nr 9 (493) 5 maja–19 maja 2026
www.kuriergalicyjski.com
15
Konflikty zbrojne
miejscu istniały już struktury (ugru- stanowią utarte frazesy, spirala znisz-
powania kurdyjskie, reżim Asadów, czenia tylko się nakręciła.
Ukraina i Rosja – dwa wykluczające
się zwycięstwa
Według
różnych
państwo irackie) zdolne do zarządzania
Mamy więc Izrael, dla którego ko-
W zasadzie, analogiczne procesy wi-
dzimy w Kijowie i Moskwie. Dla Ukra-
iny jasnym celem obrony jest utrzyma-
nie granic w stanie niezmienionym,
najlepiej od oderwania się od Związku
Radzieckiego. Jakich zabiegów reto-
rycznych by żadna ze stron nie stoso-
wała, sytuacja, w której wojna kończy
się, a Rosja zatrzymuje terytoria oku-
powane – co gorsza, z uznaniem mię-
dzynarodowym zaboru – będzie wi-
dziane jako klęska. Ukraina to państwo
z krwi i kości, samo przetrwanie nie
stanowi dla niego wyznacznika sukce-
su, nawet jeżeli z operacyjnego punktu
widzenia byłoby nim. Sytuacja, w któ-
rej Ukraina jednoznacznie wygrywa to
taka, w której walki ustają, odzysku-
je swoje terytoria, a zagrożenie rosyj-
skie znika – z naciskiem na ten ostat-
ni element. Można to rozumieć poprzez
członkostwo w NATO (na razie odległe),
jak i zmiany zachodzące w samej Ro-
sji, czyli hipotetyczny upadek reżimu
Putina oraz scenariusz zastąpienia go
mniej agresywnym, mniej twardogło-
ziemiami oraz ludnością. Przy podjęciu niecznością jest utrzymanie Iranu tak
odpowiedniego wysiłku zbrodniczy byt słabego, jak to tylko możliwe – a docelo-
był usuwalny. Jego przetrwanie równo- wo usunięcie tamtejszej władzy. Z dru-
znaczne było z klęską wymierzonych giej strony Iran, który deklaruje chęć
w niego działań, analogicznie, dla ter- zniszczenia Izraela – jakkolwiek by to
rorystów zwycięstwem nie musiało być nie miało wyglądać – od tak wielu lat,
wcale opanowanie świata (lub precyzyj- że zdaje się, że część decydentów sama
niej, terytoriów zamieszkałych w więk- zaczęła w to wierzyć. Przede wszyst-
szości przez sunnitów), a utrzymanie się kim jednak, jak pod hasłami Państwa
szacunków na
świecie toczy
się obecnie
kilkadziesiąt
konfliktów
zbrojnych
w upatrzonej lokalizacji.
Islamskiego krył się pragmatyczny cel
(przetrwanie), tak i pod podobnym za-
powiedziami znaleźć możemy dążenie
Izrael i Iran – konflikt o wszystko
Dla kontrastu, spójrzmy na wojnę do wypchnięcia Amerykanów z regio-
irańską. Z jednej strony mamy Iran, za- nu do takiego stopnia, w jakim to będzie
mknięty geograficznie reżim szyicki możliwe, a co za tym idzie, maksymalne
kontrolowany przez konglomerat kleru, osłabienie Izraela.
miejscowych aparatczyków i alterna-
Kiedy w 2026 roku między Tel Awi-
tywnej armii w postaci Korpusu Straż- wem a Teheranem wybuchła wojna, za-
ników Rewolucji Islamskiej. Państwo równo w jednym, jak i w drugim przy-
oparte o silne, rozbudowane do znacz- padku pojawiło się przeświadczenie
nych rozmiarów struktury siłowe, nie o dziejowej sposobności zrealizowa-
dość, że wierne władzy, to w pewnym nia najdalej idących marzeń. Po stronie
stopniu ją stanowiące. Kraj wyjątko- izraelskiej – w operację przeciw Irano-
wo ludny, o długiej historii, z pewnością wi udało się wciągnąć na znaczną skalę
niepozbawiony tożsamości, nawet jeżeli Amerykanów, działających de facto jako
o różnej
intensywności.
