szczególności na Wschodzie. Dbałość o media nadające dla Polonii i Polaków za  
granicą jest obowiązkiem państwa i elementem polskiej racji stanu.  
Apeluję do Senatu RP oraz rządu o podjęcie działań gwarantujących stabilne funkcjonowanie me-  
diów polonijnych, szczególnie tych funkcjonujących na Wschodzie.  
Dzisiejsza dyskusja podczas posiedzenia sejmowej Komisji Łączności z Polakami za Granicą po-  
twierdziła skalę obaw zgłaszanych przez przedstawicieli środowisk polonijnych. W trakcie obrad  
wskazywano na znaczące ograniczenia lub całkowite wstrzymanie finansowania dla wielu redakcji,  
które od lat pełnią istotną rolę w podtrzymywaniu polskiej tożsamości, promowaniu ojczystego języka  
i kultury poza granicami Rzeczypospolitej. Szczególnie trudna sytuacja dotyczy mediów działających  
na Białorusi, Litwie oraz Ukrainie.  
Po II wojnie światowej ludność polską  
wysiedlono na tereny, położone w obec-  
nych granicach Polski. Na ich miejscu  
zamieszkali Ukraińcy, wysiedleni z Pod-  
karpacia. W jednej z takich wysiedlonych  
później z Lewandówki polskich rodzin 15  
marca 1930 roku urodził się Leszek Ile-  
wicz – wybitny nauczyciel akademicki,  
znany specjalista w dziedzinie stoma-  
tologii zachowawczej i periodontologii.  
Dzisiaj jego rodzinny dom stoi pod nr. 115  
na ul. Siajwo.  
Białoruś  
Związek Polaków na Białorusi dostanie w ramach programów „Senat-Polonia 2026” czterokrot-  
nie mniej pieniędzy na media niż w latach poprzednich;  
zagrożony jest „Magazyn Polski”, którego redaktorem naczelnym był w przeszłości Andrzej  
Poczobut;  
zamknięcie grozi portalowi internetowemu portalzpb.pl.  
Litwa  
Pamięć o dawnych mieszkańcach  
cięcia uderzają w znany portal „Znad Wilii”;  
Miałem zaszczyt poznać osobiście  
profesora Ilewicza w Katowicach w 1995  
r., oraz okazję gościć profesora wraz z de-  
legacją akademicką we Lwowie w 1998  
r. Jako wieloletni Kierownik Katedry  
i Zakładu Stomatologii Zachowawczej  
i Chorób Przyzębia Śląskiej Akademii  
Medycznej, profesor Ilewicz został ude-  
korowany Krzyżem Oficerskim Orderu  
Odrodzenia Polski. Dr Leszek Ilewicz był  
współtwórcą powojennej stomatologii na  
Górnym Śląsku, człowiekiem, zasłużo-  
nym dla polskiej nauki medycznej. Zmarł  
w 2017 r. w Zabrzu.  
zamknięcie grozi „Wilnotece”, polskojęzycznemu portalowi multimedialnemu i programowi te-  
lewizyjnemu. Telewizja „Wilnoteka” z Senatu RP dostanie w tym roku o 70 proc. mniej środków  
niż w latach poprzednich;  
złą sytuację sygnalizuje redakcja telewizji BM TV, którą prowadzi Roman Gorecki-Mickiewicz,  
mieszkający na Litwie praprawnuk Adama Mickiewicza. W kwietniu poinformowano redakcję,  
że w tym roku z Senatu nie dostanie żadnych środków.  
Ukraina  
o złej sytuacji alarmuje kilkanaście polskich redakcji znad Dniepru;  
działalność zawiesił portal Kresy24.pl;  
„Kurier Galicyjski” dostał z Senatu jedynie 60 tys. zł z wnioskowanych 440 tys. zł;  
zagrożony jest program radiowy „Polska Fala” w Równem;  
o swoją przyszłość obawia się portal i gazeta „Monitor Wołyński”.  
Na zakończenie tego materiału, chcę  
serdecznie zaprosić wszystkich chęt-  
nych, a przede wszystkim– mieszkańców  
tych miejscowości z pierwszej połowy XX  
wieku, a także członków ich rodzin, do  
współuczestniczenia w projekcie histo-  
ryczno-krajoznawczym „Losy polskich  
rodzin zachodniego przedmieścia Lwowa  
− Lewandówki (Biłohorszczy)”, na wzór  
wspólnoty „Zimna Woda k/Lwowa. Na-  
sze korzenie”. Proszę uprzejmie o nawią-  
zanie kontaktu z redakcją, będę szczerze  
wdzięczny za wasze dołączenie do zbio-  
ru wspomnień o dawnych mieszkańcach  
tych terenów.  
Media polonijne nie są zwykłymi przedsięwzięciami medialnymi. Dla wielu środowisk rozsianych  
poza granicami kraju stanowią one podstawowe źródło informacji w języku polskim, a także narzędzie  
podtrzymywania więzi z Ojczyzną.  
Język polski jest najważniejszym czynnikiem utrzymania polskiej kultury i tożsamości narodowej  
zarówno w kraju, jak i poza jego granicami.  
dr Agnieszka Glapiak  
Przewodnicząca KRRiT  
nr 10 (494) 20 maja–2 czerwca 2026  
16  
www.kuriergalicyjski.com  
Lwowskie obchody 100-lecia  
śmierci Symona Petlury  
W setną rocznicę  
śmierci Symona Petlury  
we Lwowie odbyła się  
debata poświęcona jego  
roli w historii Ukrainy  
oraz znaczeniu sojuszu  
polsko-ukraińskiego  
z 1920 roku. Spotkanie  
stało się także okazją  
do rozmowy o wspólnej  
pamięci historycznej  
i współczesnych relacjach  
obu narodów.  
TEKST I ZDJĘCIA  
KONSTANTY CZAWAGA  
orderstwa na ulicy Ra-  
cine. W setną roczni-  
M
cę śmierci Symona Pe-  
tlury – pod takim tytułem 26  
maja w Muzeum Fotografii we  
Lwowie (Pałac Sztuki, ul. Ko-  
pernika 17) odbyło się spo-  
tkanie publiczne, które zgro-  
madziło historyków, badaczy  
i specjalistów z Ukrainy i Pol-  
ski. Wydarzenie objęła patro-  
natem honorowym Funda-  
cja Kościuszkowska z USA. Po  
obejrzeniu filmu „Trudne Bra-  
terstwo”, pokaz którego wsparli  
Fundacja Humanitarna Folko-  
wisko” razem z Centrum Inte-  
gracji dla Polaków w Ukrainie  
siedzibą w Nahaczowie roz-  
poczęto dyskusję z udziałem  
lwowskich profesorów Boh-  
dana Hudia, Wiktora Hołubki  
i Andrija Kozyćkiego i Jana Pi-  
sulińskiego z Rzeszowa. Roz-  
mowę poprowadził jeden  
z twórców filmu prof. Bohdan  
Hud  
z
Narodowego Uniwer-  
sytetu im. Iwana Franki we  
Lwowie.  
Petlura i trudne braterstwo  
Symon Petlura urodził się  
w Połtawie 10 maja 1879 r. To  
ukraiński polityk, publicysta  
i wojskowy, przywódca Ukra-  
ińskiej Republiki Ludowej  
(URL) oraz Naczelny Ataman  
jej wojsk. W obliczu zagrożenia  
bolszewickiego zawarł w 1920 r.  
układ z Józefem Piłsudskim. Był  
głównym architektem sojuszu  
polsko-ukraińskiego z 1920 r.,  
dążąc do budowy niepodległego  
państwa. Został zastrzelony 25  
maja 1926 r. na ulicy w Paryżu.  
Spoczywa na paryskim cmen-  
ANDRIJ KOZYĆKYJ, BOHDAN HUD, JAN PISULIŃSKI,  
WIKTOR HOŁUBKA  
tarzu Montparnasse.  
Historyce dokonali analizy Również zaznaczył, że w Łań- Zamach, który zmienił  
ukraińskiego ruchu niepod- to też pogorszenie stosunków  
ległościowego. Obecni dysku- żydowskich- ukraińskich.  
stosunków ukraińsko-polskich cucie znajdował sięł obóz inter- historię  
okresu, odzwierciedlonych nowania wojsk ukraińskich na  
Dyskutowano  
również tanci mówili też o tym, jak wie-  
Dr Oleg Romanczuk, szef-  
w filmie „Trudne braterstwo”, początku lat dwudziestych XX o tym, kim był Szolem Szwar- le korzyści Sowieci uzyskali, -redaktor magazynu „Uni-  
a także konsekwencje śmierci wieku.  
przywódcy ukraińskiego ru-  
cbard, który w Paryżu dokonał zabijając Petlurę, pozbywając wersum” zaprezentował naj-  
atentatu na Symona Petlurę. się potencjalnego sojuszni- nowszy numer wydania, gdzie  
Pomimo tego, że sąd uwolnił go, ka polskiego, niebezpiecznego na pierwszej stronie umiesz-  
sporo historyków (szczegól- dla nich. Prof. Andrij Kozyc- czono portret Symona Petlu-  
nie ukraińskich i zachodnich) kyj dodał, że w tym czasie na ry i jego słowa: „Droga wy-  
uważa, że zamach był operacją Wołyniu przez agenturę so- zwolenia każdego narodu jest  
sowieckich służb w celu likwi- wiecką poniosło śmierć kilku usiana krwią. Nasza jest taka  
dacji groźnego emigracyjne- ważnych działaczy wojennych sama. Krwią innych i naszą  
go lidera i skompromitowania z kręgu Petlury. Spowodowało własną”.  
chu wyzwoleńczego dla polity-  
ki europejskiej.  
Dopiero teraz ten  
Sojusz Piłsudski jest  
Prof. Jan Pisulinski zauwa-  
doceniany. Tego nie uczyli  
w szkole w okresie PRLu.  
żył, że Symon Petlura jest sła-  
bo znany w Polsce, chociaż ten  
film jest od czasu do czasu wy-  
świetlany w telewizji polskiej.  
ZAZNACZYŁ PROF.  
JAN PISULIŃSKI.  
nr 10 (494) 20 maja–2 czerwca 2026  
www.kuriergalicyjski.com  
17  
100 lat od  
śmierci  
Petlury  
25 maja 1926  
roku w Paryżu  
Symon Petlura  
został śmiertelnie  
postrzelony  
przez Szolema  
Szwarcbarda.  
Do dziś część  
historyków uważa,  
że zamach mógł  
być inspirowany  
przez sowieckie  
służby specjalne.  
Ważne też, by podkreślić,  
że wstęp na Salę Fotomuzeum,  
gdzie regularnie organizowane  
są spotkania polsko-ukraiń-  
skie, zawsze jest wolny.  
DR OLEG ROMANCZUK, SZEF-REDAKTOR MAGAZYNU  
„UNIWERSUM” PREZENTUJE NAJNOWSZY NUMER WYDANIA  
Z
okazji setnej rocznicy polski historyk Stanisław Stę- na nazwisko Swiatosław  
śmierci Symona Petlury do spo- pień. Przypominamy w skrócie: Tagon.  
PETLURA WE LWOWIE  
łeczności miejscowej zwrócił  
„Symon Petlura bezpośred-  
We Lwowie Petlura i Ponia-  
• Przybył do Lwowa pod koniec 1904 roku, uciekając przed  
carską policją.  
• Mieszkał przy ul. Kurkowej 10 wraz z działaczami Ukraiń-  
skiej Partii Rewolucyjnej.  
się szef Lwowskiej Obwodowej nio zetknął się  
z
Polakami tenko zamieszkali razem z in-  
Administracji Wojskowej Mak- i polskością pod koniec 1904 r., nymi przedstawicielami RUP  
sym Kozyckyj, który zaznaczył: po przyjeździe do Lwowa. Za- w wynajętym mieszkaniu przy  
„Walka o Niepodległość Ukrainy grożony aresztowaniem przez ulicy Kurkowej 10.  
• We Lwowie uczył się języka polskiego i poznawał polską  
kulturę.  
• Szczególne wrażenie wywarła na nim twórczość Stanisła-  
wa Wyspiańskiego.  
• Nawiązał kontakty z ukraińskimi i polskimi środowiskami  
politycznymi Galicji.  
• Pobyt we Lwowie miał istotny wpływ na kształtowanie jego  
poglądów politycznych i późniejszą współpracę z Polską.  
trwa. Jak mówił Symon Petlu- carską policję, został wysłany  
W
Galicji Symon Petlura  
ra, «krew przelana dla wielkie- do Galicji, także w celu wzmoc- zaczął uczyć się języka pol-  
go celu nie wysycha». Dziś, gdy nienia pracy lokalnego Komi- skiego oraz czytać utwory  
ukraińscy żołnierze kontynuują tetu Zagranicznego RUP, funk- polskich pisarzy, a także inte-  
walkę z rosyjską agresją, słowa cjonującego tam już od kilku resujące go artykuły polskich  
te są szczególnie aktualne. Tak lat, a zwłaszcza wydawanego publicystów. Dał temu później  
samo, jak sto lat temu Petlura tam partyjnego organu „Se- wyraz w swej publicystyce,  
i armia Ukraińskiej Republiki lianyn” (Włościanin). Grani- cytując wielu z nich. Szcze-  
Ludowej walczyli z moskiewską cę rosyjsko-austriacką prze- gólnie silne wrażenie zrobiła  
okupacją oraz o prawo Ukrainy kroczył nielegalnie w pobliżu na nim twórczość Stanisława  
Historia jako przestrzeń  
dialogu  
budować szacunek i szukać tego, do bycia Niepodległym Pań- Krzemieńca w drugiej poło- Wyspiańskiego.  
co łączy, a nie dzieli. stwem, współcześni obrońcy wie listopada 1904 r. wraz ze Ponad roczny pobyt 26-let-  
- Wierzymy, że właśnie takie  
Ukrainy bronią wolności i su- swym przyjacielem Prokopem niego Symona Petlury we Lwo-  
werenności naszego kraju. Mu- Poniatenką (również relego- wie miał duży wpływ na kry-  
spotkania mają dziś ogromne Historia nie powinna być  
znaczenie – zaznaczył obecny  
simy pamiętać o czynie naszych wanym  
Bohaterów wszystkich czasów”. minarium Duchownego). Do- tak w sprawach politycznych,  
piero we Lwowie obaj, dzięki jak i narodowych. W Galicji  
z
połtawskiego Se- stalizację jego światopoglądu  
narzędziem konfliktu —  
Marcin Piotrowski, działacz  
społeczny z Podkarpacia, prezes  
Stowarzyszenia Folkowisko. -  
Rozmowy ekspertów, history-  
powinna być przestrzenią  
do rozmowy, refleksji  
i budowania przyszłości.  
Młody Petlura we Lwowie  
współtowarzyszom walki, do- zetknął się także z demokra-  
Czy był Symon Petlura we stali odpowiednie dokumenty, tycznym systemem prawno-  
ków i badaczy z obydwu stron  
granicy pomagają lepiej rozu- organizatorom,  
mieć trudną wspólną historię, i uczestnikom spotkania.  
Dziękujemy  
wszystkim Lwowie? Tak, był. Kilkanaście umożliwiające pobyt w Au- -politycznym. Od tego okresu  
partnerom lat temu o tym dokładnie pi- stro-Węgrzech. Petlura posłu- kultura polska i sprawy Pola-  
sał na łamach „Kuriera” znany giwał się wówczas paszportem ków nie były mu obce”.  
Więcej o Symonie Petlurze  
symon-petlura-a-polska-i-polacy/  
nr 10 (494) 20 maja–2 czerwca 2026  
18  
Kurierowe rozmowy  
www.kuriergalicyjski.com  
Lwów obecny w Lublinie  
Lublin i Lwów to miasta  
połączone wielowiekową historią,  
wspólnym dziedzictwem i losami  
wielu wybitnych uczonych.  
O roli lwowskich tradycji  
w rozwoju lubelskiego środowiska  
naukowego, współczesnych  
kontaktach akademickich oraz  
ludziach budujących mosty  
między Polską a Ukrainą  
Anna Gordiewska rozmawia  
z prof. dr. hab. Henrykiem  
Dudą, kierownikiem Katedry  
Języka Polskiego Katolickiego  
Uniwersytetu Lubelskiego  
Jana Pawła II, językoznawcą  
specjalizującym się w historii  
języka polskiego i badaniach nad  
polsko-ukraińskimi związkami  
kulturowymi. Autor licznych  
publikacji naukowych, aktywnie  
angażuje się również w rozwój  
współpracy akademickiej między  
Polską i Ukrainą.  
Anna Gordijewska: Panie Profesorze, co  
łączy Lublin i Lwów?  
Henryk Duda: Myślę, że to zbyt ogólne  
DWOREK WINCENTEGO POLA W LUBLINIE  
pytanie. Oba miasta mają długą historię.  
Przez wieki funkcjonowały w ramach  
jednej Rzeczpospolitej. Oba odgrywa-  
ły w tym wspólnym organizmie pań-  
stwowym ważną rolę. Związki są więc  
bardzo liczne i różnorodne. A ponieważ  
każdy z nas ma inną wrażliwość, inną  
historię rodzinną, inne wykształ-cenie  
i wiedzę ogólną, to każdy zwróci uwa-  
gę na różne aspekty wspólnej historii  
obu miast, przywoła inne wy-darzenia,  
upomni się o inne osoby.  
A.G.: A jak te związki przedstawiają się  
z Pańskiej perspektywy?  
H.D.: W ubiegłym roku świętowali-  
śmy 100-lecie Polskiego Towarzystwa  
Prof. dr hab. Henryk Duda  
Językoznawczego, które zostało po-  
wo-łane w 1925 r. w Krakowie z ini-  
cjatywy prof. Andrzeja Gawrońskie-  
go, znanego indologa i językoznawcy,  
wy-kształconego we Lwowie, od 1916  
r. prof. Uniwersytetów we Lwowie  
i Krakowie. W 1926 r. we Lwowie, co  
już samo w sobie wiele mówi o zna-  
czeniu Uniwersytetu Lwowskiego w II  
Rzeczpospolitej, odbył się Zjazd Orga-  
ni-zacyjny Towarzystwa. O Towarzy-  
stwie i jego członkach dobrze informuje  
okolicznościowa książka pt. Różne ję-  
zyki – różne metodologie – jedno To-  
warzystwo. W 100-lecie Polskiego To-  
warzystwa Językoznawczego (red. A.  
Kozłowska, T. Mika, Kraków 1925, do  
językoznawca, kierownik Ka-  
tedry Języka Polskiego Katolickie-  
go Uniwersytetu Lubelskiego Jana  
Pawła II. Specjalizuje się w histo-  
rii języka polskiego, języku reli-  
gijnym oraz polsko-ukraińskich  
związkach kulturowych. Autor  
licznych publikacji naukowych  
poświęconych dziejom polszczy-  
zny i relacjom kulturowym Europy  
Środkowo-Wschodniej. Aktywnie  
uczestniczy w rozwijaniu współ-  
pracy naukowej między Polską  
i Ukrainą oraz działa w Komisji Pol-  
sko-Ukraińskich Związków Kultu-  
rowych Oddziału PAN w Lublinie.  
DWOREK WINCENTEGO POLA W LUBLINIE, LITOGRAFIA WEDŁUG RYSUNKU N.  
ORDY (1883)  
ukończeniu studiów pracowała jako gdzie pracowała na różnych stano-  
nauczycielka w szkołach lwowskich, wiskach aż do przejścia na emeryturę  
najpierw w szkole prywatnej im. Juliu- w 1974 r.  
sza Słowackiego, a od 1934 r. w szkole Jako uczona opublikowała kilkanaście  
państwowej im. Bandurskiego. Z powo- artykułów naukowych oraz książkę pt.  
fotos/PTJ_ksiazka.pdf). Wpływ lwow- A.G.: Czy może Pan Profesor powiedzieć du wypad-ków wojennych od r. 1940 Formanty służące do tworzenia nazw  
skiej humanistyki na kulturę i naukę więcej o tej uczonej? mieszkała i przebywała w Kijanach na mieszkańców w językach słowiańskich  
polską trudno przecenić. Tu chciałbym H.D.: Bronisława Lindert, w publika- Lubelszczyźnie. W okresie wojny pra- (1967). Zarówno w Katolickim Uniwer-  
zwrócić uwagę nie tylko na koryfeuszy cjach niekiedy Lindertówna, urodziła cowała w tajnym nauczaniu oraz zaj- sytecie Lubelskim jak i później w Uni-  
polskiej humanistyki rodem ze Lwowa, się 29 IX 1904 r. w Wólce Tanewskiej mowała się pomocą rannym żołnierzom wersytecie Marii Curie-Skłodowskiej  
lecz również na mniej znanych absol- k. Niska, zmarła w Lublinie 3 IV 1998 (do 1940 r. w szpitalu na Łyczakowie, po aktywnie angażowała się w uniwer-  
wentów tej uczelni, którzy po drugiej r. Studiowała w Uniwersytecie Jana 1945 w szpitalu I Armii WP w Lublinie) sytecką dydaktykę i działalność kół  
wojnie światowej pracowali w polskiej Kazimierza we Lwowie. Magisterium oraz więźniom Majdanka.  