tworzony nie tylko przez dominujących przedłużenie mocy bojowej Izraela. Przy Waszyngtonowi, a w przypadku Ira- wym. Czy Kijów ma obecnie możliwość
w krajobrazie etnicznym Persów. Od dzisiejszym poziomie niepopularności nu mówimy o kraju o wiele zasobniej- realizacji swoich celów? To pytanie
swojego powstania Islamska Republika dla tego typu interwencji za oceanem szym, większym i z wielokrotnie licz- należy pozostawić otwarte, wszak hi-
Iranu zasadza się na sentymencie anty- wśród izraelskiego kierownictwa pano- niejszą ludnością. Podobny scenariusz storia kształtuje się w sposób nieprze-
amerykańskim, a wieloletnie rządy de- wać zdaje się przeświadczenie, że lepszej zaburzyłby kruchą równowagę sił, nie widywalny i jeszcze parę lat temu nikt
spoty Alego Chameneiego tylko ten stan (a kto wie, czy w ogóle innej) okazji nie mówiąc już nawet o tym, że raczej nic nie spodziewałby się, że Ukraińcy da-
rzeczy utwierdziły, jako że nic nie tłuma- będzie. Z drugiej strony mamy Irańczy- nie powstrzymałoby przed pozyska- dzą radę utrzymać się de facto bez po-
czy zamordyzmu władzy tak doskonale, ków, dla których wojna jest już kwestią niem arsenału nuklearnego kolejnych mocy amerykańskiej. Nie mniej przed-
jak zagrożenie wewnętrzne. W pewnym honoru, zwłaszcza odkąd zdecydowano krajów, przynajmniej Arabii Saudyj- stawiona sytuacja znacząco utrudnia
momencie agresywna polityka – we wła- się na zabicie w nalotach najwyższego skiej (która zabezpieczyła sobie prędki ewentualne negocjacje, jako że stano-
snym mniemaniu samoobrony – wsiąkła przywódcy Chameneiego. Taki znak dą- transfer technologii, inwestując w pa- wiska obu stron są zdecydowane i wza-
w DNA reżimu, stając się antidotum za- żeń do zmiany reżimu przez przeciwni- kistański program atomowy). Nie wolno jemnie wykluczające się.
równo na tendencje liberalizacyjne, jak ka sprawił, że tamtejsza władza weszła nam też zapominać, że w pewnych krę-
W teorii Rosja wchodziła do pełno-
i nasilające się trudności gospodarcze. w tryb walki o przetrwanie, czując, że je- gach w Stanach Zjednoczonych – łącznie skalowej wojny jako naturalny zwycięz-
Stany Zjednoczone, chociaż obecne w re- żeli raz na zawsze nie rozwiąże pewnych z dzisiejszymi decyzyjnymi – udało się ca, prędko jednak okazała się słabsza, niż
gionie, były jednak odległym widmem, kwestii, ustawi się w pozycji kaczek do Izraelczykom zaszczepić swoją percep- analitycy mogliby przed rokiem 2022
dlatego wroga należało spersonifikować odstrzału, z tym że w zrujnowanym eko- cję kwestii irańskiej.
tak, by stał się bardziej obecny w życiu nomicznie kraju oraz poczuciem upoko-
przypuszczać. Równocześnie nie dość
słaba, aby zawalić się od razu pod wpły-
wem odparcia jej inwazji oraz uwikłania
w gargantuiczne działania zbrojne. Dla
Moskwy cel jest jasny – jest nim likwi-
dacja konkurenta w postaci zjednoczo-
nego Zachodu na terenie uważanym za
jej przeznaczony (z wyszczególnieniem
obywateli. W sukurs przyszedł ajatol- rzenia dumnego narodu. Te oba czynni- Mamy zatem sytuację, w której
lahom najbliższy sojusznik USA, Izrael, ki mogłyby być dla Republiki Islamskiej
którego relacje z sąsiadami oraz polity- zabójcze, a ta już pokazała, że jeżeli idzie
ka wobec Palestyńczyków pozostawały o jej przetrwanie, to gotowa jest nawet
źródłem napięć ze światem muzułmań- mordować własnych obywateli na nie-
obie strony nie mogą sobie
pozwolić na klęskę, a cokolwiek
innego, niż pełne zwycięstwo,
będzie jako taka odebrane.
skim. Dodatkową zaletą akurat takie- spotykaną skalę.
go „wroga na podorędziu” był fakt, że Tel
Awiw pozostawał jednym z najbliższych
współpracowników sprzymierzonego
z Amerykanami monarchy Pahlawiego,
od obalenia którego rozpoczęła się histo-
ria Republiki Islamskiej.
Stąd też tak wielki strach Netanja- Europy Środkowo-Wschodniej) oraz
hu, że w pewnym momencie przeważy reorganizacja ładu międzynarodowe-
kalkulowanie interesów przez prezy- go: z hegemonii Stanów Zjednoczonych
denta Trumpa nad jego osobistą chęcią oraz ich sojuszników na koncert mo-
rozwiązania kwestii irańskiej. Stany carstw. W tej konkretnej wojnie, oprócz
Zjednoczone, chociaż interesy na Bli- osłabiania Zachodu wszelkimi środka-
skim Wschodzie bezsprzecznie posiada- mi w ramach szerszego konfliktu, celem
ją, a Izrael traktują jak żadnego z innych Rosji jest zlikwidowanie buforu w po-
aliantów, to jednak pozostają w stosun- staci Ukrainy, zaskakująco silnej i nie-
ku zależności do własnej rzeczywistości zawisłej. Dopóki w Kijowie rządzą siły
politycznej, a ta w obecnym momencie nierealizujące moskiewskiego interesu,
znacząco utrudnia prowadzenie kosz- dopóty trwać będzie agresja, nawet jeże-
townych wojen. Zwłaszcza, że – przy- li jej kolejne epizody miałaby rozdzielić
Dlaczego współczesne
wojny trudno zakończyć?