naukowych. Z jej inspiracji i przy jej  
edukacji, kulturze i nauce, często – uzyskała w 1928 r. Rok później na pod- W początku lat pięćdziesiątych podjęła współudziale narodziło się najważniej-  
z wiadomych po-wodów – nie deklaru- stawie pracy Przyrostki arz i erz w ję- pracę w Katolickim Uniwersytecie Lu- sze studenckie czasopismo lingwistycz-  
jąc publicznie swojej lwowskiej prze- zyku polskim, ich pochodzenie i stosu- belskim, gdzie prowadziła zajęcia m.in. ne powojennego pokolenia adeptów  
szłości. W Lublinie taką osobą była np. nek wzajemny uzyskała doktorat. Jej z gramatyki języka staro-cerkiewno- lingwistyki i młodych lingwistów pt.  
doc. dr Broni-sława Lindert, języko- lwowskim nauczycielem  
i
mistrzem -słowiańskiego. Od 1956 przeszła na Językoznawca, które początkowo było  
znawczyni, historyk języka polskiego. był prof. Tadeusz Lehr- Spławiński. Po Uniwersytet Marii Curie-Skłodowskiej, czasopismem Koła Językoznawczego  
nr 10 (494) 20 maja–2 czerwca 2026  
www.kuriergalicyjski.com  
19  
Kurierowe rozmowy  
np. w kwietniu uczeni z kilku krajów  
spotkali się na żywo i częściowo online  
podczas konferencji Solidarność i na-  
pięcie. Ukraińscy migranci w krajach  
przyjmujących (literatura – język – kul-  
tura – media). W czerwcu spotykamy  
się ponownie podczas konferencji Po-  
granicze polsko-ukraińskie. Kultura –  
Literatura – Język. Okazją do spotkania  
będzie 25. rocznica powołania Komisji  
i 10. rocznica śmierci Profesora Micha-  
ła Łesiowa – jej pierwszego przewod-  
niczącego. Komisja wydaje też swo-je  
czasopismo naukowe pt. TEKA Komisji  
Polsko-Ukraińskich Związków Kul-  
turowych. Jak informuje Redak-cja na  
stronie www pisma, „jego nadrzędnym  
celem jest stworzenie platformy do pro-  
wadzenia dyskursu nau-kowego doty-  
czącego przenikania się sąsiednich kul-  
tur, polskiej i ukraińskiej”.  
A.G.: O jakich jeszcze instytucjach, ini-  
cjatywach czy osobach chciałby Pan  
Profesor opowiedzieć P.T. Czytelnikom  
„Kuriera Galicyjskiego”?  
H.D.: Myślę, że powinienem wspomnieć  
w tej rozmowie również postać Win-  
centego Pola, który urodził się Lu-blinie  
w 1807 r. – na Kalinowszczyźnie, dziś  
GROBOWIEC PROF. GAERTNERA NA ŁYCZAKOWIE  
Studentów UMCS, a od 1963 r. stało się  
stu-denckim ogólnopolskim pismem  
językoznawczym. W latach 1958-1977  
ukazało się 29 numerów, numer próbny  
oznaczony numerem 1 został dedyko-  
wany Bronisławie Lindert. Ta inicjaty-  
wa miała ogromny wpływ na kierunek  
rozwoju językoznawstwa w Polsce, gdyż  
znacząca liczba przyszłych profesorów-  
-lingwistów z całej Polski debiutowała  
w Językoznawcy. Osób o podobnym ży-  
ciorysie było w całej Polsce więcej. Choć  
często działali w cieniu swych bardziej  
znanych kolegów, wpływali bezpośred-  
nio na kształt edukacji, nauki i kultury  
aż do początku lat dziewięćdziesiątych,  
a pośrednio poprzez swoje prace i swoich  
uczniów wpływają aż do dziś.  
tak ważne rozprawy jak Gramoty ha- to ścisłe centrum miasta, mieści się jego  
licko-wołyńskie XIV–XV wieku (1934) Muzeum. Po narodzinach Wincentego  
czy Gramoty nowogrodzkie na brzo- rodzina Polów przeniosła się do Lwowa,  
zowej korze (1957). Lubelskim uczniem gdzie przyszły poeta mieszkał i kształ-  
Kuraszkiewi-cza był prof. Tadeusz Bra- cił się aż do 1830 r., kiedy to wyjechał  
jerski. Wpływ prof. Władysława Ku- do Wilna. Czytelnikom „Kuriera Gali-  
raszkiewicza na środowisko naukowe cyjskiego” nie trzeba przypominać, że  
w Lublinie, a później w Poznaniu był tak to właśnie Win-centy Pol stworzył po-  
duży, że czasami mówi się o lubelsko- jęcie Kresów, nadał rzeczownikowi kre-  
-poznańskiej szkole językoznawstwa sy, to znaczenie, które na trwałe weszło  
histo-rycznego.  
do polskiej „geografii serdecznej”. Twór-  
czość Pola, jego Pieśni Janusza, Mohort,  
A.G.: Czy naukowe kontakty między prace geograficzne etc. to temat na inną  
Lublinem a Lwowem to tylko chwalebna rozmowę. Proszę o autora Pieśni o ziemi  
przeszłość?  
naszej, pytać znanego dobrze czytelni-  
Oczywiście, że nie, jednakże współcze- kom „Kuriera” Mariusza Ol-bromskiego.  
śnie jest to już współpraca między pol- Tu wspomnę jedynie, że 17 kwietnia br.  
skimi i ukraińskimi uniwersyteta-mi, w Dworku Wincentego Pola na Kali-  
między uczonymi polskimi i ukraiń- nowszczyźnie odbyła się XVIII Ogólno-  
skimi, choć niektórzy z nich mogą mieć polska Konferencja «Świat Wincentego  
A.G.: Jak wielu profesorów KUL wywo-  
dziło się ze Lwowa?  
metodycznych. Poza środowiskiem na- polskie pochodzenie. Przykła-dowo, Pola» Gatunek – język – styl. Uczestnicy  
H.D.: Nie potrafię nawet w przybliże- ukowym najszerzej znaną pracą Henryk przez kilkanaście lat na KUL-owskiej konferencji wysłucha-li wykładu O do-  
niu oszacować liczby. Łatwiej mi mówić Gaertnera jest Poradnik gramatyczny slawistyce wykładał prof. Ołeh Tysz- minancie estetycznej poematu Wincen-  
o najbliższej mi dyscyplinie naukowej, (Lwów, Książnica Atlas, 1933), napisany czenko, lingwista, który obec-nie jest tego Pola Pieśń o domu naszym (prof. dr  
to jest językoznawstwie i o konkretnych wspólnie z Adamem Passendor-ferem. profesorem w Katedrze Języków Ob- hab. Bogusław Dopart z UJ), o Roku my-  
osobach. Na Cmentarzu Łyczakowskim Ten Krakowiak z pochodzenia zostawił cych i Przekładoznawstwa Lwowskie- śliwca Wincentego Pola (dr hab. Joanna  
znajduje się grób prof. Hen-ryka Gae- trwały ślad i w Lublinie, i we Lwowie.  
rtnera, urodzonego i wykształconego  
go Państwowego Uniwersytetu Bezpie- Zajkowska, prof. UKSW), o definicjach  
czeństwa Życia (Львівський державний i eksplikacjach w prozie Wincentego  
w Krakowie profesora KUL (1919-1926) A.G.: Który z wywodzących się ze Lwo- університет безпеки життєдіяльності). Pola (prof. Władysława Bryła z UMCS).  
oraz Uniwersytetu Lwowskiego (1926- wa uczonych według Pana Profesora Choć prof. Tyszczenko nie pracuje w Lu- W swoim wystąpieniu zająłem się wier-  
1935). Gaertner zmarł przedwcześnie, w największym stopniu wpłynął na lu- blinie już prawie dziesięć lat, to nasza szem Wincentego Pola dedykowanym  
w wieku zaledwie 42 lat. Jak we wspo- belskie środowisko naukowe?  
mnieniu po-śmiertnym napisał o nim H.D.: Tak jak poprzednio odpowiem – nie nio wraz z prof. Anna Podstawką z KUL urodzin jego. Dodajmy na marginesie, że  
Stanisław Szober: wiem, nie potrafię oszacować, ocenić. wzięliśmy udział w konferencji we Lwo- w młodości Stanisław Jachowicz kształ-  
współpraca naukowa trwa, m.in. ostat- Stanisławowi Jachowiczowi w dniu 61  
Gaertner był polonistą: pracował w za- Bo wśród uczonych wywodzą-cych się wie, w trakcie której przedstawili-śmy cił się w Stanisławowie i Lwowie. Pozo-  
kresie starszego piśmiennictwa polskie- ze Lwowa, którzy w różnych okresach studentom tej uczelni wykład mistrzow- stałe wystąpienia konferencyjne doty-  
go i w różnych dzie-dzinach badań nad pracowali w Lublinie, byli przedstawi- ski poświęcony polskim realiom języko- czyły folkloru karpackiego w twórczości  
językiem polskim. Interesowała go hi- ciele różnych dyscyplin. W lingwisty- wym i kodom terminolo-gicznym. My- Tomasza Augusta Olizarowskiego i Win-  
storia polskiego języka literackiego i hi- ce – pozwoli Pani, że powrócę na moje ślę, że wielu moich lubelskich kolegów centego Pola (dr Agnieszka Jarosz z KUL),  
storyczne zagadnienia niektórych zna- podwórko – najważniejszą postacią jest potrafi dać przykłady takiej indywidu- opisowi przestrzeni u Wincentego Pola  
mion dialektycznych; wiele też uwagi pochodzący z Włodawy prof. Władysław alnej czy instytucjo-nalnej współpracy.  
i Bolesława Prusa (dr Joanna Wiśniew-  
poświęcał współcze-snemu polskiemu Kuraszkiewicz (ur. 22 lutego 1905 r., zm. Przy okazji pobytu we Lwowie spotkali- ska z Muzeum Narodowego w Lublinie),  
językowi literackiemu, i w tej dziedzinie 10 marca 1997 r. w Poznaniu). Kurasz- śmy się także ze studentami polonistyki wykładów Wincentego Pola o literatu-  
ogarniał wszystkie działy systemu gra- -kiewicz kształcił się we Lwowie w la- Lwowskiego Uniwersytetu Na-rodowe- rze, języku i dialektach (dr hab. Cecylia  
-matycznego, zarówno głosownię, jak tach 1925-1929, potem w Krakowie oraz go im. Iwana Franki. Dziękujemy Pani Galilej z KUL) oraz listom do żony (dr hab.  
słowotwórstwo i odmiennię, zarówno w Wiedniu i Pradze. Prof. Kuraszkiewicz Prof. Oksanie Łozińskiej, kierowniko- Małgorzata Nowak-Barcińska z KUL).  
semantykę, jak skład-nię; zajmował się był profesorem KUL w latach 1936-39 wi Katedry Filologii Polskiej za zapro- Konferencja byładobrą okazją do przy-  
także zagadnieniami stylu. (Poradnik oraz 1945-50. W latach 1945-50 był też szenie i gościnne przyjęcie. Z tą Katedrą pomnienia twórczości tego urodzonego  
Językowy 5/1935).  
profeso-rem Uniwersytetu Wrocław- też łączą nas przyjacielskie i naukowe w Lublinie, wychowanego i wykształ-  
Oprócz dzieł ściśle naukowych z zakre- skiego, a od 1950 do przejścia na eme- kontakty.  
su staropolskiego piśmiennictwa (np. ryturę profesorem Uniwersytetu Adama  
conego w Stanisławowie i Lwowie, sil-  
nie związanego z Galicją pisarza pol-  
Pseudo-Orzechowskiego Ziemia-nin, Mic-kiewicza w Poznaniu. Nie mam tu A.G.: A co robi Komisja Polsko-Ukraiń- skiego, który zajmuje waż-ne miejsce  
tekst z 1565, objaśnienia językowe i hi- możliwości, by przedstawić cały doro- skich Związków Kulturowych Oddziału w literaturze polskiej i w naszej geografii  
storyczne, słownik, Lublin 1921) i dawnej bek polonistyczny i slawistyczny Pro- PAN w Lublinie?  
mentalnej.  
polszczyzny (np. Ze stu-diów nad języ- fe-sora. Obejmuje on zarówno badania H.D.: Zajmuje się badaniami i współ-  
kiem polskim XVI wieku. Kto jest au- nad dziejami polszczyzny jak i badania pracą w zakresie określonym w jej na- A.G.: Format „Kuriera Galicyjskiego”  
torem życiorysu Reja, Warszawa 1925) nad Połabszczyzną (wymarłym języ- zwie, tj. związkami kulturowymi mię- narzuca pewne ograniczenia co do roz-  
oraz nieukończonej Gramatyki języ- kiem Słowian Połabskich, tj. tych, któ- dzy Polską a Ukrainą, między Polakami miaru tekstów. Muszę więc podzięko-  
ka polskiego (cz. 1-3, Lwów 1931-1934), rzy zajmowali tereny nad rzeką Łabą na a Ukraińcami w szerokim kontekście wać Panu Profesorowi za tę interesującą  
Gaertner był też autorem podręczników terenie dzisiejszych Nie-miec) jak i nad społecznym i politycznym. Komisja or- rozmowę. Mam nadzieję, że będziemy ją  
do nauki ję-zyka polskiego, poradników językiem Słowian Wschodnich, w tym ganizuje odczyty naukowe i konferencje, mogli kontynuować.  
nr 10 (494) 20 maja–2 czerwca 2026  
20  
www.kuriergalicyjski.com  
„Kresowa Atlantyda” profesora Stanisława Niciei  
„Encyklopedia Kresów”  
Ukazały się kolejne tomy  
Wieku często pytają mnie, kie-  
dy przyjedzie profesor Stani-  
sław Nicieja – jego we Lwowie  
pamiętają i na niego czekają.  
Miasta takie jak  
uwagę do losów ludzi, zwy-  
kłych mieszkańców tych miej-  
scowości. Trudno policzyć ile  
miast i miasteczek opisał au-  
tor, lecz każde z nich odwiedził  
osobiście (często nie jeden raz),  
nad historią każdego pracował  
„Kresowej Atlantydy”  
prof. Stanisława  
Lwów, Grodno czy  
Wilno w 1945 roku z dnia  
na dzień przestały być  
polskie.”  
Sławomira Niciei –  
monumentalnego cyklu  
poświęconego historii  
i mitologii dawnych  
miast kresowych.  
Autor od ponad dwóch  
dekad dokumentuje  
świat, który zniknął  
z map politycznych, ale  
pozostał w pamięci jego  
mieszkańców.  
Kresy zapisane w tomach  
Tymczasem w ostatnich la-  
tach ukazały się drukiem ko-  
lejne tomy „Kresowej Atlanty-  
dy. Historia i mitologia miast  
kresowych”. Przed nami tom  
STANISŁAW SŁAWOMIR  
NICIEJA  
w
A
archiwach  
jeszcze Stanisław Nicieja  
i
bibliotekach.  
otrzymuje setki, może tysią-  
ce informacji i listów, starych  
zdjęć i opisów historii rodzin-  
nych, gromadzi ogromne ar-  
chiwum osobiste. Z jednej stro-  
ny, świadczy to o tym, że jego  
książki są czytane i oczekiwa-  
ne przez tysiące wdzięcznych  
wielbicieli Kresów i jego talen-  
tu. Z drugiej zaś strony – jest to  
wynik bardzo aktywnej dzia-  
łalności samego autora.  
Z promocją swoich kolejnych  
tomów stale jeździ po całej Pol-  
sce, również poza granice kraju  
(dawno jednak nie był we Lwo-  
wie, czego bardzo żałujemy),  
zapraszają go towarzystwa, bi-  
blioteki, uniwersytety. Są to  
spotkania nie tylko z nowymi  
czytelnikami, ale też z ludźmi,  
którzy chcą opowiedzieć swo-  
ją rodzinną historię, podzielić  
się wspomnieniami i starymi  
XIX wydany w 2023 roku, tomy Nieświeża, Klewania i Lidy. Są  
XX i XXI wydane w 2024 roku to opisy każdej miejscowości  
i tom XXII wydany w 2025 od pierwszych wspomnień hi-  
roku. W przygotowaniu tom storycznych lub legendarnych  
XXIII, zobaczymy go jeszcze do naszych dni, opisy nie tyl-  
w 2026 roku. Swoje opowie- ko historyczne, ale też opowie-  
ści zaczynał profesor Stani- ści o losach konkretnych ludzi  
sław Nicieja ze Lwowa i innych i całych wspólnot kresowych.  
miast galicyjskich, następnie Znajdujemy też barwne historie  
Prof. Stanisław  
Sławomir Nicieja  
historyk, pisarz, były rek-  
tor Uniwersytetu Opol-  
skiego i senator RP. Autor  
bestsellerowych książek  
TEKST I ZDJĘCIA  
JURIJ SMIRNOW  
o
historii Kresów, m.in.  
ytuacja wojenna i agre- sięgnął daleko przez Wołyń ze średniowiecza i znane na-  
sja rosyjska ograniczyły i Polesie, aż do Grodna, Dru- zwiska z naszych czasów. Na-  
nieco kontakty kulturalne skienników i Wilna, lecz każ- prawdę monumentalne dzieła.  
„Cmentarza Łyczakow-  
skiego we Lwowie”, „Cmen-  
tarza Obrońców Lwowa”  
oraz wielotomowej „Kre-  
sowej Atlantydy”. Od wie-  
lu lat dokumentuje dzieje  
dawnych polskich miast  
i społeczności na terenach  
dzisiejszej Ukrainy, Litwy  
i Białorusi.  
S
Lwowa z Polską. Mniej przy- dego razu znów i znów wracał  
Każdy tom profesor Stani-  
jeżdża turystów z kraju, mniej do Galicji, do Ziemi Lwowskiej, sław Nicieja dedykuje znanym  
wystaw polskich artystów, Tarnopolskiej i Stanisławow- ludziom, swoim przyjaciołom,  
mniej konferencji naukowych. skiej. Otóż i w tomie XIX znaj- tym z kim współpracował (nie-  
Otóż i ceniony we Lwowie pro- dujemy opisy Żółkwi, Mostów stety ludzie odchodzą) i współ-  
fesor z Opola Stanisław Sławo- Wielkich, Brodów i Czortkowa. pracuje obecnie. Chcę podkre-  
mir Nicieja od lat już nie gościł Tom XX autor poświęcił opisom ślić, że XX tom dedykowany jest  
w naszym mieście i wielbiciele miast wołyńskich, znajduje- pamięci ks. Tadeusza Zaleskie-  
jego talentu nie mają możliwo- my tam opisy Równego, Kor- go-Isakowicza (1954-2024),  
ści usłyszeć jego przepiękne ca i Janowej Doliny. Tom XXI ormiańskokatolickiego kapła- Profesor i jego czytelnicy  
narracje, jego opowieści. Na- znów galicyjski – są to opisy na, osoby szczególnej, podzi-  
Czytelnicy wysoko cenią li- zdjęciami, poprosić o napisanie  
wet kolejne tomy „Kresowej Gródka Jagiellońskiego, Ko- wianej i cenionej wśród licz- teracki talent autora „Kresowej kolejnego odcinka o ich małym  
Atlantydy” nie często docie- sowa i Milatyna, zaś w tomie nych kresowiaków i hierarchii Atlantydy”, jego barwne opi- miasteczku. Według mnie, jest  
rają do miłośników Kresów we XXII poznajemy historię Ołyki, kościelnej.  
Lwowie. Lwowscy krajoznaw-  
cy i członkowie Towarzystwa  
Kultury Polskiej Ziemi Lwow-  
skiej, słuchacze polskiego Ka
sy, jego znawstwo historii, jego to unikatowa cecha nie tylko  
podejścia profesora Stanisława  
Niciei do pracy literackiej, lecz  
i charakteru, mentalności au-  
tora. Publiczność, ludzie chcą  
z nim obcować, jego słuchać,  
ale i on nie może bez ludzi, bez  
publiczności. Stanisław Ni-  
cieja nie jest przysłowiowym  
gabinetowym profesorem, lecz  
prawdziwą artystyczną duszą.  
Do każdego tomu profesor  
tolickiego Uniwersytetu II
Nicieja pisze wprowadzenie.  
Nie jest to wstęp w zwykłym  
rozumieniu tego słowa i nawet  
nie streszczenie zawartości  
kolejnej książki. Jest to obja-  
śnienie pozycji autora do tema-  
tów, o których pisze, i polemika  
z krytyką tomów poprzednich.  
A to, że artykuły dotyczące  
„Kresowej Atlantydy” ukazują  
się w prasie nie tylko polskiej,  
lecz np. francuskiej czy ukra-  
ińskiej, nikogo już nie dziwi.  