Dawniej:
•
•
•
zdobycie terytorium
pokonanie armii przeciwnika
podpisanie pokoju
Wojna jako walka o przetrwanie
reżimu
Iran postanowił wziąć na sztanda-
ry sprawę palestyńską, na czym jednak
nie poprzestał, ogłaszając swoje dążenie
do – jakkolwiek absurdalnie by to nie
brzmiało – fizycznego zlikwidowania
Państwa Izrael. Dla kraju wyrosłego na
etosie samoobrony i hasła „nigdy więcej”
trudno o coś, co podziałałoby bardziej
jak płachta na byka. Izraelską odpowie-
dzią było wpisanie w miejscowe myśle-
nie strategiczne ostatecznego celu, jakim
jest wyeliminowanie Iranu – nie jako
kraju, ale konkretnej władzy, jeżeli bę-
dzie trzeba, to nawet z jej obecnymi gra-
Dziś:
•
•
zmiana reżimu
pomnijmy
–
zarówno statystyczny powtórka z porozumień mińskich.
przebudowa ładu
międzynarodowego
eliminacja przeciwnika
jako zagrożenia
wyborca z Idaho, jak i profesor z uniwer-
sytetu Yale nie bardzo potrafią wska- Dla Rosji nie liczy się kres wojny,
•
zać, co innego mógłby uzyskać Trump
jako zwycięstwo, niż upadek Islamskiej
Republiki Iranu. Sam zainteresowa-
tylko wygranie jej, nie licząc się
z kosztami.
Im ambitniejsze cele polityczne, tym trudniej
osiągnąć kompromis. Na tym polega główny
paradoks współczesnych konfliktów.
ny zaczyna ostatnimi czasy sygnalizo-
Dlatego też negocjacje pokojowe są
wać chęć wycofania się z konfliktu, tu w tej sytuacji jedynie kolejną bronią,
jednak na drodze staje mu fakt, że takie taką samą, jak czołgi, czy wywiad. Mają
zachowanie Iran odbiera jako słabość, odwracać uwagę, a jeżeli możliwe będzie
a zatem wysuwa wygórowane żąda- ugranie korzystniejszego rozłożenia sił
nia. W tym momencie z doniesień me- na Ukrainie, to również jest to wariant
nicami (stąd też gesty poparcia dla se- Ameryka między interesem
paratystów z Kurdystanu). Jakiś Iran ma a zmęczeniem wojną
prawo sobie istnieć, chociażby wyglą-
Jak
w
tym wszystkim wypada- dialnych wnioskować możemy, że aja- akceptowalny. I nie ma się co łudzić, że
dał jak rozerwana wojną domową Syria, ją Amerykanie? Cóż, dla nich przede tollahowie oczekują nie tylko wypłaty bez dotkliwej klęski Moskwa zmieni
ale za nic w świecie nie może być mowy wszystkim liczy się pozbycie się Iranu, reparacji (które stanowią niejako atry- swoje zapatrywanie – zwycięstwo jest
o Iranie silnym, a zwłaszcza zdolnym do który – mówiąc kolokwialnie – bruź- but strony przegranej) i zdjęcia sank- tylko jedno.
fizycznego zagrożenia Izraelowi. Roz- dzi na Bliskim Wschodzie, destabili- cji (głównego narzędzia nacisku eko-
wój teherańskiego programu broni dale- zuje go i wisi nad kluczową dla dostaw nomicznego Waszyngtonu na Teheran), Kiedy pokój staje się niemożliwy
kiego zasięgu – będący sam w sobie sa- ropy dla świata cieśniną Ormuz niczym ale również czegoś, co brzmi jak ponury
Dzisiejsze wielkie konflikty zbrojne
mozwańczą odpowiedzią na działalność sęp, który nie wiadomo kiedy rzuci żart, chociaż w rzeczywistości pewnie trudno będzie rozwiązać, jako że nie do
Izraela – tylko prowokował państwo się na padlinę. W dodatku istnieje ol- jest celowym podbiciem stawki, by mieć rozwiązania dążą ich uczestnicy. Za-
żydowskie do bardziej konfrontacyjne- brzymi strach przed możliwością po- z czego zejść, a Trump mógł ogłosić któreś razem, nie w każdym przypadku nale-
go podejścia. W momencie, w którym do zyskania przez Irańczyków broni ją- już z kolei zwycięstwo na własnym klo- ży upatrywać tutaj złej woli – po prostu
władzy wciągnięci zostali zaś miejsco- drowej, co technologicznie jest w ich nie Twittera, Truth Social – zatrzymania sprawy już za daleko zaszły, by można
wi fundamentaliści, dla których pra- zasięgu. Już jedna Korea Północna mąci wzbogaconego uranu, głównego surowca się było wycofać. Tylko czy to kogoś na-
wo międzynarodowe i humanitaryzm tym światową geopolitykę, psując krew do produkcji broni jądrowej.
prawdę tłumaczy?