Praca nad „Kresową Atlanty-  
dą” od dawna już przekroczyła  
Kresowa Atlantyda  
w liczbach  
granice Polski i seria ta jest jak  
najbardziej zauważalna na ca-  
łym świecie.  
• 22 wydane tomy  
• ponad 100 opisanych  
miast i miasteczek  
• cykl tworzony od ponad  
20 lat  
• setki archiwów, relacji  
i fotografii  
• tysiące stron poświęco-  
nych dziejom dawnych  
Kresów  
Inspiracja Jerzego  
Giedroycia  
W 2024 roku wprowadzenie  
do XXI tomu Stanisław Nicieja  
napisał pod tytułem „Pośmiert-  
ne życie miast przesiedlonych”.  
W tym eseju przypomniał, że na  
książki młodego wówczas na-  
ukowca z Opola zwrócił uwagę  
sam Jerzy Giedroyc, naczelny  
redaktor „Kultury” paryskiej.  
O tej już dalekiej historii Nicieja  
• tom XXIII jest  
w przygotowaniu  
nr 10 (494) 20 maja–2 czerwca 2026  
www.kuriergalicyjski.com  
21  
STANISŁAW SŁAWOMIR NICIEJA JAKO REKTOR UNIWERSYTETU OPOLSKIEGO  
STANISŁAW SŁAWOMIR NICIEJA Z RODZINĄ  
pisze: „Przed 35 laty, po sukcesie przeszczepu nauki polskiej ze niczym nie przypomina daw- opisy kresowych miast i mia- twórczości jak z wulkanu. Wy-  
wydawniczym książek „Cmen- Lwowa do Wrocławia”. Wykła- nego, bo wyburzono w nim ka- steczek. Ale zebrać osobiście lewa się z niego wszystko, co  
tarz Łyczakowski we Lwowie” du wysłuchało m.in. kilkunastu mienice, świątynie i zamek, bez pomocników i asystentów zobaczył, czego osobiście do-  
i „Cmentarz Obrońców Lwowa” rektorów polskich uczelni pań- wznosząc w tym miejscu inne, tysiące relacji, fotografii i do- świadczył, co dostrzegł, kogo  
(Ossolineum 1988-1990), któ- stwowych na Śląsku, minister w zupełnie innym stylu bu- kumentów, to naprawdę praca spotkał, z kim rozmawiał. Kry-  
re ukazały się w nakładzie po- edukacji prof. Lena Kolarska- dynki. Miasta, które głębo- tytaniczna. I profesor tę pracę tyka literacka często pisze, że  
nad 250 tysięcy egzemplarzy, -Bobińska, radni miasta Wro- ko zanurzone były w kulturze wykonał i wykonuje nadal.  
otrzymałem z Maisons-Laffit- cławia z prezydentem Rafałem niemieckiej, takie jak Breslau,  
S. Nicieja opisuje nieistniejący  
już świat. To jest tak i nie tak.  
te list Jerzego Giedroycia z za- Dutkiewiczem, duchowień- Stettin, Grunberg, Oppeln czy Kronikarz utraconego świata Ułamki tego świata istnieją na-  
szczytną dla mnie propozycją. stwo z metropolitą wrocław- mój Striegau, z dnia na dzień Dwadzieścia dwa tomy dal i kto chce może je sobie zło-  
Jest Pan – pisał redaktor na- skim kardynałem Henrykiem stały się miastami czysto pol- „Kresowej Atlantydy” mówią żyć. Nicieja złożył je dla siebie  
czelny paryskiej „Kultury” – Gulbinowiczem oraz przed- skimi i nazywają się Wrocław, same za siebie. W tych tomach i dla czytelników. Dzięki niemu  
dobrze zorientowany w proble- stawiciele elity gospodarczej, Szczecin, Zielona Góra, Opole autor skoncentrował uwagę na możemy dziś zaglądnąć w czasy  
mie wielkiego sporu Polaków intelektualnej  
i
kulturalnej i Strzegom. To wielkie zjawi- historii nie tylko dużych miast, sprzed stu lat. W omawianych  
i
Ukraińców przypisujących Dolnego Śląska. W swoim wy- sko, nieznane w dotychczaso- takich jak Lwów czy Stanisła- kolejnych tomach tej fascynu-  
sobie wzajemnie wyłączne kładzie profesor Nicieja m.in. wej historii, nie zostało dosta- wów i nie tylko pięknych, po- jącej historii i mitologii miast  
prawa do Lwowa. Czy mógł- powiedział: „Ale oprócz tego, że tecznie opisane w literaturze. pularnych w dwudziestoleciu i miasteczek kresowych może-  
by Pan napisać dla mnie arty- II wojna światowa pochłonę- W Polsce nie pojawił się wy- międzywojennym uzdrowisk, my razem z autorem zajrzeć do  
kuł o tym, co się stało w 1945 ła tyle ofiar (około 65 milionów bitny epik, na miarę np. Marii takich jak Truskawiec, Dru- radziwiłłowskich Ołyki i Nie-  
roku z „polskim Lwowem”, tak ludzi), około 20 milionów ludzi, Dąbrowskiej, która w „Nocach skienniki czy Zaleszczyki, lecz świeża, do dalekiej białoruskiej  
mocno przez prawie sześć wie- którzy tę wojnę przeżyli, mu- i dniach” pokazała na przykła-  
i
małych często zacofanych Lidy, czy bliskich Lwowa, Mi-  
ków wpisanym w historię Pol- siało zmienić miejsce zamiesz- dzie rodziny Niechciców prze- miasteczek i wsi gdzieś na Po- latyna i Gródka Jagiellońskiego.  
ski”. Był to wielki zaszczyt dla kania – stracili swoje domy, mianę w Polsce w okresie mię- lesiu wśród błot, czy w dalekiej Na pewno bardzo ciekawą bę-  
młodego naukowca. „Kultura” miasta i zostali przewiezieni dzy powstaniem styczniowym prowincji galicyjskiej. A jeszcze dzie podróż razem z autorem do  
ten artykuł opublikowała. Jak do innych domów, w inne za- a wybuchem I wojny światowej, osobiście do każdej takiej mie- Równego. Chciałbym właśnie  
mówi Nicieja, „propozycja Je- kątki Europy, w inną scenerię nie pojawiło się dzieło na miarę ściny dotarł, zobaczył, rozma- z nim pochodzić po Żółkwi czy  
rzego Giedroycia stała się dla kulturową. Miasta, które przez „Nad Niemnem” Elizy Orzesz- wiał z jej mieszkańcami, utrwa- Czortkowie. Powiem coś więcej  
mnie wielką inspiracją i wła- wieki były zanurzone w kultu- kowej, które podobne zjawisko lił na swoich zdjęciach. Czy – osobiście dobrze znam Cmen-  
ściwie legła u podstaw „Kreso- rze polskiej, w których kultura opisało na przykładzie rodzi- znajdziemy podobny przykład tarz Łyczakowski we Lwowie,  
wej Atlantydy” – tej serii wy- polska zostawiła trwałe, trud- ny Bohatyrowiczów, czy dzie- wśród współczesnych polskich ale kiedy spacerowałem po jego  
dawniczej o miejscowościach ne do wymazania ślady, miasta ło podobne do „Sławy i chwały” czy ukraińskich profesorów? alejkach z profesorem Stanisła-  
kresowych…”.  
takie jak choćby Lwów, Grodno Jarosława Iwaszkiewicza”.  
czy Wilno w 1945 roku z dnia Wykład ten był nie tylko polski dziennikarz, historyk wałem tę nekropolię na nowo  
na dzień przestały być polskie: wydarzeniem w życiu profe- i eseista, dyrektor Biura Edu- i jakoś inaczej. Nicieja umie za-  
Adam Hlebowicz, współczesny wem Nicieją, zawsze odkry-  
Pośmiertne życie miast  
Stanisław Nicieja przez całe Lwów stał się miastem ukra- sora S. Niciei, lecz sformułował kacji Narodowej IPN, policzył, czarować publiczność i swoimi  
życie pozostaje wierny swoje- ińskim, Grodno – białoruskim, jego pozycję naukową i lite- że w kolejnych tomach „Kre- książkami, i swoimi opowie-  
mu wyborowi i swojej tematyce. Wilno – litewskim. W tym sa- racką w tym pytaniu. Jak pod- sowej Atlantydy” profesor Ni- ściami. Jak on pięknie opowia-  
Dwadzieścia lat po ukazaniu się mym czasie miasta, które przez kreśla sam autor w 2024 roku, cieja opisał 104 miejscowości. da, jak gra swoją rolę narratora!  
powyższego artykułu w „Kul- wieki zanurzone były głębo- „obecnie, po tylu latach, nie Dodajmy jeszcze 4 w ostatnio Dlatego długo wybierałem od  
turze”, już jako profesor i rektor ko w historii Niemiec, gdzie zmieniłbym w tym eseju ani przygotowanym XXII tomie. jakiej miejscowości zacząć stu-  
Uniwersytetu Opolskiego oraz kultura niemiecka zostawiła jednego zdania, więcej – z bie- Ogrom pracy, i to pracy bardzo dia nad nowymi tomami „Kre-  
jako senator Rzeczypospolitej wyraźne ślady nie tylko w ar- giem czasu udało mi się bardzo sumiennej. Adam Hlebowicz sowej Atlantydy”. I niespodzia-  
Polskiej, wygłosił 1 paździer- chitekturze, takie jak Königs- mocno poszerzyć faktogra-  
w
swoim eseju  
o
„Kresowej nie dla siebie odkryłem małą  
nika 2015 roku w Auli Leopol- berg – wielkie miasto stwo- fię tamtej wypowiedzi”. O tym, Atlantydzie” (tekst Stanisław mieścinę pod nazwą Janowa  
dyńskiej na Uniwersytecie rzone przez Krzyżaków, miasto że każdy szczegół w kolejnych Nicieja umieścił jako wstęp do Dolina na Wołyniu. Zapraszam  
Wrocławskim chyba najważ- sławnego uniwersytetu, miasto tomach „Kresowej Atlantydy” XXII tomu), pyta siebie i czytel- też czytelników do tego wzo-  
niejszy w swym życiu wy- Emanuela Kanta z dnia na dzień opiera się właśnie tylko i wy- ników, kiedy autor znalazł na to rowego osiedla robotniczego II  
kład, noszący tytuł „Z Kresów stało się miastem czysto rosyj- łącznie na faktach, przekonać wszystko czas? U Niciei, pisze Rzeczypospolitej.  
na Dolny Śląsk. W 70. rocznicę skim i nazywa się Kaliningrad, się może każdy, kto czytał owe A. Hlebowicz, następuje erupcja  
Cdn.  
nr 10 (494) 20 maja–2 czerwca 2026  
22  
Informacje  
www.kuriergalicyjski.com  
Msze św. niedzielne w języku polskim na Ukrainie  
Zamieszczamy niniejszy wykaz z chęcią przekazania naszym czytelnikom rzetelnej informacji na  
temat możliwości uczestnictwa w niedzielnych mszach św. w języku polskim. Jesteśmy świadomi,  
że jest to wykaz niepełny, dlatego prosimy o powiadomienie nas w celu sprostowań lub uzupełnień.  
Archidiecezja lwowska  
Pnikut, kościół pw. św. Mikołaja, godz. Truskawiec, kościół pw. Wniebo-  
Lwów, katedra pw. Wniebowzięcia 9:00 i 15:00 (zima) oraz godz. 9:00 (lato) wzięcia NMP – godz. 9:00  
NMP – godz. 7:00; 8:00; 10:15 (dzieci); Kamionka Strumiłowa, kościół pw.  
11:30 (suma); 13:00; 18:00 (młodzież)  
Wniebowzięcia NMP – godz. 10:00  
Lwów, kościół pw. św. Antonie- Bóbrka, kościół pw. św. Mikołaja –  
Borysław, kościół pw. Matki Bożej  
Nieustającej Pomocy (w parafii św.  
Barbary) – godz. 12:00  
Krzemieniec, kościół pw. św. Stani-  
sława Biskupa i Męczenika – godz. 9:00  
Czortków, kościół pw. św.Stanisła-  
wa bpa i Męczennnika – godz. 10.00  
go Padewskiego – godz. 8:00; 12:00 godz. 9:00  
(z udziałem dzieci); 17:00  
Kurowice, kościół pw. św. Antonie-  
Lwów, kościół pw. św. Marii Magda- go – godz. 11:30  
leny – godz. 9:00; 10:30  
Przemyślany, kościół pw. sw. Pio-  
Lwów, parafia pw. Matki Boskiej tra i Pawła – godz. 10:00  
Gromnicznej (kaplica Rosena) – godz. Dąbrówka, kościół pw. św. Barbary  
Diecezja łucka  
Łuck, katedra Świętych Apostołów  
Piotra i Pawła – godz. 8:30  
Ostróg, kościół pw. Wniebowzięcia  
NMP – godz. 8:00  
Równe, kościół pw. Świętych Apo-  
stołów Piotra i Pawła – godz. 9:00  
16:00  
Lwów – Sichów, kościół pw. św. Dolina, kościół pw. Narodzenie Naj-  
Michała Archanioła – godz. 13:00  
świętszej Maryi Panny – 11:00  
– godz. 09:30  
Lwów – Zboiska, kościół pw. Mat- Nowe Miasto, kościół pw. św. Mar-  
ki Bożej Nieustającej Pomocy – godz. cina – godz. 11:00  
12:00; 19:00  
Sąsiadowice, kościół pw. św. Anny  
Lwów – Sokolniki, parafia pw. św. – godz. 10:00, 12:00  
Jana Pawła II, Stryjska 6, godz. 9:00  
Stryj, kościół pw. Narodzenia NMP –  
Lwów – Brzuchowice, kościół pw. godz. 12:00; 18:00  
św. Teresy od Dzieciątka Jezus – godz. Krysowice, kościół pw. Matki Bo-  
skiej Fatimskiej – godz. 10:30 (lato)  
Lwów – Rzęsna, kościół pw. Mi- lub 11:00 (zima)  
Trzcieniec, kościół pw. św. Józefa –  
Winniki, kościół pw. Wniebowzię- godz. 9:00, 13:00  
Sambor, kościół pw. Ścięcia św.  
Gródek Jagielloński, kościół Pod- Jana Chrzciciela – godz. 9:00 (dzieci);  
wyższenia Krzyża Świętego – godz. 11:30 (suma); 19:00 (w VII i VIII)  
Stary Sambor, kościół pw. św. Mi-  
Szczerzec, kościół pw. św. Stanisła- kołaja – godz. 13:00  
Skałat, kościół pw. św. Anny – godz.  
Siemianówka, kościół pw. św. 9:00; 11:00  
Błozew, kościół pw. św. Wawrzyńca  
Nawaria, kościół pw. Wniebowzię- – godz. 12:30; 17:00  
cia Najświętszej Maryi Panny – godz. Czyżki (k. Sambora), kościół pw. św.  
Diecezja kamieniecko-podolska  
Kamieniec Podolski, katedra pw. św.  
Apostołów Piotra i Pawła – godz. 8:30  
Winnica, kościół pw. Matki Bożej  
Anielskiej – godz. 9:30  
Praktyki zawodowe  
dla młodzieży we  
Wrocławiu 2026  
Dortmundzko-Wrocławsko-Lwow- niach integracyjnych i kulturalnych.  
ska Fundacja św. Jadwigi we współpracy W programie m.in.: wyjazd do  
z Fundacją „Dajmy Nadzieję” zaprasza do Częstochowy, pobyt w Karpaczu, udział  
udziału w praktykach zawodowych we w Dniu Kultury Kresowej oraz inne przed-  
Program praktyk to nie tylko rozwój kom-  
petencji, ale także możliwość poznania  
kultury i życia w Polsce, nawiązania no-  
wych kontaktów oraz udziału w wydarze-  
11:00  
łosierdzia Bożego – godz. 9:00  
Gniewań, kościół pw. św. Józefa –  
godz. 8:30  
cia NMP, godz. 9:00  
Diecezja kijowsko-żytomierska  
Kijów, kościół pw. św. Aleksandra –  
godz. 13:00  
Kijów, kościół pw. św. Mikołaja – gują się językiem polskim i chcą zdobyć  
godz. 11:45  
Żytomierz, katedra pw. św. Zofii –  
godz. 8:00; 12:00  
Czernihów, kościół pw. Zesłania  
Ducha Św. – godz. 9:30  
Diecezja odessko-symferopolska  
Odessa, katedra pw. Wniebowzięcia  
NMP – godz. 11:00  
Odessa, kościoł pw. św. Piotra –  
godz. 9:00  
Odessa, kościoł pw. św. Klemensa,  
papieża – godz. 8:00  
Mikołajów, kościół pw. św. Józefa –  
godz. 18:00  
Izmaił, kościół pw. Niepokalanego  
poczęcia NMP – godz. 8:30  
Wrocławiu w 2026 roku.  
sięwzięcia integracyjne i wycieczki.  
To wyjątkowa szansa dla młodych osób  
z Ukrainy (do 30. roku życia), które posłu- dziernika 2026 r.  
Nie przegap tej okazji – zainwestuj  
cenne doświadczenie zawodowe w pol- w swoją przyszłość i zdobądź doświadcze-  
skich firmach, urzędach oraz szpitalach. nie, które zaprocentuje na lata!  
Termin: 10 września – 16 paź-  
10:00  
wa bpa – godz. 11:00  
Marcina – godz. 12:00  
10:00  
Domażyr, kościół pw. NSPJ – Dobromil, kościół pw. Przemienie-  
godz 11:00  
nia Pańskiego – godz. 9:00  
Dybianka, kaplica pw. Podwyższe- Iwano-Frankiwsk (d. Stanisła-  
nia Krzyża Świętego – godz. 9:30  
wów), kościół pw. Chrystusa Króla –  
Mościska, kościół pw. Narodzenia św. godz. 12:00  
Michała Archanioła – godz. 9:00  
Lwowska restauracja  
„Kupoł” zaprasza  
w których zatrzymał się czas  
belle epoque i przy dźwiękach  
nastrojowej muzyki poczują  
Państwo klimat wspaniałych,  
minionych lat – świata przed-  
wojennego Lwowa.  
Położona w samym sercu  
Lwowa, przy ul. Cytadelnej  
37. Wyśmienita polska  
kuchnia, ciepła rodzinna  
atmosfera, nastrojowe  
wnętrze i muzyka. Menu  
także po polsku.  
Jana Chrzciciela – godz. 9:00; 11:00  
Czerniowce, kościół pw. Podwyż-  
Mościska, sanktuarium MBNP szenia Krzyża św. – godz. 9:00  
Piotrowce Dolne, kościół pw. Przem.  
Mościska-Zakościele, kościół Pańskiego – godz. 9:00  
godz. 8:00, 10:00, 17:00  
pw. św. Michała – godz. 13:00 (oprócz Drohobycz, kościół pw. św. Bartło-  
I niedzieli miesiąca)  
Strzelczyska, kościół pw. NSPJ Złoczów, kościół pw. Wniebowzię-  
i NSNMP – godz. 9:00  
cia NMP – godz. 9:00; 11:00; 16:00  
Kołomyja, kościół pw. św. Ignacego Żółkiew, kolegiata pw. św. Waw-  
Loyoli – godz. 10:00  
rzyńca – godz. 11:00  
Szeginie, kościół pw. św. Józefa Kosów, kościół pw. Matki Bożej Ró-  
Rzemieślnika – godz. 10:00  
żańcowej – godz. 9:00  
Balice, kościół pw. bł. Bronisławy – Kałusz, kościół pw. św.Walentego –  
godz. 11:30  
godz. 10:30  
Brody, kościół pw. Podwyższenia Tarnopol, kościół pw. Bożego Miło-  
Krzyża Świętego, godz. 8:45  
sierdzia – godz. 8:30  
mieja – godz. 11:00  
Wszystko to stwarza wyma-  
rzone warunki do organizacji  
Diecezja charkowsko-zaporoska  
Charków, katedra pw. Wniebowzię-  
cia NMP – godz. 9:00  
Charków (Aleksiejewka), kościół  
pw. św. Rodziny – godz. 9:00  
Dnipro, kościół pw. św. Józefa – godz.  
8:30  
„Kupoł” to kameralna restau- przyjęć, bankietów, spotkań biz-  
racja położona w sąsiedztwie nesowych, integracyjnych i ro-  
Lwowskiej Filharmonii oraz dzinnych, romantycznych ren-  
dawnego Zakładu Narodowego dez-vous, wystawnych kolacji  
im. Ossolińskich oferuje sze- oraz innych uroczystości.  
roki wybór tradycyjnych gali-  
Warto odwiedzić nas o każdej  
cyjskich dań, bogaty wachlarz porze dnia i roku! Stąd wszędzie  
trunków, wyśmienite desery jest blisko, a całe miasto znajduje  
oraz legendarną lwowską kawę. się na wyciągnięcie ręki. Jesteś  
„Kupoł” to miejsce, w którym we Lwowie – wstąp do „Kupołu”.  
goście zawsze mogą liczyć na  
Krzywy Róg, kościół pw. Wniebo-  
wzięcia NMP – godz. 9:00  
przyjazną atmosferę i wyjąt-  
kowe przyjęcie. We wnętrzach,  
Kontakt: +380506746784  
mail: kupollviv@ukr.net  
BUSEM PO LWOWIE  
I OKOLICACH  
USŁUGI  
TRANSPORTOWE  
Przewóz osób, przejazdy  
na zamówienie, trans-  
fery, wyjazdy prywatne  
i firmowe. Bus posiada 8  
miejsc pasażerskich, kli-  
matyzację oraz wygodne  
siedzenia. Gwarantuję  
punktualność, bezpie-  
czeństwo i miłą obsługę  
kierowcy.  
+380 98 979 07 09  
nr 10 (494) 20 maja–2 czerwca 2026  
www.kuriergalicyjski.com  
23  
Informacje  
Adresy placówek  
dyplomatycznych  
Rzeczypospolitej  
Polskiej na Ukrainie  
Polskie  
redakcje  
i audycje  
radiowe na  
Ukrainie  
Podajemy według czasu ukraińskiego  
Ambasada Rzeczypospolitej  
Polskiej na Ukrainie  
Konsulat Generalny RP  
w Łucku  
Urząd nie przyjmuje wniosków ws.  
Karty Polaka korespondecyjnie.  
Lwów, Radio Kurier Galicyjski  
audycja Studio Lwów w środy o godz. 10:15 w Internecie na stronie wnet.fm,  
archiwum: https://www.youtube.com/channel/UCidl611v95WQEDz7fDEz83A  
adres: Jarosławiw Wał 12, 01901 Kijów  
telefon: +38 044 2300700,  
faks: +38 044 2706336  
adres: 43010 Łuck, ul. Dubniwska 22b  
telefon: +38 0332 280 640  
faks: +38 0332 280 659  
Instytut Polski w Kijowie  
ul. P. Sahajdacznego 29 W  
e-mail: kijow.amb.sekretariat@msz.gov.pl e-mail: luck.kg.sekretariat@msz.gov.pl 04-070 Kijów, Ukraina  
Polskie Radio dla Zagranicy  
godziny pracy urzędu: 8.15 do 16.15  
Przyjęcia w sprawach wizowych,  
MRG: 9.00 do 13.00;  
Telefon:  
+ 38 044 591 15 18  
Magazyn Polskiego Radia dla Zagranicy codziennie w Radiu Niezależność  
o godz. 18:30 na częstotliwości 106,7 FM, w Internecie: radiozagranica.pl,  
bądź z aplikacji Polskiego Radia. W Internecie jest nadawany codziennie również drugi ma-  
gazyn o godz. 23:00 Radio Lwów w soboty w Radiu Niezależność od godz. 9:00 do 12:00 na  
częstotliwości 106,7 FM, archiwum: radiolwow.org  
Wydział Konsularny  
Ambasady RP w Kijowie  
adres: Chmielnickiego 60, 01901 Kijów Odbiór paszportów z wizami:  
telefon: +38 044 2840040,  
+38 044 284 0033  
9.00 do 13.00;  
Odbiór Kart Polaka:  
Polska Organizacja  
Turystyczna  
Iwano-Frankiwsk (dawny Stanisławów)  
faks: +38 044 234 99 89  
e-mail: kijow.amb.wk@msz.gov.pl  
wtorek 10.00 do 12.00,  
środa 11.00-13.00  
Inne sprawy: wizyta możliwa  
po uprzednim umówieniu.  
Zagraniczny Ośrodek Polskiej  
Organizacji Turystycznej  
w Kijowie , 01001 Kijów  
Chreszczatyk 25 , lok. 98  
tel.: +38 044 278 67 28  
e-mail: kyiv@pot.gov.pl  
audycja „Na polskiej fali” w Radiu Weża na częstotliwości 107,0 FM codziennie (premiery i po-  
wtórki) w dni pracujące o 23:15 i powtórki o 2:15 w nocy Radio CKPiDE: publikuje dwie audycje  
Konsulat Generalny  
RP w Charkowie  
Winnica, Radio Słowo Polskie  
w ostanie piątki miesiąca w Radiu Takt na częstotliwości 107,3 FM o godz. 21:00, powtórka  
o 24:00 12 dnia następnego miesiąca, archiwum: slowopolskie.org/program-radiowy  
i Odessie prowadzi obecnie  
działalność w ograniczonym  
zakresie, w budynku  
Wydziału Konsularnego  
Ambasady RP w Kijowie  
adres mailowy:  
Tymczasowy adres korespondencyjny:  
KG RP w Charkowie,  
Konsulat Generalny RP  
w Odessie  
adres mailowy:  
Tymczasowy adres korespondecyj- (ZBH) na Ukrainie  
ny: KG RP w Odessie, ul. B. Chmiel- Polska Agencja Inwestycji i Handlu S.A.  
nickiego 60, 01054 Kijów, Ukraina, ul. Kożumiacka14 B, 04071, Kijów  
tel. +380503333466  
Żytomierz, Radio Żytomyrska Chwyla  
audycja „Jedność” w pierwszą sobotę miesiąca, kilka minut po godz. 20:00 w Żytomierzu na  
częstotliwości 103,4 FM, w Berdyczowie 107,1 FM, w Olewsku 100,2 FM i w Owruczu 104,2  
FM, ponadto w radiu kablowym Teleradiokompanii Żytomierskiej  
Równe Audycja „Polska Fala” w Radiu Rytm na częstotliwości 90,9 FM  
w niedziele o godz. 20:20, wybrane audycje są dostępne po adresem:  
Zagraniczne Biuro Handlowe  
Karol Kubica – kierownik biura  
kom.: +380 988 115 791  
e-mail: karol.kubica@paih.gov.pl  
ul. B. Chmielnickiego 60,  
01054 Kijów, Ukraina,  
tel.+380332280647  
Konsulat Generalny RP  
w Winnicy  
Uprzejmie informujemy, iż czasową sie- Ze względu na trwające działa-  
Polska Fala  
wcześniej polski program radiowy rozrywkowo-informacyjny Towarzystwa Kultury Polskiej  
im. W. Reymonta w Równem. W tej chwili, to mała redakcja polskiego medium, która prowadzi  
portal informacyjny równe.pl.ua, strony w sieciach społecznościowych oraz dwa projekty radio-  
we „Polska Fala” – informujący o relacjach polsko-ukraińskich i promujący Polskę historyczną  
i współczesną – „Słuchaj tu Polska”. Oba programy są transmitowane na Радіо Respect 92,3  
FM w Równem i obwodzie Rówieńskim: Nd 20:10; Pn 15:10; Wt 05:00; Czt 05:00  
Także „Polska Fala” leci na antenie Радіо Ритм 90.9 w Równem co niedzieli o godz. 13:30  
i 20:30 Nasze programy można posłuchać na Youtube oraz na platformie Spotify.  
Konsulat Generalny RP  
we Lwowie  
dzibą KG RP w Winnicy jest Lwów  
Adres mailowy:  
adres: 79011 Lwów, ul. Iwana Franki 108 winnica.kg.sekretariat@msz.gov.pl  
nia zbrojne na terenie Ukra-  
iny, działalność Ambasady  
RP w Kijowie została czasowo  
telefon: +38 032 295 79 90  
faks: +38 032 295 79 80  
e-mail: lwow.kg.sekretariat@msz.gov.pl ul. Iwana Franki 108,  
Tymczasowy adres korespondencyjny: zawieszona. Ponadto zawie-  
KG RP w Winnicy,  
siły działalność konsulaty  
w Charkowie, Łucku, Winnicy  
i w Odessie.  
godziny przyjęć: 08:30–16:30  
Lwów, Ukraina.  
Od 2010 r w dawnej kolebce polskości – Berdyczowie  
ukazują się audycję „Polskiego Radia Berdyczów”  
Berdyczów” – tu bije serce Polaków na Wschodzie! Prezes i redaktor naczelny dr Jerzy Sokalski  
Chór „ECHO” zaprasza  
Zespół pieśni i tańca  
„Weseli Lwowiacy”  
Udziela indywidualnych konsultacji z tańca ludowego  
i towarzyskiego.  
Próby oraz spotkania towarzyskie – w poniedziałki i środy  
o godz. 18:30, pod kierownictwem profesjonalnych animatorów  
i pedagogów muzyki.  
Restauracja  
Jeśli masz lat 30+, 40+, 50+ itd. i możesz poświęcić czas dwa  
razy w tygodniu na próby (2 godz.), to nauczysz się pięknego re-  
pertuaru z chóralistyki polskiej (i nie tylko). Jeśli jesteś młody  
i dysponujesz zapałem do nauki, to skuteczne nowoczesne pliki  
dźwiękowe pomogą szybko przyswoić ci partie głosowe.  
EDWARD KUC, TEL.: 0665306908  
Zgłoszenie telefoniczne pod nr tel.: 05905087433  
KIEROWNIK ZESPOŁU  
„Premiera Lwowska”  
EDWARD SOSULSKI  
Zapraszamy do polskiej restauracji w centrum Lwowa przy  
ul. Żiżki 5. Oferujemy wykwintne dania kuchni polskiej  
i europejskiej, burgery, ryby, desery, koktajle oraz szero-  
ki wybór win. Przytulna atmosfera, profesjonalna obsługa  
i niezapomniane smaki.  
Konstanty Czawaga  
Jurij Smirnow  
e-mail: smirnowjura@gmail.com  
Współpracują:  
Alina Wozijan, Marian Skowyra,  
Czesława Żaczek, Luba Lewak, Artur Żak,  
Iwan Bondarew, Dmytro Poluchowycz,  
Agnieszka Sawicz, Kazimierz Świetlicki,  
Mariusz Olbromski, Maciej Serżysko, Iryna  
Kotłobułatowa, Elżbieta Lewak, Joanna  
Pacan-Świetlicka i inni.  
Czynne  
codziennie  
11:00–21:00  
Redakcja:  
Lwów 79057  
Львів 79057  
ul. Melnyka 22/3  
вул. Мельника 22/3  
Skład redakcji Grupy Medialnej  
Kuriera Galicyjskiego  
Maria Basza  
red. naczelny  
e-mail: mariabasza@wp.pl  
Anna Gordijewska  
zastępca red. naczelnego  
e-mail: anna.gordijewska@gmail.com  
Eugeniusz Sało  
telefon redakcji: +38 0980712564  
e-mail: nowykuriergalicyjski@gmail.com  
Свідоцтво про державну реєстрацію  
cерія КВ № 24708-14648Р  
від 19.02.2021 р.  
Wydawca Stowarzyszenie  
„Kurier Galicyjski”  
Видавець ГО „Кур’єр Ґаліцийскі”  
Warunkiem zgody na przedruk całości lub części  
artykułów i informacji zamieszczonych w naszym  
piśmie jest uzyskanie pisemnej zgody redakcji  
i powołanie się na „Kurier Galicyjski”, 2025 r.  
Za treść ogłoszeń, oświadczeń i reklam redakcja  
nie ponosi odpowiedzialności i pozostawia sobie  
prawo do skrótów nadesłanych tekstów.  
Zamieszczamy również teksty, których treść  
nie odpowiada poglądom redakcji.  
koordynator TV  
i mediów elektronicznych  
e-mail: eugene.salo@gmail.com  
Karina Sało  
e-mail: kvusochanska@gmail.com  
Krzysztof Szymański  
e-mail: krzszymanski@wp.pl  
Aleksander Kuśnierz  
Gazeta ukazuje się 2 razy w miesiącu.  
Газета виходить 2 рази на місяць.  
Друкарня ТОВ „Прес Медіа Сервіс”  
założyciel Mirosław Rowicki  
Tel. 096 299 82 16, 097 061 73 09  
e-mail: oleksandr.kusnezh@gmail.com  
м. Львів, вул. Кошиця 7/29  
nr 10 (494) 20 maja–2 czerwca 2026  
24  
www.kuriergalicyjski.com  
Trzy dni spotkań z historią, tradycją  
i kulturą polską w Iwano-Frankiwsku  
Wystawa o Enigmie,  
dzieci, młodzież, jak i osoby do-  
rosłe. Każdy znalazł coś dla sie-  
bie i mógł aktywnie włączyć się  
warsztaty kryptologiczne  
i ceramiczne, koncerty,  
taniec oraz spotkania  
z historią i tradycją –  
tak wyglądały XI Dni  
Kultury Polskiej w Iwano-  
Frankiwsku. Przez  
do wspólnej zabawy oraz pozna-  
wania polskich tradycji – mó-  
wiła Walentyna Kriwoszeina,  
choreograf zespołu „Lwowiacy”  
ze Lwowa.  
Jak podkreślają organizato-  
rzy, Dni Kultury Polskiej od lat  
pełnią nie tylko funkcję edu-  
kacyjną, ale także integracyjną,  
stając się przestrzenią dialogu  
i budowania relacji pomiędzy  
społecznościami.  
trzy dni wydarzenie  
przypominało o bogactwie  
polskiego dziedzictwa  
oraz znaczeniu dialogu  
polsko-ukraińskiego.  
AUTOR  
ANDRZEJ LEUSZ  
ZDJĘCIA  
MYKOŁA KAŁYTCZUK  
Przestrzeń dialogu  
i współpracy  
- Już po raz jedenasty spo-  
tykamy się, aby wspólnie od-  
krywać bogactwo polskiej kul-  
tury, tradycji i dziedzictwa. To  
rzez trzy dni Iwano-Fran-  
kiwsk stał się miejscem  
P
spotkania z polską histo-  
przedsięwzięcie na stałe wpi-  
sało się w kalendarz kulturalny  
Iwano-Frankiwska, dawnego  
rią, kulturą i tradycją. W dniach  
28-30 maja Centrum Kultury  
Polskiej i Dialogu Europejskie-  
go zorganizowało XI Dni Kultu-  
ry Polskiej – wydarzenie, które  
od lat przyciąga mieszkańców  
miasta oraz wszystkich zainte-  
resowanych polskim dziedzic-  
twem. Program połączył histo-  
rię, edukację, sztukę, rzemiosło  
i działania integracyjne, poka-  
Kultura pozostaje jednym  
z najskuteczniejszych narzędzi  
budowania porozumienia,  
wzajemnego szacunku i dobrych  
relacji między Polakami i Ukraińcami.  
było wydarzenie „Kultura Pol- Stanisławowa i cieszy się du-  
ska w IF”. Przestrzeń Centrum żym zainteresowaniem miesz-  
Kultury Polskiej zamieniła się kańców miasta oraz gości. Dni  
w wielobarwne centrum spo- Kultury Polskiej stały się prze-  
tkań, muzyki  
edukacyjnych.  
i
aktywności strzenią spotkania, dialogu  
i wzajemnego poznawania się  
Na scenie wystąpili artyści poprzez sztukę, muzykę, ta-  
zespołu Intonacja z Tłumacza niec, historię oraz wspólne do-  
oraz chóru Echo Stanisławo- świadczenia. To także okazja  
zując różnorodność współcze- i Polski oraz gwarancją dalsze- obserwowali działanie koła wa. Uczestnicy mogli również do budowania dobrych relacji  
snej kultury polskiej.  
go rozwoju i współpracy mię- garncarskiego  
dzy naszymi narodami – mówił własne wyroby ceramiczne.  
konsul Krzysztof Łukjanowicz. Praca gliną wymaga dziełu, tradycjom kulinarnym, ści, współpracy i wzajemnego  
cierpliwości i zaangażowania, historii i kulturze Polski. Du- szacunku – powiedziała Alina  
Po otwarciu wystawy od- ale jednocześnie daje ogrom- żym zainteresowaniem cieszy- Czirkowa, dyrektor Centrum  
i
wykonywali odwiedzić strefy tematyczne polsko-ukraińskich oraz pro-  
poświęcone polskiemu ręko- mowania wartości otwarto-  
Enigma i tajemnice  
kryptologii  
-
z
Tegoroczną edycję zainau-  
gurowało otwarcie wystawy był się wykład prof. dr. hab. ną satysfakcję oraz pozytywnie ły się zajęcia taneczne, podczas Kultury Polskiej  
i
Dialogu  
„Złamanie szyfru Enigmy”, po- Grzegorza Nowika „Zanim wpływa na samopoczucie. To nie których można było poznać Europejskiego.  
święconej wybitnym polskim złamano Enigmę, rozszyfro- tylko forma twórczej aktywno- podstawowe kroki polskich  
kryptologom – Marianowi Re- wano Rewolucję”, połączony ści, a także sposób na wycisze- tańców ludowych.  
XI Dni Kultury Polskiej  
odbyły się dzięki wspar-  
jewskiemu, Jerzemu Różyckie- z warsztatami kryptologiczny- nie, rozwijanie kreatywności  
- Takie wydarzenia są bar- ciu Konsulatu Generalne-  
mu Henrykowi Zygalskie- mi. Uczestnicy poznali historię i budowanie więzi z tradycją. Po- dzo potrzebne, ponieważ mamy go Rzeczypospolitej Polskiej  
i
mu. Ekspozycja przypominała szyfrów, tajnych depesz oraz winniśmy poznawać dawne rze- bogatą kulturę, którą warto we Lwowie. Tegoroczna edy-  
o jednym z największych osią- rolę radiowywiadu podczas miosła, zgłębiać ich historię oraz prezentować szerokiemu gro- cja po raz kolejny pokazała,  
gnięć polskiej nauki XX wieku, wojny polsko-bolszewickiej. pielęgnować tradycje przekazy- nu odbiorców. Podczas Dni Kul- że kultura pozostaje jednym  
które miało znaczący wpływ Część praktyczna pozwoliła wane z pokolenia na pokolenie. tury Polskiej uczestnicy mo- z najskuteczniejszych narzę-  
na przebieg II wojny świa- wcielić się w rolę szyfrantów Nie możemy zapominać o pra- gli nauczyć się podstawowych dzi budowania porozumienia,  
towej  
kryptografii.  
W inauguracji uczestniczył wiadomości.  
Krzysztof Łukjanowicz, konsul  
i
rozwój współczesnej i spróbować samodzielnie roz- cy i dorobku naszych przodków, kroków polskich tańców na- wzajemnego szacunku i do-  
szyfrowywać  
zakodowane którzy przez wieki tworzyli fun- rodowych, takich jak polonez, brych relacji między Polaka-  
dament naszej kultury i tożsa- kujawiak czy krakowiak. Ta- mi i Ukraińcami. W czasach  
mości – podkreślała Danuta Olij- niec jest ważnym elementem pełnych wyzwań takie inicja-  
Rzeczypospolitej Polskiej we Od porcelany do  
nyk, uczestniczka warsztatów.  
polskiego dziedzictwa kultu- tywy przypominają o wspól-  
rowego, dlatego warto przybli- nym dziedzictwie, ale także  
żać jego piękno i różnorodność. pomagają tworzyć fundament  
Lwowie, który podkreślał zna- garncarskiego koła  
czenie kultury jako przestrzeni  
dialogu i współpracy.  
Drugi dzień wydarzenia Kultura Polska w IF  
poświęcony był tradycyjne- Kulminacyjnym  
punk- Co szczególnie cieszy, w zaję- pod przyszłą współpracę obu  
-
Kultura wzmacnia toż- mu rzemiosłu i sztuce użytko- tem XI Dni Kultury Polskiej ciach uczestniczyły zarówno narodów.  
samość, kultura nas jednoczy. wej. Program rozpoczął wykład  
W kulturze nie ma miejsca na Aleksandry Majdzińskiej „Bia-  
podziały i kontrowersje – jest łe złoto”, przybliżający historię  
wspólny cel, którym jest budo- polskiej porcelany. Uczestnicy  
wanie porozumienia i wzajem- poznali dzieje najważniejszych  
nego szacunku. Tak jak dziś, manufaktur oraz dowiedzie-  
zebraliśmy się tutaj, aby roz- li się, dlaczego porcelana przez  
mawiać o przyszłości, o tym, stulecia była jednym z najbar-  
co możemy zrobić, co możemy dziej pożądanych  
i
strzeżo-  
wspólnie tworzyć i co możemy nych sekretów europejskiego  
zmieniać na lepsze, nawet w tak rzemiosła.  
trudnych warunkach, jak wojna.  
Naturalnym uzupełnieniem  
W kulturę warto inwestować, wykładu były warsztaty ce-  
dlatego cieszę się, że Dni Kultu- ramiczne „Gliniane opowie-  
ry Polskiej odbywają się w Iwa- ści”, które poprowadził Witalij  
no-Frankiwsku. Szczególnie Władkowski – mistrz garncar-  
ważne jest to, że w organizowa- stwa z ponad trzydziestoletnim  
nych wydarzeniach uczestniczą doświadczeniem. Podczas zajęć  
młodzi ludzie, ponieważ to wła- uczestnicy poznawali podsta-  
śnie oni są przyszłością Ukrainy wowe techniki pracy z gliną,